کتاب برنامه ریزی و طراحی فرودگاه

کتاب برنامه ریزی و طراحی فرودگاه تدوین خسرو اویسی و رحمت‌اله حکیمی است و مرکز نشر دانشگاه امیرکبیر آن را منتشر کرده است. این کتاب فرودگاه را فقط به‌عنوان یک باند و ترمینال نمی‌بیند، بلکه آن را مجموعه‌ای از تصمیم‌های فنی، محیطی، عملیاتی و اقتصادی بررسی می‌کند؛ از حمل‌ونقل هوایی و کنترل ترافیک گرفته تا ظرفیت، تأخیر، آلودگی صوتی، روشنایی، علائم و حتی فرودگاه هلیکوپتر. گستردگی موضوعات و تکیه بر ضوابط و استانداردها باعث شده این کتاب تصویری چندوجهی از فرایند برنامه‌ریزی و طراحی فرودگاه ارائه دهد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب برنامه ریزی و طراحی فرودگاه

کتاب برنامه ریزی و طراحی فرودگاه با تکیه بر تجربه‌های حرفه‌ای خسرو اویسی و همراهی رحمت‌اله حکیمی، به یکی از زیرساخت‌های مهم حمل‌ونقل هوایی از زاویه‌ای جامع نگاه کرده است. متن از بحث کلی حمل‌ونقل هوایی آغاز می‌شود و بعد به‌تدریج به لایه‌های تخصصی‌تر می‌رسد؛ از شناخت انواع خدمات هوایی، ویژگی‌های هواپیماها و قواعد کنترل ترافیک گرفته تا مسائلی مثل ظرفیت فرودگاه، تأخیر، انتخاب محل، موانع پروازی و اثرات محیطی. در این مسیر، فرودگاه نه فقط یک فضای فیزیکی، بلکه سامانه‌ای دیده می‌شود که باید میان ایمنی، تقاضا، عملکرد و توسعه تعادل برقرار کند.
کتاب برنامه ریزی و طراحی فرودگاه در ۱۰ فصل تنظیم شده و دامنه‌ی مباحث آن بسیار گسترده است. فصل‌هایی مانند حمل‌ونقل هوایی، کنترل ترافیک هوایی، ظرفیت فرودگاه و تأخیر، برنامه‌ریزی فرودگاه، طرح اجزای تشکیل‌دهنده فرودگاه، برنامه‌ریزی و طرح محوطه ترمینال، سیستم‌های روشنایی، خط‌کشی و علائم فرودگاه و نیز فرودگاه هلیکوپتر نشان می‌دهند که متن فقط به یک بخش محدود از طراحی نپرداخته است. حضور جدول‌ها، نمودارها، شکل‌ها، واژه‌نامه و ضمیمه‌ها هم نشان می‌دهد که این کتاب برای توضیح مفاهیم، مقایسه‌ی داده‌ها و روشن‌کردن جزئیات فنی از ابزارهای متنوع استفاده کرده است.
کتاب برنامه ریزی و طراحی فرودگاه در کنار مباحث مهندسی، به موضوعاتی پرداخته است که در تصمیم‌گیری‌های فرودگاهی نقش تعیین‌کننده دارند؛ مثل پیش‌بینی تقاضا، دسترسی زمینی، توسعه‌ی اطراف فرودگاه، آلودگی صوتی، کاربری اراضی پیرامون و معیارهای دید و روشنایی. همین ترکیب باعث می‌شود متن فقط به ترسیم اجزای فرودگاه محدود نماند و به رابطه‌ی میان عملیات پروازی، نیازهای مسافری، استانداردهای بین‌المللی و شرایط محلی هم بپردازد. نتیجه، تصویری نسبتاً کامل از فرایندی است که از شناخت حمل‌ونقل هوایی شروع می‌شود و تا طراحی جزئیات میدان پرواز و ترمینال ادامه پیدا می‌کند.

خلاصه کتاب برنامه ریزی و طراحی فرودگاه

کتاب برنامه ریزی و طراحی فرودگاه از مبانی حمل‌ونقل هوایی شروع می‌کند و سپس نشان می‌دهد که طراحی فرودگاه بدون شناخت هواپیما، ترافیک هوایی، ظرفیت باند، الگوی تقاضا و محدودیت‌های محیطی ممکن نیست. متن در ادامه به طرح جامع فرودگاه، گزینش محل، بررسی موانع پروازی، سنجش آلودگی صوتی، طراحی باند و تاکسیوی، جانمایی برج کنترل، برنامه‌ریزی ترمینال مسافری و سامانه‌های روشنایی و علائم می‌رسد. بخش پایانی نیز به فرودگاه هلیکوپتر اختصاص دارد. دغدغه‌ی اصلی این کتاب این است که اجزای مختلف فرودگاه باید در پیوند با ایمنی، کارایی عملیاتی، توسعه‌پذیری و انطباق با استانداردها دیده شوند.

چرا باید کتاب برنامه ریزی و طراحی فرودگاه را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب برنامه ریزی و طراحی فرودگاه را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تصویری گسترده از فرایند برنامه‌ریزی فرودگاه از مرحله‌ی شناخت تقاضا تا طراحی اجزای اصلی ارائه می‌دهد.
• خواننده با ارتباط میان ویژگی‌های هواپیما، طول باند، تاکسیوی، توقفگاه و دیگر اجزای میدان پرواز آشنا می‌شود.
• این کتاب موضوع ظرفیت فرودگاه و تأخیر را در کنار عوامل عملیاتی بررسی می‌کند و فقط به مباحث کالبدی محدود نمی‌ماند.
• بخش‌های مربوط به ترمینال، دسترسی زمینی و محوطه‌های خدماتی، نگاه کامل‌تری به عملکرد فرودگاه می‌دهند.
• طرح مباحثی مثل آلودگی صوتی، کاربری اراضی اطراف فرودگاه و موانع پروازی، پیوند طراحی با محیط پیرامون را روشن می‌کند.
• فصل روشنایی، خط‌کشی و علائم به درک جزئیاتی کمک می‌کند که در ایمنی و هدایت عملیات فرودگاهی نقش مستقیم دارند.
• وجود فصل مستقل درباره‌ی فرودگاه هلیکوپتر دامنه‌ی کتاب را از فرودگاه‌های معمول فراتر می‌برد.
• جدول‌ها، نمودارها و نمونه‌های متعدد، فهم مقایسه‌ای موضوعات فنی را آسان‌تر می‌کنند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب برنامه ریزی و طراحی فرودگاه به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان و پژوهشگران مهندسی حمل‌ونقل، عمران و برنامه‌ریزی که می‌خواهند با اجزای فنی فرودگاه آشنا شوند.
• مخاطبانی که درباره‌ی طراحی باند، تاکسیوی، ترمینال و محوطه‌های عملیاتی فرودگاه مطالعه می‌کنند.
• کسانی که می‌خواهند رابطه‌ی میان عملیات پروازی، ظرفیت، تأخیر و طراحی زیرساخت را بهتر بفهمند.
• فعالان حوزه‌ی فرودگاهی که به مباحثی مثل روشنایی، علائم، موانع پروازی و آلودگی صوتی نیاز دارند.
• علاقه‌مندان به شناخت ساختار کلی فرودگاه، از حمل‌ونقل هوایی و کنترل ترافیک تا فرودگاه هلیکوپتر.