کتاب رازهای تربیت امن

کتاب رازهای تربیت امن نوشته معصومه غیاثی (شادی غیاثی) است و انتشارات متخصصان آن را منتشر کرده است. این اثر به آموزش تربیت جنسی کودک از زاویه‌ی امنیت، پیشگیری و گفت‌وگوی درست با کودکان می‌پردازد و تلاش می‌کند به والدین، معلمان و مربیان نشان دهد چطور مفاهیمی مثل حریم شخصی، لمس خوب و بد، راز خوب و بد و نه‌گفتن را در قالب بازی، شعر و موقعیت‌های روزمره آموزش دهند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب رازهای تربیت امن

کتاب رازهای تربیت امن نوشته معصومه غیاثی (شادی غیاثی) بر یکی از حساس‌ترین بخش‌های تربیت کودک تمرکز دارد؛ یعنی آشناکردن کودک با مرزهای بدنی، حریم شخصی و شیوه‌ی درست مواجهه با کنجکاوی‌ها و سؤالات جنسی. نویسنده از همان ابتدا مسئله را فقط در حد انتقال چند اطلاعات پراکنده نگه نمی‌دارد، بلکه آن را به امنیت روانی کودک، رابطه‌ی امن با والد و پیشگیری از پنهان‌کاری پیوند می‌زند. فضای اثر بر این ایده استوار است که آموزش نباید ناگهانی، سنگین و ترس‌آور باشد و بهتر است به‌تدریج در جریان زندگی، بازی و گفت‌وگو شکل بگیرد.
این کتاب بخش‌های متنوعی دارد و از نکته‌های مقدماتی شروع می‌کند؛ از جمله پاسخ‌دادن به سؤالات کودک متناسب با سن، پرهیز از شرم‌زده‌کردن او، احترام به تن کودک و توجه به این‌که آموزش امنیت بدنی فقط مخصوص دختران یا فقط مخصوص پسران نیست. بعد از این مقدمه، کتاب سراغ بازی‌ها و تمرین‌هایی می‌رود که موضوعاتی مثل حرمت لباس، حرمت مکان، لمس خوب، لمس بد، راز خوب، راز بد، مهارت‌های امنیتی، نگاه پرخطر و مهارت نه‌گفتن را پوشش می‌دهند. در کنار این بخش‌ها، نویسنده به روند رشدی کودک هم پرداخته است و توضیح می‌دهد در هر سن چه نوع کنجکاوی یا پرسشی طبیعی است.
این کتاب فقط به آموزش کودک محدود نمی‌شود و بخش مهمی از آن به رفتار بزرگ‌ترها برمی‌گردد؛ این‌که شوخی‌های بدنی، اجبار به بغل و بوسه، یا وادارکردن کودک به اطاعت بی‌چون‌وچرا چه پیامدهایی دارد. در بخش سؤال و جواب نیز نمونه‌هایی از پرسش‌های رایج کودکان آمده است؛ از تفاوت بدن دختر و پسر تا تولد، قاعدگی، کاندوم و خودارضایی. نویسنده در این قسمت تلاش کرده الگوی پاسخ‌دادن را نشان دهد: کوتاه، روشن، متناسب با سن و همراه با حفظ حس امنیت. همین ترکیبِ توضیح، بازی، شعر و موقعیت‌سازی باعث شده این کتاب بیشتر شبیه یک راهنمای همراه برای گفت‌وگو و آموزش تدریجی باشد تا مجموعه‌ای از توصیه‌های پراکنده.

خلاصه کتاب رازهای تربیت امن

کتاب رازهای تربیت امن بر این محور پیش می‌رود که امنیت کودک فقط با مراقبت مستقیم بزرگ‌ترها تأمین نمی‌شود و کودک باید به‌تدریج مهارت محافظت از خود را هم یاد بگیرد. نویسنده ابتدا از اهمیت پاسخ درست به سؤالات جنسی، احترام به حریم بدن کودک و پرهیز از ترساندن یا شرم‌زده‌کردن او حرف می‌زند. سپس با مجموعه‌ای از بازی‌ها، شعرها و تمرین‌ها مفاهیمی مثل اندام خصوصی، لمس خوب و بد، راز خوب و بد، نه‌گفتن، فرارکردن، خبر‌دادن به بزرگ‌تر امن و شناخت موقعیت‌های پرخطر را آموزش می‌دهد. بخش پایانی کتاب هم به سؤالات رایج کودکان اختصاص دارد و نمونه‌هایی از پاسخ‌های متناسب با سن را در اختیار بزرگ‌ترها می‌گذارد.

چرا باید کتاب رازهای تربیت امن را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب رازهای تربیت امن را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب آموزش امنیت بدنی را از حالت کلی خارج می‌کند و آن را به موضوع‌های مشخصی مثل حریم شخصی، لمس، راز و نه‌گفتن تبدیل می‌کند.
• کتاب برای موقعیت‌های روزمره الگو می‌دهد و نشان می‌دهد بزرگ‌ترها در برابر سؤالات یا کنجکاوی‌های کودک چه واکنشی داشته باشند.
• بخش بازی‌ها و شعرها کمک می‌کند آموزش فقط در حد توضیح شفاهی نماند و در قالب فعالیت مشترک پیش برود.
• اثر بر ایجاد رابطه‌ی امن میان کودک و بزرگ‌تر تأکید دارد تا کودک در موقعیت ناراحت‌کننده سکوت نکند.
• بخش سؤال و جواب کتاب برای موضوع‌های پرتکرار، نمونه‌ی پاسخ متناسب با سن کودک ارائه می‌کند.
• کتاب فقط به هشدار درباره خطر اکتفا نمی‌کند و به رفتارهای خود بزرگ‌ترها هم می‌پردازد؛ از جمله احترام به تن کودک و پرهیز از اجبار بدنی.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب رازهای تربیت امن به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• والدینی که می‌خواهند درباره‌ی حریم شخصی، امنیت بدنی و پاسخ‌دادن به سؤالات جنسی کودک آگاهانه‌تر عمل کنند.
• مربیان و معلمانی که با کودکان در ارتباط‌اند و لازم است مرزهای بدنی و مهارت‌های خودمراقبتی را درست آموزش دهند.
• بزرگ‌ترهایی که می‌خواهند مفاهیم حساس را در قالب بازی، شعر و گفت‌وگو به کودک منتقل کنند.
• کسانی که با کنجکاوی‌های جنسی طبیعی کودکان روبه‌رو می‌شوند و دنبال شیوه‌ی برخورد آرام و سنجیده هستند.
• خانواده‌هایی که می‌خواهند کودک در موقعیت‌های ناراحت‌کننده بتواند نه بگوید، کمک بخواهد و موضوع را پنهان نکند.