کتاب تصویرسازی ذهنی در روان درمانی

کتاب تصویرسازی ذهنی در روان درمانی (راهنمای عملی درمانگران) نوشته مهناز آریان منش است و انتشارات هفت پندار آن را منتشر کرده است. این کتاب به نقش تصویرهای درونی در اضطراب، تروما، شرم، افسردگی و روابط بین‌فردی می‌پردازد و نشان می‌دهد چرا کار با تصویر فقط یک ابزار کمکی نیست، بلکه می‌تواند مستقیماً با حافظه، هیجان و بدن درگیر شود. تمرکز اصلی اثر بر توضیح مبانی نظری، ملاحظات اخلاقی و شیوه‌ی اجرای پروتکل‌های بالینی است تا درمانگر بداند در چه موقعیتی، با چه هدفی و با چه احتیاطی از تصویرسازی استفاده کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب تصویرسازی ذهنی در روان درمانی

کتاب تصویرسازی ذهنی در روان درمانی نوشته مهناز آریان منش، تصویری گسترده از جایگاه تصویرسازی در فرایند درمان ارائه می‌دهد. نویسنده از همان فصل‌های آغازین توضیح می‌دهد که تصویر ذهنی فقط یک خیال گذرا نیست، بلکه تجربه‌ای است که می‌تواند شبکه‌های هیجانی، بدنی و حافظه‌ای را به‌شکل هم‌زمان فعال کند. به همین دلیل، اثر حاضر تصویرسازی را در پیوند با علوم اعصاب، حافظه‌ی اپیزودیک، پردازش هیجان و بازنمایی‌های درونی بررسی می‌کند. در این بخش‌ها تفاوت تصویرسازی با تفکر کلامی، انواع تصویرسازی و پیشینه‌ی استفاده از آن در رویکردهای مختلف درمانی هم مطرح می‌شود.
کتاب تصویرسازی ذهنی در روان درمانی فقط به مبانی نظری بسنده نمی‌کند و بخش بزرگی از آن به کاربرد بالینی اختصاص دارد. فهرست فصل‌های کتاب نشان می‌دهد که نویسنده سراغ موضوع‌هایی مانند تروما، اضطراب اجتماعی، پانیک، وسواس، افسردگی، دلبستگی، سوگ، اختلالات شخصیت و کار با بخش‌ها رفته است. در کنار این موضوع‌ها، فصل‌هایی هم به تصویرسازی آینده‌نگر، پیوند تصویرسازی و ذهن‌آگاهی، نقش سیستم عصبی، صدای درمانگر، ارزیابی اثربخشی مداخلات و ملاحظات اخلاقی و فرهنگی اختصاص یافته است. این گستره باعث شده اثر حاضر هم به منطق درمانی بپردازد و هم به جزئیات اجرا در جلسه.
کتاب تصویرسازی ذهنی در روان درمانی از نظر محتوایی بر چند محور مهم تکیه دارد: ایمنی مراجع، زمان مناسب ورود به تصویر، تنظیم شدت هیجان، توجه به بدن و پرهیز از خطاهای رایج درمانگر. نویسنده بارها نشان می‌دهد که تصویرسازی اگر بدون آماده‌سازی، بدون سنجش آمادگی مراجع یا بدون توجه به نشانه‌های خطر اجرا شود، می‌تواند نتیجه‌ی معکوس داشته باشد. به همین خاطر، در فصل‌های مختلف با چک‌لیست‌ها، پروتکل‌های چندجلسه‌ای، اسکریپت‌های آماده، فرم‌های ثبت تجربه و نمونه‌های بالینی روبه‌رو می‌شویم. حاصل کار، متنی است که هم به لایه‌های مفهومی موضوع نزدیک می‌شود و هم فضای واقعی اتاق درمان را در نظر می‌گیرد.

خلاصه کتاب تصویرسازی ذهنی در روان درمانی

کتاب تصویرسازی ذهنی در روان درمانی توضیح می‌دهد که بسیاری از رنج‌های روانی فقط در قالب فکرهای کلامی ادامه پیدا نمی‌کنند، بلکه به‌صورت تصویرهای درونی زنده و تکرارشونده در ذهن باقی می‌مانند. نویسنده ابتدا سازوکار این تصویرها را از نظر شناختی و عصب‌روان‌شناختی شرح می‌دهد و سپس نشان می‌دهد درمانگر چگونه می‌تواند از تصویرسازی هدایت‌شده، بازسازی تصویری، تصویرسازی آینده‌نگر و تکنیک‌های مبتنی بر شفقت و دلبستگی استفاده کند. بخش مهمی از کتاب به این پرسش اختصاص دارد که در کار با اضطراب، تروما، شرم، سوگ یا باورهای هسته‌ای، چه زمانی باید وارد تصویر شد، چگونه باید شدت تجربه را تنظیم کرد و چه نشانه‌هایی از پیشرفت یا خطر را باید جدی گرفت.

چرا باید کتاب تصویرسازی ذهنی در روان درمانی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب تصویرسازی ذهنی در روان درمانی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب پیوند میان تصویر ذهنی، هیجان، حافظه و واکنش‌های بدنی را به‌صورت دقیق توضیح می‌دهد.
• این اثر نشان می‌دهد چرا در بعضی مسائل بالینی، کار با تصویر از گفت‌وگوی صرف فراتر می‌رود.
• فصل‌های متعدد کتاب، کاربرد تصویرسازی را در موضوع‌هایی مانند تروما، اضطراب، افسردگی، سوگ و دلبستگی کنار هم قرار می‌دهد.
• کتاب به خطاهای رایج درمانگران، نشانه‌های خطر و ضرورت تثبیت هیجانی پیش از مداخله توجه کرده است.
• وجود پروتکل‌های چندجلسه‌ای، اسکریپت‌ها، فرم‌ها و چک‌لیست‌ها استفاده از مطالب را در فضای بالینی روشن‌تر می‌کند.
• بخش‌های مربوط به صدای درمانگر، ارزیابی اثربخشی و ملاحظات فرهنگی و اخلاقی، موضوع را فقط به سطح تکنیک محدود نمی‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب تصویرسازی ذهنی در روان درمانی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• روان‌شناسان و روان‌درمانگرانی که می‌خواهند استفاده از تصویرسازی را در جلسه‌های درمانی دقیق‌تر بفهمند.
• مشاورانی که با مراجعان دچار اضطراب، تروما، شرم، سوگ یا مسائل دلبستگی کار می‌کنند.
• دانشجویان روان‌شناسی و مشاوره که به ارتباط میان حافظه، هیجان، بدن و مداخله‌های درمانی علاقه دارند.
• درمانگرانی که می‌خواهند درباره زمان مناسب اجرای تصویرسازی، حدود ایمنی و خطاهای رایج شناخت روشن‌تری به دست آورند.
• مخاطبانی که به پروتکل‌های بالینی، نمونه‌های کاربردی و اسکریپت‌های قابل‌استفاده در اتاق درمان توجه دارند.