کتاب توانبخشی روان

کتاب توانبخشی روان (اولین اثر روایتی، تجربی و پژوهش‌محور در اختلالات روان) نوشته الهه محمدحسین‌ زاده نقندری است و نشر سنجاق آن را منتشر کرده است. این کتاب بر پایه‌ی تجربه‌های میدانی نویسنده در یک مرکز نگهداری و توانبخشی اعصاب و روان شکل گرفته و از طریق روایت‌های واقعی، زندگی روزمره‌ی مددجویان، روند درمان، محدودیت‌ها، خواسته‌ها و نقش نیروهای مردمی را به تصویر می‌کشد. این کتاب فقط شرح اختلالات روانی نیست و به تجربه‌های زیسته‌ی مددجویان گره خورده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب توانبخشی روان اثر الهه محمدحسین‌ زاده نقندری

کتاب توانبخشی روان، نوشته‌ی الهه محمدحسین‌ زاده نقندری، بر پایه‌ی تجربه‌های مستقیم نویسنده در مرکز اعصاب و روان توس شکل گرفته است؛ تجربه‌ای که با یک بازدید دانشجویی آغاز می‌شود و با همکاری مستمر، مشاهده، ثبت تجربه‌ها و مشارکت در برنامه‌های فرهنگی و درمانی ادامه می‌یابد. این کتاب هم فضای مراکز توانبخشی را معرفی می‌کند، هم وضعیت مددجویان را نشان می‌دهد. نویسنده در کنار معرفی اختلالاتی مانند افسردگی، اسکیزوفرنی، وسواس، اختلالات شخصیت، بیش‌فعالی و برخی هذیان‌ها، نشان می‌دهد که درمان فقط به دارو و ویزیت محدود نیست. نقش مراقبان، مددکاران، روان‌پزشکان، خیرین و حتی تغییرهای کوچک محیطی نیز به‌عنوان بخشی از فرایند بهبود بررسی شده است.

کتاب توانبخشی روان فقط مجموعه‌ای از اطلاعات بالینی نیست و بخش مهمی از آن به تجربه‌های زیسته‌ی مددجویان اختصاص دارد؛ از ساعت‌های طولانی کسالت و انزوا گرفته تا نیاز به گفت‌وگو، فعالیت‌های گروهی، ارتباط با خانواده و دیده‌شدن. الهه محمدحسین‌ زاده نقندری نشان می‌دهد که چگونه برنامه‌هایی مانند کتابخانه، سرود، نمایش، صبحگاه شاد، تغییر زمان استراحت، سامان‌دادن تماس‌های تلفنی و رسیدگی به مسائل محیطی می‌توانند بر حال‌وهوای ساکنان مرکز اثر بگذارند. این کتاب هم تصویری ملموس از مواجهه‌ی روزمره با بحران، پرخاشگری، اضطراب، حمله‌های هیستریک و روند درمان ارائه می‌دهد هم بر کرامت انسانی مددجویان تأکید می‌کند. ترکیب روایت شخصی، مشاهده‌ی میدانی و توجه به جزئیاتْ این اثر را به کتابی تبدیل کرده است که هم فضای یک مرکز توانبخشی اعصاب و روان را نشان می‌دهد هم پرسش‌هایی را درباره‌ی مراقبت، همدلی و شیوه‌ی مواجهه با اختلالات روان پیش می‌کشد.

خلاصه کتاب توانبخشی روان

الهه محمدحسین‌ زاده نقندری در کتاب توانبخشی روان، از نخستین حضورش در مرکز اعصاب و روان توس آغاز می‌کند؛ جایی که قرار بود فقط محل انجام یک پژوهش دانشجویی باشد، اما به بخشی مهم از مسیر زندگی حرفه‌ای او تبدیل شد. کتابْ قدم‌به‌قدم از آشنایی با مدیران، مددجویان و فضای مرکز شروع می‌کند و سپس به تجربه‌های عملی در بخش‌های مختلف می‌رسد؛ از مطالعه‌ی پرونده‌ها و حضور در جلسه‌های ویزیت گرفته تا اجرای برنامه‌های فرهنگی، گفت‌وگو با مددجویان و مشاهده‌ی مستقیم بحران‌ها و نیازهای روزمره‌ی آنان. این کتاب هم برخی اختلالات روانی را معرفی می‌کند، هم نشان می‌دهد چگونه تغییرهای کوچک در محیط، برنامه‌ریزی روزانه و شیوه‌ی برخورد کارکنان می‌تواند بر وضعیت مددجویان اثر بگذارد.

چرا باید کتاب توانبخشی روان را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب توانبخشی روان را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تصویری نزدیک از زندگی روزمره‌ی مددجویان در یک مرکز توانبخشی اعصاب و روان ارائه می‌دهد.

• خواننده با نمونه‌های واقعی از اختلالاتی مانند افسردگی، اسکیزوفرنی، وسواس و اختلالات شخصیت آشنا می‌شود.

• این اثر نشان می‌دهد که درمان فقط به دارو محدود نیست و محیط، برنامه‌های گروهی و شیوه‌ی برخورد کارکنان نیز در فرایند بهبود نقش دارند.

• کتاب هم دشواری‌های کار در مراکز اعصاب و روان را نشان می‌دهد هم مسئولیت‌های تیم درمان و مراقبت را.

• این اثر به کرامت، خواسته‌ها و حقوق انسانی مددجویان توجه می‌کند.

خواندن کتاب توانبخشی روان را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب توانبخشی روان به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان روان‌شناسی، مشاوره، مددکاری و رشته‌های مرتبط که می‌خواهند با فضای واقعی مراکز توانبخشی اعصاب و روان آشنا شوند.

• پژوهشگرانی که می‌خواهند نمونه‌های واقعی از اختلالات روان و روند مراقبت را بررسی کنند.

• خوانندگانی که می‌خواهند از زاویه‌ای انسانی‌تر به زندگی افراد دارای اختلالات روان نگاه کنند.

• علاقه‌مندان به روایت‌های مبتنی‌بر تجربه که مشاهده، خاطره و مسئله‌های درمانی را در کنار هم دنبال می‌کنند.

• کارکنان مراکز توانبخشی و مراقبت که به تجربه‌های میدانی و مسائل روزمره‌ی این محیط‌ها علاقه دارند.

بخشی از کتاب توانبخشی روان

«کم کم به ایام ماه مبارک رمضان نزدیک می‌شدیم یادم هست، یک هفته مانده به ماه رمضان، مددجویان را ناراحت و درهم می‌دیدم. طبق معمول به اتاق‌ها هرروز سری می‌زدم و جویای احوالشان می‌شدم. کارهای پایان نامه‌ام شروع شده بود و هرچه بگویم، پرمشغله و پر کار ادامه می‌دادم. خاله گوهر از همه بیشتر ناراحت بود، با کمک زینب مدام ذکر یا علی می‌گفت. از او پرسیدم: چیزی شده؟ گفت: اینجا همه چیز ممنوع است! ما می‌خواهیم روزه بگیریم به آقای دکترهم گفته‌ایم و آقای دکتر گفته که باید بررسی کنم. ما ختم برداشتیم که آقای دکتر موافقت کند و اجازه بدهد روزه بگیریم. بچه‌ها در هر اتاقی دور هم حلقه می‌زدند و یا علی می‌گفتند و صلوات می‌فرستادند، تصمیم گیری برای روزه داری مددجویان آسان نبود، با توجه به داروهای روانپزشکی، نمی‌شد به راحتی این درخواست را پذیرفت. روز سه شنبه و پنج شنبه، طبق معمول ویزیت روانپزشک بود، من هم در ویزیت شرکت داشتم. قبل از اینکه ویزیت شروع شود، به آقای دکتر گفتم خواهشی دارم؛ لطفا در مورد درخواستی که بچه‌ها دارند تا جاییکه امکان پذیر است، موافقت کنید. آقای دکتر با تعجب گفتند: چطور؟»