کتاب درمان شناختی رفتاری یائسگی

کتاب درمان شناختی رفتاری یائسگی (The Cognitive Behavioral Workbook for Menopause) نوشته شریل گرین و همکاران، یائسگی را فقط به‌ عنوان یک تغییر زیستی توضیح نمی‌دهد، بلکه نشان می‌دهد علائمی مثل گُرگرفتگی، بی‌خوابی، اضطراب، افت خلق و دشواری‌های جنسی چگونه می‌توانند بر کار، رابطه‌ها و تصویر فرد از خودش اثر بگذارند. محور اصلی اثر، استفاده از درمان شناختی رفتاری برای شناخت علائم، اولویت‌بندی آن‌ها و ساختن برنامه‌ای شخصی برای مدیریت این دوره است. سهیلا حسینیان، الهه شاه طاهری و آرزو تاری مرادی این کتاب را ترجمه کرده‌اند و نشر اسبار آن را به انتشار رسانده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب درمان شناختی رفتاری یائسگی

کتاب درمان شناختی رفتاری یائسگی نوشته‌ی شریل گرین و همکاران، یک برنامه‌ی آموزشی و درمانی برای مواجهه با دوره‌ی گذار یائسگی است؛ دوره‌ای که در آن تغییرات هورمونی می‌توانند با نشانه‌هایی مانند گُرگرفتگی، تعریق شبانه، اختلال خواب، نوسان خلق، اضطراب، افسردگی، خشکی واژن و تغییر در میل جنسی همراه شوند. نویسندگان بر یک نکته تکیه کرده‌اند: تجربه‌ی یائسگی در همه یکسان نیست و شدت علائم، زمان بروز آن‌ها و اثری که بر زندگی روزمره می‌گذارند، از فردی به فرد دیگر فرق دارد. به‌ همین دلیل، کتاب به‌ جای ارائه‌ی یک نسخه‌ی ثابت، بر شناخت وضعیت شخصی و انتخاب مسیر مناسب تمرکز کرده است.

کتاب در دو بخش اصلی پیش می‌رود. بخش نخست به شناخت فرایند یائسگی، مراحل آن، تغییرات هورمونی و گزینه‌های درمانی اختصاص دارد. در فصل‌هایی مانند یادگیری در مورد یائسگی، شناخت علائم شما، انتخاب گزینه‌ی درمانی و اتخاذ رویکرد شناختی رفتاری، خواننده با جدول زمانی پیش‌یائسگی و پس‌یائسگی، تفاوت علائم، نقش استروژن، عوامل مؤثر بر خلق و خواب و همچنین درمان‌های موجود آشنا می‌شود. در این بخش، علاوه‌بر هورمون‌درمانی و داروهای دیگر، از روش‌های مکمل و محدودیت‌های هر یک هم صحبت شده تا تصویر کلی‌تری از انتخاب‌ها شکل بگیرد.

بخش دوم کتاب درمان شناختی رفتاری یائسگی بر اجرای درمان شناختی رفتاری متمرکز است. شریل گرین و همکاران توضیح می‌دهند که افکار، احساسات، حس‌های بدنی و رفتارها چگونه به‌ هم وصل می‌شوند و چطور می‌توان با ثبت علائم، شناسایی الگوها، رتبه‌بندی شدت نشانه‌ها و تعیین هدف‌های واقع‌بینانه، از شدت پریشانی کم کرد. وجود نمونه‌های متعدد از تجربه‌ی زنان مختلف، کاربرگ‌ها، دفترچه‌ی ثبت علائم و برنامه‌ریزی فصل‌به‌فصل باعث شده این کتاب فقط به توضیح نظری بسنده نکند و مسیر استفاده از مطالب را هم روشن کند. فضای کلی اثر بر خودآگاهی، انتخاب آگاهانه و سازگارکردن درمان با نیازهای هر فرد استوار است.

خلاصه کتاب درمان شناختی رفتاری یائسگی

کتاب درمان شناختی رفتاری یائسگی، یائسگی را به‌ عنوان دوره‌ای از تغییرات جسمی و روانی بررسی می‌کند که ممکن است با علائمی مانند گُرگرفتگی، تعریق شبانه، بی‌خوابی، اضطراب، افسردگی و مشکلات جنسی همراه شود. نویسندگان ابتدا توضیح می‌دهند در بدن چه می‌گذرد، مراحل گذار یائسگی چیست و چه درمان‌هایی برای کاهش علائم وجود دارد. 

سپس هسته‌ی اصلی کتاب به درمان شناختی رفتاری اختصاص پیدا می‌کند؛ روشی که کمک می‌کند فرد علائم خود را دقیق‌تر بشناسد، شدت و اثر آن‌ها را ثبت کند، افکار و رفتارهای تشدیدکننده را تشخیص دهد و برای مهم‌ترین نشانه‌هایش برنامه‌ای مشخص بچیند. پیام اصلی این کتاب این است که مدیریت یائسگی وقتی مؤثرتر می‌شود که درمان با شرایط و نیازهای هر فرد هماهنگ باشد.

چرا باید کتاب درمان شناختی رفتاری یائسگی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب درمان شناختی رفتاری یائسگی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب یائسگی را از زاویه‌ی علائم جسمی، خلقی و رفتاری کنار هم بررسی می‌کند، نه‌فقط از یک بُعد.
• خواننده می‌تواند با مراحل پیش‌یائسگی، یائسگی و پس‌یائسگی و تفاوت نشانه‌های هر مرحله آشنا شود.
• کتاب کمک می‌کند علائم به‌ صورت دقیق ثبت، مقایسه و اولویت‌بندی شوند تا تمرکز درمان روشن‌تر شود.
• اثر، منطق درمان شناختی رفتاری را برای مسائلی مثل گُرگرفتگی، اضطراب، بی‌خوابی و افت خلق توضیح می‌دهد.
• کاربرگ‌ها و دفترچه‌های ثبت علائم، مسیر تبدیل آگاهی به اقدام را مشخص می‌کنند.
• کتاب فقط یک گزینه را مطرح نمی‌کند و درباره‌ی هورمون‌درمانی، داروهای دیگر و روش‌های مکمل هم اطلاعات پایه می‌دهد.
• نمونه‌های واقعی از تجربه‌ی زنان مختلف نشان می‌دهد یک علامت مشابه می‌تواند در زندگی افراد اثرهای متفاوتی داشته باشد.
• مطالب این کتاب برای تنظیم یک برنامه‌ی شخصی و واقع‌بینانه در مدیریت علائم طراحی شده است.

خواندن کتاب درمان شناختی رفتاری یائسگی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب درمان شناختی رفتاری یائسگی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• زنانی که در دوره‌ی پیش‌یائسگی یا یائسگی با گُرگرفتگی، تعریق شبانه یا اختلال خواب دست‌وپنجه نرم می‌کنند.
• کسانی که می‌خواهند رابطه‌ی میان علائم جسمی، اضطراب، خلق پایین و رفتارهای روزانه را بهتر بشناسند.
• مخاطبانی که به‌ دنبال تنظیم یک برنامه‌ی شخصی برای مدیریت نشانه‌های آزاردهنده‌ی یائسگی هستند.
• پزشکان، ماماها، روان‌شناسان و درمانگرانی که با مسائل مرتبط با یائسگی سروکار دارند.
• خوانندگانی که می‌خواهند پیش از انتخاب درمان، با گزینه‌های مختلف و محدودیت‌های هر یک آشنا شوند.

چه نسخه‌های دیگری از کتاب درمان شناختی رفتاری یائسگی منتشر شده است؟

•  کتاب کار شناختی - رفتاری برای یائسگی، ترجمه‌ی قمر کیانی، انتشارات کتاب ارجمند

بخشی از کتاب درمان شناختی رفتاری یائسگی

«استروژن نقش مهمی در سلامت روانی و جسمی شما دارد. از نظر روانی، تغییرات بزرگ یا نوسانات عمده در سطح استروژن و سایر هورمون‌های جنسی (مانند تستوسترون) تأثیر قابل‌توجهی بر خلق، خواب و میل جنسی (لیبیدو) شما دارد. بنابراین وقتی که تولید استروژن تخمدان شما شروع به نوسان می‌کند، بسیاری از سیستم‌های بدن شما تحت تأثیر قرار می‌گیرند. به همین دلیل است که زنان ممکن است در طول دوره یائسگی علائم روانی و جسمی متفاوتی را تجربه کنند: گُر‌ گرفتگی و تعریق شبانه، اختلالات خواب، تغییر در خلق و تغییرات در عملکرد جنسی مانند کاهش میل جنسی و خشکی واژن.

هریک از این علائم می‌تواند بر کیفیت زندگی و عملکرد کلی شما تأثیر بگذارد. مطالعات اخیر نشان می‌دهد که برای برخی از زنان، گذار یائسگی دوره‌ای همراه با افزایش خطر افسردگی و اضطراب است ـ چه به عنوان یک شروع جدید یا تکرار دوره‌های قبلی (کوهن و همکاران ۲۰۰۶).

در زنان میانسال ممکن است این مرحله از زندگی یک پدیده پیچیده و چند وجهی باشد. عوامل متعددی ممکن است در ایجاد افسردگی در این مرحله از زندگی زنان نقش داشته باشند؛ ازجمله بیماری‌های پزشکی / جسمی، سبک زندگی و تغییرات خواب. با این حال عوامل خطر شناخته شده خاصی هم وجود دارند. زنان آفریقایی ـ آمریکایی بیشتر درخطر ابتلا به افسردگی هستند درحالیکه زنان آسیایی- آمریکایی درخطر کمتری هستند. سابقه خانوادگی افسردگی، سابقه افسردگی پس از زایمان و رویدادهای استرس‌زا در زندگی نیز خطر ابتلا به افسردگی را افزایش می‌دهند (کوهن و همکاران ۲۰۰۶؛ برومبرگر و کوراویتز ۲۰۱۱).»