کتاب من دو بال دارم

کتاب من دو بال دارم (روایت زیستن در مرز محدودیت و امکان) نوشته مهراوه فردوسی، چهره‌ای از روزبه پیروز ترسیم می‌کند که به دستاوردهای کارآفرینی او محدود نیست و از بدن، درد، روابط نزدیک و تجربه‌ی متفاوت‌بودن نیز می‌گوید. نویسنده از دل گفت‌وگوها به این پرسش می‌رسد که موفقیت بیرون از معیارهای بازار چه معنایی دارد و پذیرش محدودیت چگونه می‌تواند زمینه‌ی حرکت شود. نشر دیوار این بیوگرافی را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این کتاب را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب من دو بال دارم

کتاب من دو بال دارم حاصل گفت‌وگوهای مهراوه فردوسی با روزبه پیروز است؛ کارآفرینی که معلولیت مادرزاد بخشی جدایی‌ناپذیر از زندگی اوست. فردوسی در ابتدا توضیح می‌دهد که قصدش ثبت کارنامه‌ای حرفه‌ای نبوده است. متن با صدای اول‌شخص روزبه روایت می‌شود که از خاطراتش می‌گوید و برداشت‌های بزرگسالی خود را کنار احساسات دوران کودکی می‌گذارد. فاصله‌ی میان تجربه و بازنگری، امکان بررسی ترس، خشم، قدردانی و پذیرش را فراهم می‌کند.

کتاب من دو بال دارم میان خانه، مراکز درمانی، مدرسه و تجربه‌ی مهاجرت پیش می‌رود. شادان، مادر روزبه، حضوری تعیین‌کننده دارد و پدر، مادربزرگ، پدربزرگ و مراقبان نیز در شکل‌گیری دریافت او از جهان نقش دارند. مهراوه فردوسی موفقیت را از درد و وابستگی جدا نمی‌کند و امکانات خانوادگی و دسترسی به درمان و سفر را نیز از نظر دور نمی‌دارد. خاطرات حسی، از رنگ منظره‌ها تا سوزش ابزارهای درمانی، فاصله‌ی میان لذت و رنج را ملموس می‌کنند. درون‌مایه‌ی اصلی این کتاب، رابطه‌ی انسان با تفاوت است؛ تفاوتی که هم در بدن تجربه می‌شود و هم در نگاه دیگران، محیط آموزشی و احساس تعلق معنا پیدا می‌کند.

خلاصه کتاب من دو بال دارم

کتاب من دو بال دارم پذیرش وضعیت موجود را در برابر ماندن در چرخه‌ی پرسش‌های بی‌پاسخ قرار می‌دهد. روزبه پیروز از تولد زودهنگام، دشواری حرکت و تلاش خانواده برای شناخت وضعیت جسمانی‌اش می‌گوید. او تفاوت واکنش مادر و پدرش را به دو شیوه‌ی مواجهه با واقعیتی تغییرناپذیر پیوند می‌زند: پذیرفتن و آغاز حرکت یا گرفتارشدن در انکار و ترس. تجربه‌های درمان، مراقبت و مدرسه نشان می‌دهند که استقلال فقط حاصل اراده‌ی شخصی نیست و همراهی دیگران و محیط پذیرنده نیز در آن سهم دارند. مهاجرت، مسئله‌ی تعلق و ازدست‌دادن امنیت را به این تجربه‌ها اضافه می‌کند. پیام اصلی کتاب، بازاندیشی در معنای توانایی و موفقیت است؛ بی‌آنکه شکنندگی، نیاز به محبت و نقش شرایط بیرونی نادیده گرفته شوند.

چرا باید کتاب من دو بال دارم را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب من دو بال دارم را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب معیار «طبیعی‌بودن» را از دریچه‌ی تجربه‌ی بدن متفاوت بررسی می‌کند و زمینه‌ای برای شناخت پیش‌داوری‌های روزمره فراهم می‌آورد.
• روایت، مرز میان مراقبت و محدودکردن استقلال را نشان می‌دهد؛ مادر روزبه حمایت از فرزندش را به کنارگذاشتن زندگی شخصی خود گره نمی‌زند.
• خاطرات درمان، تصویری ملموس از فرسودگی ناشی از درد مداوم می‌سازند؛ موضوعی که ممکن است در تصویر بیرونی یک فرد موفق دیده نشود.
• تأمل‌های راوی، ارتباط میان تجربه‌ی رنج و حساس‌شدن به درد دیگران را بررسی می‌کنند، بی‌آنکه هزینه‌ی این تجربه را نادیده بگیرند.

خواندن کتاب من دو بال دارم را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب من دو بال دارم به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به پرتره‌نگاری و زندگی‌نامه‌نویسی که به رابطه‌ی خاطرات شخصی و تفسیر تجربه توجه دارند.
• خوانندگانی که به موضوع معلولیت، نگاه اجتماعی به بدن و پیامدهای برچسب‌زدن به تفاوت‌ها علاقه دارند.
• والدین و مراقبانی که به رابطه‌ی حمایت عاطفی، تمرین استقلال و حق انتخاب فرد نیازمند مراقبت فکر می‌کنند.
• آموزگاران و علاقه‌مندان به مسائل تربیتی که می‌خواهند با تجربه‌ی حضور کودک دارای معلولیت در مدرسه‌ی عادی آشنا شوند.
• علاقه‌مندان به روایت‌های مهاجرت که به ازدست‌دادن محیط آشنا، پراکندگی خانواده و دشواری بازیابی احساس امنیت توجه دارند.
• خوانندگان زندگی‌نامه‌ی کارآفرینان که می‌خواهند در کنار مسیر حرفه‌ای، با زمینه‌های عاطفی و خانوادگی شکل‌گیری شخصیت آشنا شوند.

بخشی از کتاب من دو بال دارم

«من یک معلول مادرزادم، با بدنی کج، دست‌هایی که به‌سختی فرمان می‌گیرند و پاهایی که صاف نمی‌شوند. اما صندلی‌ام را باز کرده‌ام.

حدود نیمه‌شب پنجم دی ۱۳۵۰ در اتاق عمل بیمارستانی در تهران به دنیا آمدم. آن شب برف سنگینی می‌بارید و شادان، مادرم، بعدها برایم تعریف کرد که وقتی آن صبح آفتاب طلوع کرده، از پنجرهٔ بیمارستان دیده که ملافه‌ای بزرگ روی کل شهر پهن شده است. به این‌جا که می‌رسید لبخندی می‌زد و می‌گفت بهترین روز زندگی‌اش بوده است. احتمالاً به خاطر تولد فرزندی که حضورش به سفیدی برف بود و نوید روزهای روشنی را می‌داد. مادرم مرا برف می‌دید؛ روشن، سفید و پر از زندگی. بارها سعی کرده‌ام صورت مادرم را در آن لحظات، بعد از به دنیا آمدنم، تصور کنم. احتمالاً آرام خوابیده بوده و رگ‌های آبی و نازک پشت پلکش پیدا بوده و موهای کوتاه مجعدش ریخته بوده روی پیشانی. اما هیچ‌وقت نتوانسته‌ام بعد از آن را تصور کنم چون همیشه به این‌جای کار که می‌رسید، از خبر بدی که قرار بود در مورد من به‌اش بدهند می‌ترسیدم و متوقف می‌شدم؛ این خبر که پسر دوکیلویی‌اش به محض بیرون کشیده شدن از رحم به انکوباتور منتقل شده چون اگر نمی‌شد، زنده نمی‌ماند. چون پسر مثل برف سفیدش نمی‌توانسته به طور طبیعی نفس بکشد و ستون فقراتش یک طوری بوده.»