کتاب پابرهنه و شاد

کتاب پابرهنه و شاد (Balanced and Barefoot) نوشته آنجلا هنسکام،  نشان می‌دهد که چگونه کاهش تحرک و دوری از طبیعت به نارسایی‌های حسی، حرکتی و افت تمرکز در کودکان منجر شده است و بازی آزادانه در فضای باز را راهکاری اساسی برای پرورش بدنی قوی و ذهنی خلاق معرفی می‌کند. این اثر راهنمایی برای پرورش کودکانی قوی، با اعتمادبه‌نفس و توانمند است. این کتاب را علی سعیدی و علیرضا قربانی به فارسی برگردانده‌اند و انتشارات دوران آن را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب پابرهنه و شاد

کتاب پابرهنه و شاد اثری کاربردی در حوزه‌ی والدگری و رشد کودک است که توسط آنجلا هنسکام، کاردرمانگر باسابقه و بنیان‌گذار برنامه‌ی طبیعت‌محور تیمبرنوک به نگارش درآمده است. نویسنده با مشاهده‌ی افزایش مشکلات رفتاری، افت تعادل جسمانی، اختلالات کم‌توجهی و بیش‌فعالی در کودکان امروزی، به بررسی ریشه‌های عصب‌شناختی و رشدی این مسائل می‌پردازد. او در این کتاب نشان می‌دهد که سبک زندگی کم‌تحرک، نشستن طولانی در کلاس‌ها و استفاده‌ی مداوم از دستگاه‌های الکترونیکی، ساختار حسی و حرکتی نسل جدید را تضعیف کرده است.

کتاب پابرهنه و شاد ساختاری منظم دارد و در بخش‌های مختلف به تحلیل بدن و احساسات کودکان می‌پردازد. آنجلا هنسکام در فصل یکم، علل بی‌قراری، ضعف عضلانی، ناتوانی در حفظ وضعیت بدنی مناسب و آسیب‌پذیری فیزیکی دانش‌آموزان را بازگو می‌کند. در فصل دوم، رشد مهارت‌های حرکتی درشت و ظریف و اهمیت فعالیت طبیعی در فضای باز بررسی می‌شود. در ادامه‌ی اثر، راهبردهایی ملموس برای خانواده‌ها و مدارس ارائه می‌شود تا امکان بازی آزاد، مستقل و ارتباط با طبیعت را در برنامه‌ی روزمره‌ی کودکان بازسازی کنند.

خلاصه کتاب پابرهنه و شاد

نویسنده در کتاب پابرهنه و شاد مسئله‌ی کاهش مهارت‌های حسی و حرکتی در نسل امروز را واکاوی کرده است. او نشان می‌دهد که رفتارهایی مثل حواس‌پرتی در کلاس، زمین‌خوردن‌های پی‌درپی، کاهش استقامت بدنی، افزایش اضطراب و رفتارهای پرخاشگرانه، ریشه در محدودشدن حرکت و دوری از تجربیات حسی غنی دارند. 

پیام اصلی اثر این است که بازیِ فعال، خودانگیخته و نامحدود در دل طبیعت نه یک سرگرمی ساده، بلکه پیش‌نیازی زیستی برای شکل‌گیری ساختار عصبی سالم، تعادل هیجانی و رشد مهارت‌های یادگیری است. بازگرداندن آزادی عمل به کودکان در فضای باز، بهترین شیوه برای ارتقای استقلال فردی و تاب‌آوری آن‌ها به شمار می‌آید.

چرا باید کتاب پابرهنه و شاد را بخوانیم؟

• کتاب پابرهنه و شاد ریشه‌های پنهان مشکلات رفتاری، بی‌قراری و اختلالات تمرکز کودکان را از دریچه‌ی کاردرمانی و رشد حسی‌حرکتی تبیین می‌کند.
• خواننده با مطالعه‌ی این کتاب به اهمیت حیاتی بازیِ آزادانه و بدون دخالت مستقیم بزرگسالان در فضای باز پی می‌برد.
• این کتاب به مخاطبان کمک می‌کند راهکارهای سنجیده‌ای را برای تقویت عضلات، تعادل جسمی و تنظیم هیجانات فرزندان به کار بگیرند.
• این اثر نگاهی ریشه‌ای به افت قدرت فیزیکی نسل جدید دارد و نشان می‌دهد چگونه طبیعت می‌تواند به بهبود سلامت ایمنی و ذهنی کودک کمک کند.

خواندن کتاب پابرهنه و شاد را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

• خواندن کتاب پابرهنه و شاد به والدینی پیشنهاد می‌شود که با مشکلاتی چون کم‌تحرکی، اضطراب، بی‌قراری یا حواس‌پرتی فرزندان خود مواجه هستند.
  
• این کتاب برای معلمان، مربیان و مدیران مدارس ابتدایی مناسب است که به دنبال ساختن محیط‌های آموزشی پویا و زنگ‌های تفریح هدفمندتر هستند.
• خواندن این کتاب به کاردرمانگران، روان‌شناسان کودک و متخصصان رشد پیشنهاد می‌شود که مایل‌اند از بستر طبیعت به‌ عنوان ابزاری مؤثر در مداخلات رشدی بهره ببرند.
• این کتاب برای طراحان فضاهای بازی، معماران شهری و مربیان پرورشی مناسب است که دغدغه‌ی آشتی‌دادن دوباره‌ی نسل نوپا با فضای باز را دارند.

بخشی از کتاب پابرهنه و شاد

«تعداد کودکانی نیز که مشکلات توجه و احتمالاً اختلال کم‌توجهی ــ بیش‌فعالی دارند در دههٔ گذشته افزایش یافته است. فرزند شما ممکن است یکی از آن‌ها باشد. طبق مطالعه‌ای که در مجلهٔ آکادمی روان‌پزشکی کودک و نوجوان آمریکا منتشر شده است، طی یک دورهٔ هشت‌ساله (۲۰۰۳ تا ۲۰۱۱)، دو میلیون کودک در ایالات متحد مبتلا به اختلال کم‌توجهی ــ بیش‌فعالی تشخیص داده شده‌اند. این تعداد سرسام‌آور است.

یک معلم مدرسهٔ ابتدایی به من گفت که حداقل هشت نفر از بیست‌ودو دانش‌آموز او در توجه‌کردن مشکل دارند. فران فارمر، یکی از مصاحبه‌شوندگان من و معلم بسیار محترم کلاس سوم، می‌گوید: "از زمانی که من شروع به تدریس کردم، بچه‌ها تغییر کرده‌اند." از او پرسیدم که آیا فکر می‌کند بچه‌ها امروز در کلاس بیش‌تر از سال‌های گذشته در توجه‌کردن مشکل دارند. "تعداد بچه‌های دارای نیازهای ویژه افزایش یافته است. به نظر من، شش نفر از بیست‌ودو فرزند من مشکلات عمده‌ای در توجه دارند. من مجبور شده‌ام روش تدریس خود را برای تطبیق با این نسل جدید تغییر دهم. قبلاً می‌توانستم به کل کلاس به عنوان یک گروه بزرگ آموزش دهم. اکنون، برای موفقیت این بچه‌ها، در گروه‌های کوچک و تک به تک تدریس می‌کنم."

بچه‌ها نه تنها در تمرکزکردن مشکل بیش‌تری دارند، بلکه آن را به صورت فیزیکی ــــــ به شکل بی‌قراری ــــــ نیز نشان می‌دهند. معلم دیگری با تأسف می‌گوید: "بچه‌های امروزی نمی‌توانند آرام بنشینند. انگار حتا نمی‌خواهند گوش دهند. آن‌ها همیشه بی‌قرارند و مدام برای رفتن به دست‌شویی از جای‌شان بلند می‌شوند." یک معلم مدرسهٔ راهنمایی می‌گوید: "آن‌ها از حرکت‌کردن و بلندشدن از پشت میزشان دست نمی‌کشند. هر دو دقیقه یک بهانه برای بلندشدن پیدا می‌کنند. گاهی اوقات برای رفتن به دست‌شویی یا تراشیدن مداد است. من به یاد نمی‌آورم که این اتفاق در مدرسه افتاده باشد."»