کتاب جامعه شناسی سیستمی

کتاب جامعه شناسی سیستمی نوشته عباس محمدی اصل، جامعه را نه به‌ صورت مجموعه‌ای از اجزای جدا از هم، بلکه به‌ عنوان سیستمی پیچیده، پویا و درگیر با محیط توضیح می‌دهد. بحث اصلی اثر بر پیوند ساخت، کارگزاری، معنا، کنترل، بازخورد و تغییر اجتماعی استوار است و نشان می‌دهد که چرا فهم جامعه بدون توجه به روابط متقابل و فرایندهای درهم‌ تنیده ممکن نیست. انتشارات دیبای دانش این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب جامعه شناسی سیستمی

کتاب جامعه شناسی سیستمی نوشته‌ی عباس محمدی اصل تلاشی است برای صورت‌بندی یک نگاه کلان به جامعه از مسیر نظریه‌ی سیستم‌ها. متن روشن می‌کند که موضوع فقط معرفی چند اصطلاح فنی نیست، بلکه بازاندیشی در شیوه‌ی فهم جامعه، کنش اجتماعی، ساخت، قدرت، نظم، تغییر و رابطه‌ی جامعه با محیط است. نویسنده جامعه را سیستمی باز، پیچیده و انطباقی در نظر می‌گیرد که در آن اجزا، روابط، معناها و فرایندهای ارتباطی مدام بر هم اثر می‌گذارند. به‌ همین دلیل، این اثر از تقلیل جامعه به چند عامل ثابت فاصله می‌گیرد و بر این نکته پافشاری می‌کند که پدیده‌های اجتماعی را باید در شبکه‌ای از تعاملات، بازخوردها و پیامدهای پیش‌بینی‌ناپذیر دید.

کتاب جامعه شناسی سیستمی از نظر ساختار نیز دامنه‌ی گسترده‌ای دارد و به مباحثی مانند نظریه‌ی اجتماعی جامع، روش‌شناسی جامعه‌شناسی، ماهیت و تکامل سیستم‌ها، رویکرد سیستمی، روش‌شناسی سیستم‌ها، قرارداد اجتماعی، نظریه‌های کنش، سلسله‌مراتب، تغییر اجتماعی، قدرت و اقتدار، سیستم کنترل، سیاست و ارزش‌ها می‌پردازد. این تنوع موضوعی نشان می‌دهد که عباس محمدی اصل می‌خواهد از سطح تعریف‌های پایه فراتر برود و به‌ سمت توضیح سازوکارهای اجتماعی حرکت کند. در متن، مفاهیمی مانند مورفوژنز، مورفوستازیس، خودسازمان‌دهی، بازخورد، پیچیدگی، مرز سیستم و نقش اطلاعات در کنار ماده و انرژی جای مهمی دارند. 

فضای اثر بیشتر تحلیلی و مفهومی است و خواندن آن برای کسانی که می‌خواهند نسبت میان جامعه‌شناسی، نظریه‌ی سیستم‌ها، علوم شناختی، زیست‌شناسی و سیاست را در یک قاب مشترک دنبال کنند، زمینه‌ی فکری گسترده‌ای فراهم می‌کند.

خلاصه کتاب جامعه شناسی سیستمی

کتاب جامعه شناسی سیستمی جامعه را به‌ صورت کلیتی پویا بررسی می‌کند که از افراد، گروه‌ها، نهادها، معناها و فرایندهای ارتباطی ساخته شده و در تعامل مداوم با محیط قرار دارد. نویسنده نشان می‌دهد که نظم اجتماعی، تغییر، قدرت، کنترل و انطباق را نمی‌توان فقط با تکیه بر یک عامل توضیح داد. 

متن از نظریه‌های سیستم‌های عمومی، سیستم‌های زنده، سایبرنتیک و سیستم‌های اجتماعی کمک می‌گیرد تا توضیح دهد چگونه ساخت و کارگزاری همزمان یکدیگر را شکل می‌دهند. بخش مهمی از اثر به این پرسش اختصاص دارد که جامعه چگونه پیچیدگی را کاهش می‌دهد، چگونه بازخورد می‌گیرد و چگونه در مسیر حفظ یا تغییر خود حرکت می‌کند.

چرا باید کتاب جامعه شناسی سیستمی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب جامعه شناسی سیستمی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تصویری به‌هم‌ پیوسته از رابطه‌ی ساخت، کارگزاری، معنا و تغییر اجتماعی ارائه می‌دهد.
• خواننده با مطالعه‌ی آن می‌تواند مفاهیم سیستم، بازخورد، خودسازمان‌دهی و پیچیدگی را در زمینه‌ی جامعه بهتر درک کند.
• این اثر به فهم این مسئله کمک می‌کند که چرا توضیح پدیده‌های اجتماعی با نظریه‌های تک‌عاملی کافی نیست.
• کتاب میان مباحث جامعه‌شناسی، سیاست، معرفت‌شناسی و نظریه‌ی کنش پیوند برقرار می‌کند.
• فصل‌های متنوع آن امکان می‌دهد موضوعاتی مانند قدرت، کنترل اجتماعی، قرارداد اجتماعی و تغییر ساختی در یک چارچوب مشترک دیده شوند.

خواندن کتاب جامعه شناسی سیستمی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب جامعه شناسی سیستمی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان و پژوهشگران جامعه‌شناسی که می‌خواهند با کاربرد نظریه‌ی سیستم‌ها در تحلیل جامعه آشنا شوند.
• خوانندگانی که درباره‌ی رابطه‌ی ساخت اجتماعی و کنش انسانی پرسش دارند.
• علاقه‌مندان به مباحث نظریِ قدرت، نظم، تغییر اجتماعی و کنترل در جامعه.
• مخاطبانی که می‌خواهند پیوند میان جامعه‌شناسی و مفاهیمی مانند بازخورد، پیچیدگی و خودسازمان‌دهی را دنبال کنند.
• کسانی که از مطالعه‌ی متن‌های مفهومی و بحث‌های میان‌رشته‌ای در حوزه‌ی علوم اجتماعی استقبال می‌کنند.