کتاب قهوه

کتاب قهوه نوشته حامد فاضلی است و انتشارات آفتاب گیتی آن را منتشر کرده است. این کتاب از یک فنجان روزمره فراتر می‌رود و مسیر قهوه را از افسانه‌های کشف در اتیوپی تا قهوه‌خانه‌های جهان عرب و اروپا دنبال می‌کند. نویسنده فقط به تاریخ بسنده نکرده و سراغ گونه‌های دانه، فرایندهای کاشت و فرآوری، برشته‌کاری، روش‌های دم‌آوری و حتی نقش اجتماعی قهوه هم رفته است. نتیجه، تصویری گسترده از نوشیدنی‌ای است که هم فرهنگ می‌سازد و هم سلیقه. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب قهوه

کتاب قهوه نوشته حامد فاضلی تلاشی است برای ترسیم جهان گسترده‌ی قهوه از ریشه‌های تاریخی و افسانه‌ای آن تا جایگاهش در زندگی امروز. متن از روایت‌های مربوط به کشف قهوه در اتیوپی آغاز می‌شود و بعد به گسترش آن در جهان عرب و اروپا می‌رسد. در این مسیر، فقط با یک تاریخچه‌ی خطی روبه‌رو نیستیم؛ نویسنده به نقش قهوه‌خانه‌ها در شکل‌گیری گفت‌وگوهای اجتماعی، نسبت قهوه با آیین‌ها و باورهای مردمی و حتی مخالفت‌ها و ممنوعیت‌هایی که در دوره‌های مختلف با آن همراه بوده نیز پرداخته است. همین گستره باعث شده قهوه در این کتاب هم یک ماده‌ی خوراکی باشد و هم یک پدیده‌ی فرهنگی.
کتاب قهوه در سه بخش اصلی تنظیم شده است. بخش اول به تاریخچه و کشف قهوه اختصاص دارد و فصل‌هایی مانند اسطوره‌ها و افسانه‌های قهوه، کشف قهوه در اتیوپی، گسترش قهوه در جهان عرب، ورود قهوه به اروپا، قهوه‌خانه‌ها و نقش اجتماعی آن‌ها و تأثیر انقلاب صنعتی بر تولید قهوه را دربر می‌گیرد. بخش دوم سراغ دانه‌ها و فرایند تولید می‌رود و از گونه‌های اصلی مانند عربیکا و روبوستا، تفاوت‌های آن‌ها، مراحل کاشت و برداشت، شیوه‌های فرآوری خشک و مرطوب و اثر این مراحل بر طعم و عطر قهوه حرف می‌زند. بخش سوم هم بر تجربه‌ی نوشیدن متمرکز است؛ از برشته‌کاری و درجه‌های مختلف رست تا روش‌های دم‌آوری مانند اسپرسو، فیلتری و موکا، معرفی ابزارها و نکات مربوط به آماده‌کردن یک فنجان بهتر.
کتاب قهوه در کنار اطلاعات تاریخی و فنی، به جنبه‌های حسی و فرهنگی این نوشیدنی هم توجه دارد. از مراسم قهوه در اتیوپی تا تفاوت قهوه عربی در مناطق مختلف، از بحث درباره‌ی فال قهوه تا توضیح درباره‌ی نام قهوه و مسیر واژه‌ی آن در زبان‌ها، متن مدام بین تاریخ، فرهنگ و تجربه‌ی روزمره رفت‌وآمد می‌کند. همین رفت‌وآمد باعث می‌شود این کتاب فقط برای شناخت منشأ قهوه مفید نباشد، بلکه برای فهمیدن این هم به کار بیاید که چرا قهوه در بسیاری از جوامع به بخشی از حافظه‌ی جمعی و مناسبات اجتماعی تبدیل شده است.

خلاصه کتاب قهوه

کتاب قهوه مسیر شکل‌گیری و گسترش یکی از شناخته‌شده‌ترین نوشیدنی‌های جهان را دنبال می‌کند. متن از روایت‌های مربوط به کشف قهوه در اتیوپی و افسانه‌هایی مانند داستان کالدی شروع می‌شود و بعد به ورود قهوه به جهان عرب، شکل‌گیری قهوه‌خانه‌ها، مخالفت‌های مذهبی و سیاسی و رسیدن آن به اروپا می‌رسد. در ادامه، نویسنده سراغ گونه‌های اصلی دانه، تفاوت عربیکا و روبوستا، شیوه‌های کاشت و برداشت، فرآوری، برشته‌کاری و روش‌های مختلف دم‌آوری می‌رود. در کنار این مباحث، کتاب به فرهنگ قهوه، آیین‌های مرتبط با آن و تأثیر جغرافیا، سنت و فرایند تولید بر طعم و عطر نهایی نیز پرداخته است.

چرا باید کتاب قهوه را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب قهوه را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تاریخ قهوه را از خاستگاه اتیوپی تا گسترش در جهان عرب و اروپا به‌صورت پیوسته توضیح می‌دهد.
• خواننده با نقش قهوه‌خانه‌ها در زندگی اجتماعی، فرهنگی و فکری جوامع مختلف آشنا می‌شود.
• کتاب تفاوت گونه‌های اصلی قهوه و اثر کاشت، برداشت و فرآوری بر طعم و عطر را روشن می‌کند.
• بخش مربوط به برشته‌کاری و دم‌آوری، شناخت دقیق‌تری از مسیر دانه تا فنجان به دست می‌دهد.
• متن فقط به جنبه‌ی نوشیدنی‌بودن قهوه محدود نمی‌ماند و پیوند آن را با آیین‌ها، باورها و سنت‌ها هم نشان می‌دهد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب قهوه به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به تاریخ خوراک و نوشیدنی‌ها که می‌خواهند مسیر جهانی‌شدن قهوه را دنبال کنند.
• خوانندگانی که می‌خواهند درباره‌ی گونه‌های قهوه، فرآوری دانه و اثر آن‌ها بر طعم بیشتر بدانند.
• کسانی که به فرهنگ قهوه‌خانه، آیین‌های قهوه‌نوشی و نقش اجتماعی قهوه علاقه دارند.
• مخاطبانی که می‌خواهند با روش‌های برشته‌کاری و دم‌آوری قهوه آشناتر شوند.
• افرادی که دوست دارند قهوه را نه فقط به‌عنوان یک نوشیدنی، بلکه به‌عنوان بخشی از تاریخ و فرهنگ بشناسند.