کتاب روش های تصمیم گیری چندمعیاره ترکیبی

کتاب روش های تصمیم گیری چندمعیاره ترکیبی نوشته محمدعلی بهشتی نیا، اثری تخصصی در حوزه‌ی تحلیل تصمیم است که به مسئله‌ی انتخاب میان گزینه‌های متعدد با معیارهای گاه متعارض می‌پردازد. نویسنده در این اثر فقط به معرفی روش‌های شناخته‌شده بسنده نکرده و تفاوت میان روش‌های تکی، هم‌نهشتی و دگرگشتی را نیز توضیح داده است؛ موضوعی که به فهم منطق ترکیب الگوریتم‌ها کمک می‌کند. این کتاب آموزشی را انتشارات دانشگاه سمنان منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب روش های تصمیم گیری چندمعیاره ترکیبی

کتاب روش های تصمیم گیری چندمعیاره ترکیبی نوشته‌ی محمدعلی بهشتی نیا به یکی از مسائل مهم در تصمیم‌سازی می‌پردازد: وقتی چند گزینه وجود دارد و هر گزینه باید براساس چند معیار متفاوت سنجیده شود، چگونه می‌توان به جمع‌بندی قابل اتکاتری رسید. متن از همان ابتدا نشان می‌دهد که تکیه بر یک روش واحد همیشه کافی نیست، چون بسیاری از مسائل واقعی با عدم‌قطعیت، تعارض معیارها و داده‌های متنوع همراه‌اند. 

به‌ همین دلیل، محمدعلی بهشتی نیا به سراغ روش‌های ترکیبی رفته و توضیح داده که این ترکیب‌ها چگونه می‌توانند محدودیت‌های روش‌های منفرد را کمتر کنند. در این میان، تفاوت میان تصمیم‌گیری چندمعیاره و چندهدفه، دسته‌بندی روش‌ها از منظر جبرانی یا غیرجبرانی و نقش نسخه‌های فازی در مواجهه با ابهام نیز جای مهمی در بحث دارد.

کتاب روش های تصمیم گیری چندمعیاره ترکیبی در چهار فصل تنظیم شده و از مبانی تا کاربرد پیش می‌رود. فصل اول به کلیات، ضرورت استفاده از این روش‌ها و انواع ترکیب‌ها اختصاص دارد. فصل دوم مجموعه‌ای از روش‌های هم‌نهشتی را با جزئیات فنی شرح می‌دهد و ترکیب‌هایی مانند AHP-TOPSIS و AHP-VIKOR را قدم‌به‌قدم پیش می‌برد. فصل‌های بعدی نیز به روش‌های دگرگشتی و سپس کاربردها می‌رسند؛ جایی که نمونه‌هایی از مکان‌یابی ایستگاه آتش‌نشانی، انتخاب تأمین‌کننده، رتبه‌بندی بانک‌ها، اولویت‌بندی نیروگاه‌های تجدیدپذیر، ارزیابی بیمارستان‌ها و مسائل جاده‌ای مطرح شده‌اند. 

این کتاب تلاش کرده منطق پشت هر روش، مزایا، محدودیت‌ها و موقعیت مناسب استفاده از آن را روشن کند.

خلاصه کتاب روش های تصمیم گیری چندمعیاره ترکیبی

کتاب روش های تصمیم گیری چندمعیاره ترکیبی از این پرسش شروع می‌کند که چرا در مسائل پیچیده، یک روش تصمیم‌گیری به‌تنهایی پاسخ‌گو نیست. سپس با توضیح تفاوت مسائل چندمعیاره و چندهدفه، به سراغ دسته‌بندی روش‌ها می‌رود و نشان می‌دهد که چگونه می‌توان از ترکیب چند الگوریتم برای وزن‌دهی معیارها، رتبه‌بندی گزینه‌ها و تحلیل شرایط مبهم استفاده کرد. 

بخش مهمی از کتاب به معرفی روش‌های ترکیبی هم‌نهشتی اختصاص دارد؛ یعنی حالتی که خروجی یک روش، ورودی روش دیگر می‌شود. در ادامه نیز نمونه‌هایی از روش‌های دگرگشتی و کاربردهای آن‌ها در مسائل واقعی آمده تا پیوند میان مباحث نظری و مدل‌سازی عملی روشن‌تر شود.

چرا باید کتاب روش های تصمیم گیری چندمعیاره ترکیبی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب روش های تصمیم گیری چندمعیاره ترکیبی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تفاوت میان روش‌های تکی، هم‌نهشتی و دگرگشتی را به‌ صورت روشن توضیح می‌دهد.
• خواننده با منطق وزن‌دهی معیارها و رتبه‌بندی گزینه‌ها در مسائل چندمعیاره آشنا می‌شود.
• کتاب نمونه‌های متعددی از ترکیب روش‌ها مانند AHP ،TOPSIS و VIKOR را کنار هم قرار داده است.
• بخش‌های مربوط به حالت فازی نشان می‌دهند که ابهام و عدم‌قطعیت چگونه وارد مدل تصمیم‌گیری می‌شوند.
• مطالعات موردی کتاب، پیوند میان فرمول‌ها و مسائل واقعی در حوزه‌هایی مانند سلامت، انرژی، زنجیره‌ی تأمین و مکان‌یابی را نشان می‌دهند.
• اثر برای کسانی که می‌خواهند از مبانی نظری به‌ سمت مدل‌سازی و تحلیل کاربردی حرکت کنند، مسیر نسبتاً کاملی فراهم می‌کند.

خواندن کتاب روش های تصمیم گیری چندمعیاره ترکیبی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب روش های تصمیم گیری چندمعیاره ترکیبی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان و پژوهشگرانی که درباره‌ی تصمیم‌گیری چندمعیاره، وزن‌دهی معیارها و رتبه‌بندی گزینه‌ها مطالعه می‌کنند.
• مخاطبانی که می‌خواهند تفاوت روش‌های منفرد و ترکیبی را در مسائل تصمیم‌سازی بهتر بفهمند.
• مدیران و تحلیل‌گرانی که با انتخاب تأمین‌کننده، مکان‌یابی، اولویت‌بندی پروژه‌ها یا ارزیابی گزینه‌های مختلف سروکار دارند.
• کسانی که به مدل‌های فازی و نقش آن‌ها در کاهش ابهام در تصمیم‌گیری علاقه دارند.
• خوانندگانی که به‌ دنبال نمونه‌های کاربردی از استفاده‌ی روش‌های تصمیم‌گیری در صنعت، سلامت، انرژی و حمل‌ونقل هستند.