کتاب پادشاهی در سایه

کتاب پادشاهی در سایه (The shadow king) نوشته مازا منگیست و ترجمه الهه شمس‌ نژاد است و انتشارات جمهوری در سال ۱۴۰۱ آن را منتشر کرده است. این رمان داستان مقاومت مردم اتیوپی در برابر حمله‌ی نیروهای فاشیست ایتالیا در سال ۱۹۳۵ است و بر حضور جسورانه‌ی زنان در خط مقدم و پشت جبهه تمرکز دارد. مازا منگیست زندگی خدمتکاری جوان را روایت می‌کند که در میان آشوب جنگ برای حفظ هویت، سرزمین و یادگارهای خانوادگی‌اش تلاش می‌کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب پادشاهی در سایه اثر مازا منگیست

کتاب پادشاهی در سایه، نوشته‌ی مازا منگیست، رمانی تاریخی درباره‌ی حمله‌ی ارتش موسولینی به اتیوپی در سال ۱۹۳۵ است. داستان در روزهای جنگ و اشغال می‌گذرد و زندگی شخصیت‌ها را در میان تحولات سیاسی و اجتماعی آن دوره دنبال می‌کند. منگیست در این رمان فضای ملتهب جامعه‌ای را به تصویر می‌کشد که درگیر جنگ و بی‌ثباتی است و شخصیت‌هایش باید در کنار تهدید بیرونی، با ترس‌ها و تعارض‌های شخصی خود نیز روبه‌رو شوند.

یکی از شخصیت‌های اصلی داستان هیروت است؛ دختر جوانی که در خانه‌ی خانواده‌ای اشرافی خدمت می‌کند. گذشته‌ی او، رابطه‌اش با خانواده و دل‌بستگی‌اش به یادگارهای پدرش بخشی از داستان را شکل می‌دهد. با آغاز جنگ، زندگی هیروت و اطرافیانش دستخوش تغییر می‌شود و روابط میان شخصیت‌ها تحت‌تأثیر فضای پرتنش جامعه قرار می‌گیرد. داستان از خلال زندگی این شخصیت‌ها، تجربه‌ی مردم عادی در روزهای جنگ را روایت می‌کند.

رمان پادشاهی در سایه در کنار روایت زندگی شخصیت‌ها، به مقاومت مردم اتیوپی در برابر نیروهای اشغالگر می‌پردازد و نقش زنان را در این مبارزه برجسته می‌کند. مازا منگیست با استفاده از روایت‌های خانوادگی و اسناد تاریخی، تصویری از زنانی ارائه می‌دهد که در مقاومت حضور دارند و در دفاع از سرزمین خود نقش ایفا می‌کنند. رمان در این مسیر، به موضوعاتی مانند حافظه، هویت و تأثیر خشونت سیاسی بر زندگی انسان‌ها می‌پردازد.

خلاصه داستان پادشاهی در سایه

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

داستان با سفر هیروت، زنی سال‌خورده، به پایتخت آغاز می‌شود. او جعبه‌ای فلزی پر از عکس‌هایی از روزهای مقاومت را با خود حمل می‌کند. داستان سپس به سال ۱۹۳۵ بازمی‌گردد. در آن زمان، هیروت دختر جوانی است که در خانه‌ی کیدین، یکی از اشراف محلی، و همسرش، اَستر، خدمت می‌کند. مهم‌ترین دارایی هیروت تفنگ قدیمی پدرش است که پس از مرگ او برایش به یادگار مانده است.

با نزدیک‌شدن نیروهای فاشیست ایتالیا و آغاز تلاش‌ها برای دفاع از کشور، کیدین تفنگ هیروت را برای مسلح‌کردن نیروهای مقاومت از او می‌گیرد. این اتفاق به مجموعه‌ای از بحران‌های شخصی و درگیری‌ میان هیروت و اَستر منجر می‌شود. پنهان‌کاری‌ها و تنش‌های میان شخصیت‌ها در کنار پیش‌روی جنگ، به‌تدریج جایگاه زنان در این درگیری و شکل‌گیری مقاومت آنان در برابر نیروهای مهاجم را آشکار می‌کند.

چرا باید کتاب پادشاهی در سایه را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب پادشاهی در سایه را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب روایتی از جنگ میان اتیوپی و ایتالیا ارائه می‌دهد و بر شجاعت و نقش زنان در جریان مقاومت تمرکز می‌کند.
• خواننده با مطالعه‌ی این اثر با پیامدهای روانی و اجتماعی استعمار بر زندگی مردم عادی و گروه‌های فرودست آشنا می‌شود.
• این رمان نشان می‌دهد که چگونه زندگی و روابط خانوادگی شخصیت‌ها تحت‌تأثیر تصمیم‌های سیاسی و تحولات بزرگ تاریخی قرار می‌گیرد.
• این اثر تصویری از ادبیات مقاومت در بستر تاریخ و فرهنگ بومی اتیوپی و قاره‌ی آفریقا ارائه می‌دهد.

خواندن کتاب پادشاهی در سایه را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب پادشاهی در سایه به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به رمان‌های تاریخی و ادبیات استعمارستیز.
• کسانی که به داستان‌هایی درباره‌ی مقاومت، هویت و شجاعت زنان علاقه دارند.
• دوستداران ادبیات آفریقا و کسانی که به رویدادهای تاریخی قرن بیستم در کشورهای کمترشناخته‌شده علاقه‌مندند.
• علاقه‌مندان به درام‌های اجتماعی پرکشش با فضای تاریخی و جزئیات فرهنگی.

درباره مازا منگیست

مازا منگیست (متولد ۱۹۷۴) نویسنده‌ی اتیوپیایی‌ـ‌آمریکایی است. او دو رمانِ زیر نگاه خیره‌ی شیر و پادشاهی در سایه را به‌ترتیب در سال‌های ۲۰۱۰ و ۲۰۱۹ منتشر کرده است.

منگیست در آدیس‌آبابا به دنیا آمد، اما در چهارسالگی، پس از انقلاب اتیوپی، همراه با خانواده‌اش از کشور خارج شد و دوران کودکی و نوجوانی خود را در نیجریه، کنیا و ایالات متحده گذراند. منگیست مدرک کارشناسی زبان و ادبیات انگلیسی را از دانشگاه میشیگان دریافت کرد، سپس به‌عنوان پژوهشگر بورسیه‌ی فولبرایت در ایتالیا به تحصیل پرداخت و در ادامه مدرک کارشناسی ارشد نویسندگی خلاق را از دانشگاه نیویورک گرفت.

بخش مهمی از آثار منگیست به مهاجرت، انقلاب اتیوپی و وضعیت مهاجران جنوب صحرای آفریقا در اروپا می‌پردازد. داستان‌ها و نوشته‌های غیرداستانی او در نشریاتی مانند نیویورک تایمز، نیویورکر، گرانتا و... منتشر شده‌اند و برخی از آثارش نیز از رادیو بی‌بی‌سی ۴ پخش شده‌اند.

نخستین رمان او، زیر نگاه خیره‌ی شیر، داستان خانواده‌ای را روایت می‌کند که در سال‌های پرآشوب و خونین انقلاب اتیوپی برای زنده‌ماندن تلاش می‌کنند. این رمان از سوی گاردین در فهرست ۱۰ کتاب برتر معاصر آفریقا قرار گرفت و در سال ۲۰۱۱ جایگاه دوم جایزه‌ی ادبی صلح دیتون را به دست آورد. دومین رمان او، پادشاهی در سایه، در جریان حمله‌ی موسولینی به اتیوپی در سال ۱۹۳۵ می‌گذرد و نقش زنانی را برجسته می‌کند که در روایت‌های رسمی تاریخ آفریقا کمتر دیده شده‌اند. این رمان علاوه بر قرارگرفتن در فهرست نهایی جایزه‌ی بوکر ۲۰۲۰، با استقبال منتقدان نیز روبه‌رو شد.

منگیست در کنار نویسندگی، در حوزه‌ی حقوق بشر نیز فعالیت داشته و با سازمان‌هایی مانند مرکز حقوق کودکان مهاجر یانگ همکاری کرده است. او در سال ۲۰۱۳ نیز در ساخت مستند «دختران در حال برخاستن» مشارکت کرد. منگیست در دانشگاه کوئینز، دانشگاه سیتی نیویورک و دانشگاه پرینستون تدریس کرده است.

از نویسندگانی که منگیست از آن‌ها به‌عنوان تأثیرگذاران بر آثارش یاد کرده است می‌توان به تونی موریسون، جیمز بالدوین و ادیت وارتون اشاره کرد.

این کتاب یا نویسنده چه جوایز و افتخاراتی کسب کرده است؟

مازا منگیست در طول فعالیت ادبی خود جوایز و افتخارات متعددی دریافت کرده است. او در سال ۲۰۱۳ به‌عنوان پژوهشگر مؤسسه‌ی پوترباگ انتخاب شد و در سال‌های بعد کمک‌هزینه‌ی ادبیات بنیاد ملی هنرهای ایالات متحده، جایزه‌ی کریتیو کپیتال و جایزه‌ی ادبی آکادمی هنر و ادبیات آمریکا را دریافت کرد.

رمان پادشاهی در سایه در سال ۲۰۲۰ در فهرست نهایی جایزه‌ی بوکر قرار گرفت و منگیست در سال ۲۰۲۱ برنده‌ی جایزه‌ی داستان کوتاه ادگار و جایزه‌ی گرگور فون رتسوری شد. او در سال ۲۰۲۲ بورسیه‌ی گوگنهایم را دریافت کرد و در سال ۲۰۲۵ برنده‌ی جایزه‌ی بین‌المللی بوتاری لاتس گرینزانه شد. منگیست در سال ۲۰۲۶ نیز بورسیه‌ی جایزه‌ی برلین و بورسیه‌ی مک‌آرتور را دریافت کرد.

چه نسخه‌های دیگری از این کتاب در ایران منتشر شده است؟

نشر مانیاهنر‏‫ نیز در سال ۱۴۰۱ با عنوان شاه سایه و با ترجمه‌ی لیلا امیری این کتاب را منتشر کرده است.

بخشی از کتاب پادشاهی در سایه

«تمایلی ندارد یادش بماند، اما خاطرات تا استخوان‌هایش نفوذ کرده‌اند. با پای خودش و با اتوبوس به آدیسابابا آمده است. نزدیک به چهل سال پیش خودش انتخاب کرد در سرزمینی دیگر همه‌چیز را به فراموشی بسپارد. دو روز زود رسیده است، اما منتظرش می‌ماند. مانند نگهبانی جدی، گوشه‌ای در ایستگاه قطار روی زمین می‌نشیند، جعبهٔ فلزی را روی پایش می‌گذارد و پشتش را به دیوار تکیه می‌دهد. لباسی متفاوت تنش کرده، موهایش را مرتب و شیک بافته و لباسش را طوری پوشیده که خطِ زخمِ روی گردنش که مانند گردنبندی ردِ آن تا شانه‌ها نیز رفته مخفی بماند.»