کتاب بنیادهای نظری شهر اصیل اسلامی

کتاب بنیادهای نظری شهر اصیل اسلامی نوشته اسمعیل دلیر و محمدتقی معصومی است و انتشارات دانشگاه پیام نور آن را منتشر کرده است. این اثر به یکی از پرسش‌های مهم درباره‌ی شهر اسلامی می‌پردازد: چه چیزی یک شهر را از صرفِ محل زندگی مسلمانان فراتر می‌برد و به شهری اصیل در چارچوب تعالیم اسلامی نزدیک می‌کند؟ نویسندگان با تکیه‌ بر مفاهیم قرآنی، دیدگاه‌های اندیشمندان و بحث درباره‌ی وجوه فکری، رفتاری و عینی شهر تلاش کرده‌اند توضیحاتی نظری در باب این موضوع ارائه دهند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب بنیادهای نظری شهر اصیل اسلامی

کتاب بنیادهای نظری شهر اصیل اسلامی، نوشته‌ی اسمعیل دلیر و محمدتقی معصومی، به مسئله‌ی شهر از زاویه‌ای می‌نگرد که در آن کالبد، رفتار اجتماعی و جهان‌بینی از هم جدا نیستند. نویسندگان توضیح می‌دهند که مقصودشان فقط توصیف چند عنصر شناخته‌شده مثل مسجد، بازار یا محله نبوده و خواسته‌اند نشان دهند شهر اصیل اسلامی چگونه از پیوند اندیشه، ایمان و حیات اجتماعی شکل می‌گیرد. این کتاب به شرح مجموعه‌ای از مبانی پرداخته است که باید در روابط انسانی، نظم شهری، عدالت، امنیت، معنویت و نسبت انسان با طبیعت حضور داشته باشند.
کتاب حاضر از شرح مفاهیم و مرور دیدگاه‌ها آغاز می‌شود و سپس به ارکان شهر اصیل اسلامی، جایگاه آن در قرآن، نظر پیامبر اسلام و امامان و نیز برداشت برخی مورخان و پژوهشگران می‌رسد. در ادامه سه ساحت اصلی کتاب با جزئیات بیشتری باز می‌شود؛ وجه فکری و عقیدتی، وجه عملی و رفتاری و وجه عینی. موضوعاتی مانند امنیت، پرهیزکاری، زمامداری خردمندانه، نظم شهری، رفاه فضاهای عمومی، عدالت و برابری شهروندان، همزیستی، تعلیم‌وتربیت، سلامت روح، توجه به طبیعت، هماهنگی، تعادل و پرهیز از اسراف نیز در این بخش‌ها بررسی شده‌اند.
کتاب بنیادهای نظری شهر اصیل اسلامی میان چند تعبیر نزدیک اما متفاوت تمایز می‌گذارد؛ ازجمله شهر اصیل اسلامی، شهر مسلمانان، شهر مسلمانی و شهری برای مسلمانان. این تفکیک نشان می‌دهد که نویسندگان می‌خواهند از ساده‌سازی فاصله بگیرند و درجه‌های مختلف نسبت میان اسلام، شهر، ساکنان و کالبد را روشن کنند. فضای کتاب نظری و مفهومی است، اما در بخش‌های مختلف از نمونه‌های تاریخی، نقل‌قول از پژوهشگران و استناد به آیات و روایات استفاده شده است تا اثر از حالت انتزاعی صرف بیرون بیاید.

خلاصه کتاب بنیادهای نظری شهر اصیل اسلامی

شهر اصیل اسلامی فقط با حضور مسلمانان یا وجود چند نشانه‌ی کالبدی شناخته نمی‌شود. نویسندگان استدلال می‌کنند که چنین شهری زمانی شکل می‌گیرد که سه ساحت در کنار هم قرار بگیرند؛ جهان‌بینی و باورهای توحیدی، رفتارها و روابط اجتماعی مبتنی‌بر اخلاق و احکام اسلامی و نیز کالبدی که این ارزش‌ها را در فضا و سازمان شهر بازتاب دهد. این کتاب از تعریف شهر اسلامی و نقد دیدگاه‌های شرق‌شناسان آغاز می‌کند و سپس با رجوع به قرآن، روایات و نظر اندیشمندان، مؤلفه‌هایی مانند عدالت، امنیت، معنویت، محرمیت، نظم، همزیستی، توجه به طبیعت و پرهیز از اسراف را بررسی می‌کند. اثر کوشیده است الگویی مفهومی برای فهم و بازشناسی شهر اصیل اسلامی ارائه دهد.

چرا باید کتاب بنیادهای نظری شهر اصیل اسلامی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب بنیادهای نظری شهر اصیل اسلامی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تفاوت میان شهر اصیل اسلامی، شهر مسلمانان، شهر مسلمانی و شهری برای مسلمانان را روشن می‌کند.
• کتاب حاضر نسبت میان باور دینی، رفتار اجتماعی و کالبد شهر را بررسی می‌کند.
• خواننده با مطالعه‌ی این کتاب می‌تواند مؤلفه‌هایی مانند عدالت، امنیت، نظم، معنویت و توجه به طبیعت را در حوزه‌ی شهر دنبال کند.
• این اثر برای فهم دیدگاه‌های قرآنی، روایی و نظری درباره‌ی شهر و شهرسازی اسلامی سودمند است.

خواندن کتاب بنیادهای نظری شهر اصیل اسلامی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب بنیادهای نظری شهر اصیل اسلامی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان جغرافیا، برنامه‌ریزی شهری، شهرسازی و معماری که می‌خواهند با مبانی نظری شهر اسلامی آشنا شوند.
• پژوهشگرانی که درباره‌ی نسبت میان تعالیم اسلامی و سازمان فضایی شهر مطالعه می‌کنند.
• خوانندگانی که می‌خواهند تفاوت میان مفهوم شهر اسلامی و شهرهای صرفاً مسلمان‌نشین را دریابند.
• کسانی که به موضوعاتی مانند عدالت شهری، محرمیت، همزیستی و نقش معنویت در فضای شهری علاقه دارند.
• افرادی که می‌خواهند دیدگاه قرآن، روایات و برخی اندیشمندان درباره‌ی شهر را مرور کنند.