کتاب شکاف دوفضایی

کتاب شکاف دوفضایی، نوشته مهران مهرعلیان، به یکی از مسئله‌های مهم ارتباطات امروز می‌پردازد؛ فاصله‌ای که میان منطق انسانی و منطق الگوریتمی در روابط‌ عمومی شکل گرفته است. نویسنده با تمرکز بر جهان دوفضایی و نقش هوش مصنوعی نشان می‌دهد که بحران اعتماد، ناهماهنگی سازمانی و ضعف پاسخ‌گویی به شکافی عمیق در فهم و مدیریت ارتباطات مربوط می‌شود. این کتاب را نشر سنجاق منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب شکاف دوفضایی

کتاب شکاف دوفضایی، نوشته‌ی مهران مهرعلیان، بر ایده‌ای متمرکز است که از دل تحولات ارتباطی و ورود هوش مصنوعی به سازمان‌ها بیرون آمده است؛ اینکه انسان و الگوریتم در یک میدان مشترک کار می‌کنند، اما همیشه با یک منطق پیش نمی‌روند. نویسنده این ناهماهنگی را فقط مسئله‌ای فنی نمی‌بیند؛ بلکه آن را به‌صورت یک گسست ارتباطی، سازمانی و اخلاقی بررسی می‌کند. محور اصلی اثر، روابط عمومی در دستگاه‌های اجرایی است؛ جایی که سرعت، داده، تحلیل ماشینی و پاسخ‌گویی عمومی باید در کنار هم قرار بگیرند، اما در عمل اغلب میان آن‌ها فاصله می‌افتد. کتاب از آغاز بر این نکته استوار است که دوفضایی‌شدن زندگی فقط به حضور هم‌زمان در جهان فیزیکی و مجازی محدود نمی‌شود و پیامدهای آن تا سطح اعتماد عمومی، ساختار اداری و کیفیت تصمیم‌گیری پیش می‌رود.

این کتاب در هشت فصل تنظیم شده و از مبانی نظری شروع کرده است؛ سپس به کارکردهای هوش مصنوعی در روابط‌ عمومی، چالش‌های فنی و اخلاقی، پیامدهای ساختاری و شغلی و در نهایت مدل مدیریت این شکاف پرداخته می‌شود. کتاب شکاف دوفضایی فقط از مزیت‌های فناوری حرف نمی‌زند؛ نشان می‌دهد که تحلیل احساسات، چت‌بات‌ها، شخصی‌سازی پیام و پایش رسانه‌ای وقتی به نتیجه می‌رسند که سازمان از نظر مهارتی، فرهنگی و اخلاقی نیز آماده باشد.

کتاب شکاف دوفضایی که از دل یک پژوهش دانشگاهی بیرون آمده، به مفهوم‌سازی و مصداق‌های اجرایی توجه دارد. نتیجه اثری است که هم درباره‌ی آینده‌ی روابط‌ عمومی سخن گفته است و هم درباره‌ی ناترازی‌هایی که همین حالا در ارتباط میان نهادها، داده‌ها و افکار عمومی دیده می‌شود. عنوان فرعی این کتاب عبارت است از: دیوار نامرئی میان انسان و الگوریتم با تمرکز بر مقوله‌ی ارتباطات و روابط عمومی.

خلاصه کتاب شکاف دوفضایی

با گسترش اینترنت، شبکه‌های اجتماعی و هوش مصنوعی، روابط‌ عمومی دیگر فقط با انسان‌ها طرف نیست و باید با سامانه‌ها، داده‌ها و الگوریتم‌ها هم کار کند. مسئله‌ی اصلی اثر، شکافی است که میان منطق انسانیِ گفت‌وگو، اخلاق و درک موقعیت با منطق سریع و داده‌محور ماشین‌ها به‌ وجود می‌آید. نویسنده ابتدا نظریه‌ی دوفضایی‌شدن را شرح و سپس نشان می‌دهد این وضعیت چگونه بر ساختار، کارکرد و نیروی انسانی روابط‌ عمومی اثر گذاشته است. ظرفیت‌های هوش مصنوعی، محدودیت‌های آن و پیامدهای این ناهماهنگی در سازمان‌های دولتی نیز بررسی و در پایانْ مدلی برای مدیریت این شکاف ارائه می‌شود.

چرا باید کتاب شکاف دوفضایی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب شکاف دوفضایی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب مفهوم شکاف دوفضایی را به‌عنوان فاصله‌ی میان منطق انسانی و منطق الگوریتمی در ارتباطات سازمانی توضیح می‌دهد.
• کتاب نشان می‌دهد ورود هوش مصنوعی به روابط‌ عمومی فقط تغییر ابزار نیست و ساختار، مهارت و اعتماد عمومی را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد.
• خواننده با مطالعه‌ی این کتاب می‌تواند نسبت میان جهان فیزیکی، فضای مجازی و کارکردهای جدید روابط‌ عمومی را درک کند.
• این اثر چالش‌های فنی، اخلاقی، حقوقی و سازمانیِ به‌کارگیری هوش مصنوعی را در کنار هم بررسی می‌کند.
• کتاب از سطح بحث نظری فراتر می‌رود و پیامدهای عملی این تحول را در دستگاه‌های اجرایی دنبال می‌کند.
• مطالعه‌ی این اثر برای فهم بحران‌های اعتماد، ناهماهنگی ارتباطی و دشواری‌های پاسخ‌گویی در سازمان‌های امروز مفید است.

خواندن کتاب شکاف دوفضایی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب شکاف دوفضایی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• مدیران و کارشناسان روابط‌ عمومی که با مسئله‌ی هماهنگی میان ارتباط انسانی و ابزارهای هوشمند روبه‌رو هستند.
• پژوهشگران و دانشجویان ارتباطات که می‌خواهند درباره‌ی دوفضایی‌شدن و پیامدهای آن در سازمان‌ها بیشتر بدانند.
• سیاست‌گذاران و مدیران اجرایی که با موضوع اعتماد عمومی، پاسخ‌گویی و تحول دیجیتال سروکار دارند.
• مخاطبانی که می‌خواهند نقش هوش مصنوعی را در تغییر ساختار و کارکرد روابط‌عمومی بررسی کنند.
• کسانی که به پیوند میان فناوری، اخلاق، داده و ارتباطات سازمانی علاقه دارند.

بخشی از کتاب شکاف دوفضایی

«فصل هفتم: شکاف دوفضایی در عصر دوفضایی

شکاف دوفضایی مفهومی است که برای نخستین‌بار و در نتایج پژوهش «تغییرات ناشی از بکارگیری هوش مصنوعی در روابط عمومی‌های دستگاه‌های اجرایی کشور» در چارچوب نظریه «دوفضایی‌شدن‌ها» ی سعیدرضا عاملی (۱۳۸۷) مطرح شد؛ نظریه‌ای که یکی از نخستین تلاش‌های نظام‌مند در علوم انسانی ایران برای توضیح درهم‌تنیدگی واقعیت‌های فیزیکی و دیجیتال در زیست انسانی است. دکتر سعیدرضا عاملی؛ استاد دانشگاه تهران، در این نظریه، حیات اجتماعی معاصر را نه به مثابه دو قلمرو مجزا، بلکه به‌صورت یک شبکه تعاملات هم‌زمان در دو فضای واقعی و مجازی تبیین می‌کند؛ جایی که انسان‌ها، نهادها و ارزش‌ها در هر دو فضا حضور دارند و هویت، معنا و کنش اجتماعی در تعامل میان این دو بعد شکل می‌گیرد. از این منظر، جامعه دوفضایی، جامعه‌ای است که در آن مرز میان امر واقعی و امر مجازی سیال شده و زندگی فردی و جمعی در یک میدان ترکیبی از کنش‌های فیزیکی و دیجیتال جریان دارد.»