کتاب واکاوی سینمای پسااستعماری و تاثیر آن در ایران

کتاب واکاوی سینمای پسااستعماری و تاثیر آن در ایران گردآوری محمدرضا معتضدیان، یکی از جلدهای مجموعه‌ی «استعمارشناسی در ایران» است که پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی آن را منتشر کرده است. مجموعه‌مقالات این کتاب، سینما را فقط به‌ عنوان ابزار سرگرمی نمی‌بینند، بلکه آن را در پیوند با استعمار فرهنگی، هویت، رسانه و شکل‌دادن به ذهنیت جمعی بررسی می‌کنند. در کنار نوشته‌های تألیفی، ترجمه‌ی چند متن مهم هم در آن آمده تا بحث از سطح ایران فراتر برود و به نسبت سینما و سلطه در مقیاسی گسترده‌تر برسد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب واکاوی سینمای پسااستعماری و تاثیر آن در ایران

کتاب واکاوی سینمای پسااستعماری و تاثیر آن در ایران اثر محمدرضا معتضدیان، سینما را از زاویه‌ای بررسی می‌کند که در آن تصویر، روایت و صنعت فرهنگی با مسئله‌ی استعمار گره می‌خورند. متن کتاب در دل مجموعه‌ای پژوهشی درباره‌ی استعمارشناسی شکل گرفته و از همان ابتدا روشن می‌کند که بحث فقط بر سر تاریخ فیلم یا معرفی چند اثر سینمایی نیست. نویسندگان این مجموعه می‌خواهند نشان دهند که سینما چگونه می‌تواند در کنار سیاست، اقتصاد و رسانه به ابزاری برای نفوذ فرهنگی و تغییر ذهنیت بدل شود. در این مسیر، مفاهیمی مانند استعمار فرهنگی، استعمار نرم، امپریالیسم فرهنگی، جهانی‌شدن و نسبت شرق و غرب در بازنمایی سینمایی جای مهمی پیدا می‌کنند.

کتاب از دو بخش اصلی تألیف و ترجمه تشکیل شده است. در بخش تألیف، مقاله‌هایی درباره‌ی استعمارشناسی سینمایی در عصر پسااستعماری، استعمار فرهنگی، استعمار مجازی و استعمار نرم آمده است. این فصل‌ها هم به ماهیت سینما به‌عنوان ابزار اثرگذار بر ادراک انسان می‌پردازند و هم نمونه‌هایی از بازنمایی سلطه در سینمای جهان و ایران را پیش می‌کشند. بخش ترجمه نیز با متن‌هایی مثل بررسی تأثیر امپریالیسم فرهنگی در زمینه‌ی جهانی‌شدن بر صنعت فیلم، افق بحث را گسترده‌تر می‌کند و آن را به جریان‌های فکری بیرون از ایران پیوند می‌زند.

کتاب واکاوی سینمای پسااستعماری و تاثیر آن در ایران در فضای کلی خود نگاهی انتقادی به سینما دارد و آن را فقط یک هنر یا فناوری خنثی نمی‌داند. در این نگاه، سینما می‌تواند هم وسیله‌ی شناخت جهان باشد و هم ابزاری برای تحمیل ارزش‌ها، ساختن میل، تغییر سلیقه و بازتولید برتری فرهنگی. در کنار این بحث، محمدرضا معتضدیان به تجربه‌ی ایران هم توجه دارد و می‌پرسد سینمای ایران در برابر استعمار چه نسبتی داشته است؛ از دوره‌های آغازین فیلم‌سازی تا آثار پس از انقلاب.

خلاصه کتاب واکاوی سینمای پسااستعماری و تاثیر آن در ایران

کتاب واکاوی سینمای پسااستعماری و تاثیر آن در ایران مجموعه‌ای از مقاله‌ها و ترجمه‌هاست که می‌کوشد نسبت سینما و استعمار را در چند سطح توضیح دهد. بخش مهمی از کتاب بر این ایده استوار است که سینما فقط بازتاب‌دهنده‌ی واقعیت نیست، بلکه در ساختن نگاه انسان به جهان، دیگری، قدرت و هویت هم نقش دارد. 

متن‌ها نشان می‌دهند که چگونه صنعت فیلم می‌تواند در خدمت سلطه‌ی فرهنگی قرار بگیرد و چگونه برخی جریان‌ها و آثار، از سینمای سوم تا نمونه‌های ضداستعماری، در برابر این روند ایستاده‌اند. در کنار این بحث نظری، کتاب به وضعیت ایران هم پرداخته و نمونه‌هایی از مواجهه‌ی سینمای ایران با نفوذ بیگانگان، استعمار فرهنگی و بازنمایی مقاومت را بررسی می‌کند.

چرا باید کتاب واکاوی سینمای پسااستعماری و تاثیر آن در ایران را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب واکاوی سینمای پسااستعماری و تاثیر آن در ایران را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب نسبت سینما با استعمار فرهنگی و شکل‌گیری ذهنیت جمعی را به‌ صورت مستقیم بررسی می‌کند.
• خواننده با مطالعه‌ی این کتاب می‌تواند بازنمایی شرق و غرب در فیلم‌ها را دقیق‌تر ببیند.
• بخش‌های تألیفی و ترجمه در کنار هم، هم بحث نظری را پیش می‌برند و هم آن را به نمونه‌های گسترده‌تر پیوند می‌دهند.
• این کتاب به جای تمرکز صرف بر تاریخ سینما، بر پیوند تصویر، قدرت، هویت و سلطه دست می‌گذارد.
• بحث از سینمای ایران در کنار نمونه‌های جهانی، امکان مقایسه و فهم جایگاه ایران در این حوزه را فراهم می‌کند.

خواندن کتاب واکاوی سینمای پسااستعماری و تاثیر آن در ایران را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب واکاوی سینمای پسااستعماری و تاثیر آن در ایران به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به مطالعات سینما که می‌خواهند نسبت فیلم و قدرت را فراتر از بحث‌های فنی دنبال کنند.
• خوانندگانی که به موضوع استعمار فرهنگی، رسانه و هویت در ایران علاقه دارند.
• دانشجویان و پژوهشگران حوزه‌های سینما، فرهنگ، علوم انسانی و مطالعات انتقادی.
• کسانی که می‌خواهند درباره‌ی بازنمایی شرق و غرب در صنعت فیلم شناخت دقیق‌تری به‌ دست آورند.
• مخاطبانی که پیگیر بحث سینمای ضداستعماری و جایگاه آن در ایران و جهان هستند.