کتاب دریچه ای به حقیقت دنیا (جلد دوم)

کتاب دریچه ای به حقیقت دنیا (جلد دوم) نوشته‌ی وحید لحمی و فرزاد یوسفی، درباره‌ی نسبت تقدیر الهی، اختیار انسان و تدبیر زندگی است. نویسندگان این پرسش را پیش می‌کشند که اگر خداوند بر همه‌ی جهان تسلط دارد، تصمیم‌های انسان و اراده‌ی دیگران چگونه بر سرنوشت او اثر می‌گذارند؟ این جلد با عنوان «صحنه‌گردان دنیا»، پاسخ را در بررسی ربوبیت، قضا و قدر و نظام علت و معلولی جست‌وجو می‌کند. انتشارات کتاب جمکران این کتاب را منتشر کرده است. بحث اصلی از اثبات اختیار فراتر می‌رود و نقش تدبیر الهی را در بستر حوادث بررسی می‌کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه بخرید و دانلود کنید.

درباره کتاب دریچه ای به حقیقت دنیا (جلد دوم)

کتاب دریچه ای به حقیقت دنیا (جلد دوم) حاصل بررسی وحید لحمی و فرزاد یوسفی درباره‌ی حضور و تدبیر خداوند در زندگی فردی و اجتماعی است. نویسندگان، دنیا را در پیوند با هدف تربیت انسان توضیح می‌دهند. پرسش محوری آنان فقط این نیست که انسان مختار است یا مجبور؛ مسئله این است که اختیار انسان، شرایط محیطی و تصمیم‌های دیگران چگونه زیر حاکمیت الهی قرار می‌گیرند. این جلد، حلقه‌ی سوم از مجموعه‌ی مباحث نویسندگان را در بر دارد. متن پس از پیش‌درآمد و درآمد، بحث را در دو گام اصلی پیش می‌برد و در پایان، ملحقاتی درباره‌ی حجیت خبر واحد در اعتقادات و شبهه‌های مربوط به اختیار خداوند و انسان دارد. گام نخست، نسبت اراده‌ی انسان و اراده‌ی خداوند را جدا از جریان حوادث بررسی می‌کند. گام دوم، همین نسبت را در بستر زندگی، برخورد اراده‌ها و تغییر شرایط دنبال می‌کند. عنوان‌هایی مانند «پرسش اول: جبر یا اختیار؟»، «معنا و گستره‌ی قضا و قدر» و «سنت‌های الهی حاکم بر نظام اسباب و مسبّبات» مسیر بحث را نشان می‌دهند.
کتاب دریچه ای به حقیقت دنیا (جلد دوم) مباحث اعتقادی را به تحلیل رخدادها و تصمیم‌های روزمره پیوند می‌زند. نویسندگان با تکیه بر قرآن و روایات، دیدگاه‌های متکلمان، فیلسوفان و حکمت متعالیه را مرور می‌کنند. آنان ضمن توضیح نقاط اشتراک، برداشت خود را از حدود تدبیر الهی از برخی تفسیرهای مطرح متمایز می‌کنند. موضوعاتی مانند استطاعت، اذن، توفیق، سنت امتحان و استدراج در این بررسی جای دارند. بحث رزق، بلاها، ظلم و حوادث اجتماعی نیز زمینه‌ای برای توضیح پیامدهای این برداشت فراهم می‌کند. متن برای روشن‌کردن مفاهیم از پرسش، پاسخ و مثال بهره می‌گیرد؛ بااین‌حال، پیش‌درآمد تصریح می‌کند که بعضی مباحث به مطالعه‌ی دقیق و گاه توضیح استاد نیاز دارند. هدف اعلام‌شده‌ی نویسندگان، تنها انتقال اطلاعات اعتقادی نیست؛ آنان می‌خواهند نسبت این اطلاعات را با نگرش، گرایش و رفتار انسان روشن کنند. از همین‌رو، مسئولیت انسان در برابر ظلم و پرهیز از قضاوت قطعی درباره‌ی علت حوادث، در کنار بحث تقدیر قرار می‌گیرد. این همراهی نشان می‌دهد که تبیین تدبیر الهی در نظر نویسندگان نباید به حذف مسئولیت اخلاقی یا کنارگذاشتن کنش اجتماعی بینجامد.

خلاصه کتاب دریچه ای به حقیقت دنیا (جلد دوم)

نویسندگان بحث را از فاصله‌ی میان باور به ربوبیت خداوند و تحلیل‌های روزمره آغاز می‌کنند: انسان ممکن است خدا را مدبّر بداند، اما هنگام توضیح سرنوشت، فقط تلاش شخصی، شرایط جامعه و اراده‌ی دیگران را مؤثر بشمارد. کتاب دریچه ای به حقیقت دنیا (جلد دوم) برای بررسی این فاصله، ابتدا جبر و تفویض را توضیح می‌دهد و سپس نسبت اختیار انسان را با مالکیت و تدبیر الهی دنبال می‌کند. ایده‌ی اصلی این است که اسباب طبیعی و انتخاب‌های انسانی مستقل از اراده‌ی خداوند عمل نمی‌کنند. نویسندگان همچنین معتقدند توضیح قضا و قدر نباید به شرح روابط علت و معلولی محدود بماند. آنان تدبیر الهی را در ارتباط با وضعیت انسان و هدف تربیت او بررسی می‌کنند. بحث مسئولیت، ثواب و عقاب و مقابله با ظلم نیز نشان می‌دهد که این برداشت، از نظر آنان، به معنای اجبار انسان نیست.

چرا باید کتاب دریچه ای به حقیقت دنیا (جلد دوم) را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب دریچه ای به حقیقت دنیا (جلد دوم) را می‌توان چنین خلاصه کرد:

• این کتاب تفاوت جبر، تفویض و اختیار را در نسبت با حاکمیت الهی توضیح می‌دهد.
• بحث قضا و قدر زمینه‌ی بررسی دقیق‌تر رابطه‌ی تقدیر و تصمیم‌گیری انسان را فراهم می‌کند.
• مثال‌های فردی و اجتماعی پیامدهای برداشت‌های اعتقادی را روشن می‌کنند.
• بررسی مسئولیت اخلاقی مانع یکی‌گرفتن تقدیر با بی‌عملی می‌شود.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

• این کتاب برای خوانندگانی مناسب است که درباره‌ی سازگاری اختیار انسان و تقدیر الهی پرسش دارند.
• این کتاب به علاقه‌مندان به مباحث کلام اسلامی و تفسیر دینی قضا و قدر پیشنهاد می‌شود.
• خواندن این کتاب به کسانی پیشنهاد می‌شود که نسبت باورهای اعتقادی را با مسئولیت فردی و اجتماعی بررسی می‌کنند.