کتاب رویکردهای درمانی در روانشناسی

کتاب رویکردهای درمانی در روانشناسی نوشته محمدباقر راحتحق، مروری فشرده و موضوعمحور بر شماری از شیوههای شناختهشدهی رواندرمانی است که از درمانهای شناختیرفتاری تا رویکردهای پویشی، انسانگرایانه و سیستمی را کنار هم قرار میدهد. این کتاب فقط به نامبردن مکتبها بسنده نمیکند و در بخشهایی مثل درمان دیالکتیکی، خانوادهدرمانی و درمان اگزیستانسیال، مفاهیم اصلی و هدف هر رویکرد را هم توضیح میدهد. این کتاب را انتشارات ضریح مهر منتشر کرده است. نسخهی الکترونیکی این اثر را میتوانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب رویکردهای درمانی در روانشناسی

کتاب رویکردهای درمانی در روانشناسی نوشته محمدباقر راحتحق به سراغ یکی از گستردهترین حوزههای روانشناسی رفته است: شیوههای مختلف درمان و مشاوره. متن از همان ابتدا یادآوری میکند که رویکردهای درمانی بسیار متنوعاند و نمیتوان همهی آنها را در یک چارچوب واحد خلاصه کرد. به همین دلیل، نویسنده چند جریان اصلی را مبنا قرار داده است؛ از رویکردهای روانتحلیلی و روانپویشی گرفته تا درمانهای انسانگرایانه، شناختیرفتاری و سیستمی. فضای اثر بیشتر آموزشی و دستهبندیمحور است و تلاش کرده است تصویری کلی از تفاوت نگاه هر رویکرد به انسان، مشکل روانی و فرایند درمان ارائه دهد.
در بخشهای میانی، این کتاب وارد معرفی دقیقتر برخی درمانها میشود و از نامها فراتر میرود. فهرست کتاب نشان میدهد که موضوعاتی مثل رفتاردرمانی دیالکتیکی، درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد، شناختدرمانی مبتنی بر ذهنآگاهی، طرحوارهدرمانی، گشتالتدرمانی، واقعیتدرمانی و درمان متمرکز بر هیجان در آن آمدهاند. در کنار اینها، نویسنده به روانکاوی، رواندرمانی پویشی کوتاهمدت و درمان شناختی ـ تحلیلی هم پرداخته است. این تنوع باعث شده اثر برای آشنایی اولیه با نقشهی کلی درمانهای روانشناختی مفید باشد، چون خواننده با زبان هر مکتب، مسئلهی محوری آن و نوع مداخلهای که پیشنهاد میکند روبهرو میشود.
بخش قابلتوجهی از کتاب رویکردهای درمانی در روانشناسی به خانوادهدرمانی و نظریهی سیستمهای خانواده اختصاص دارد. در این قسمت، مفاهیمی مثل سیستم، مرزهای خانوادگی، همجوشی، مثلثبندی، تمایز خود و تفاوت خانوادهی گسسته و درهمتنیده توضیح داده شدهاند. متن نشان میدهد که در این نگاه، مسئله فقط به یک فرد محدود نمیشود و الگوهای ارتباطی میان اعضای خانواده اهمیت پیدا میکند. در ادامه نیز رویکردهای ارتباطی ـ راهبردی، ساختاری و بوئنی معرفی میشوند. افزونبر این، کتاب به درمان اگزیستانسیال هم میپردازد و دلواپسیهای غایی مانند مرگ، آزادی، تنهایی و پوچی را شرح میدهد. همین کنار هم قرار گرفتن رویکردهای مهارتمحور، تحلیلی و فلسفی، به این کتاب حالوهوایی چندوجهی داده است.

خلاصه کتاب رویکردهای درمانی در روانشناسی

کتاب رویکردهای درمانی در روانشناسی مجموعهای از معرفیها و توضیحهای پیوسته دربارهی مهمترین شیوههای درمان در روانشناسی است. نویسنده ابتدا رویکردهای اصلی را به چند دستهی بزرگ تقسیم میکند و بعد سراغ نمونههای شناختهشدهی هر دسته میرود. در این مسیر، مبانی درمانهای شناختیرفتاری، روانپویشی، انسانگرایانه و سیستمی شرح داده میشود و سپس موضوعاتی مثل خانوادهدرمانی، رفتاردرمانی دیالکتیکی، درمان اگزیستانسیال و رواندرمانی پویشی کوتاهمدت با جزئیات بیشتری مطرح میشوند. محور اصلی کتاب این است که هر رویکرد، مشکل روانی را از زاویهای متفاوت میبیند و به همین دلیل، هدف درمان و شیوهی مداخله نیز در هرکدام فرق میکند.

چرا باید کتاب رویکردهای درمانی در روانشناسی را بخوانیم؟

• این کتاب چند رویکرد مهم رواندرمانی را در یک مجموعه کنار هم میآورد و امکان مقایسهی نگاه آنها به مسئلهی روانی را فراهم میکند.
• خواننده با مفاهیم پایهی درمانهایی مثل شناختیرفتاری، دیالکتیکی، اگزیستانسیال و خانوادهدرمانی آشنا میشود.
• بخشهای مربوط به نظریهی سیستمهای خانواده، الگوهای ارتباطی و نقش روابط خانوادگی در شکلگیری نشانهها را روشنتر میکند.
• کتاب فقط به نام رویکردها اکتفا نمیکند و در بعضی فصلها مهارتها، هدفها و منطق درمان را هم توضیح میدهد.
• مطالعهی آن برای کسانی که میخواهند پیش از ورود عمیقتر به منابع تخصصی، نقشهای کلی از درمانهای رایج داشته باشند، مفید است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

• دانشجویان روانشناسی و مشاوره که میخواهند با طیفی از رویکردهای درمانی آشنا شوند.
• خوانندگانی که دربارهی تفاوت درمانهای شناختیرفتاری، پویشی، انسانگرایانه و سیستمی سؤال دارند.
• کسانی که به موضوع خانوادهدرمانی، الگوهای ارتباطی و نقش سیستم خانواده در نشانههای روانی علاقه دارند.
• مخاطبانی که میخواهند مفاهیم پایهی رفتاردرمانی دیالکتیکی و درمان اگزیستانسیال را در یک متن مقدماتی مرور کنند.
• افرادی که پیش از مطالعهی منابع تخصصیتر، به دنبال یک نمای کلی از شیوههای درمان در روانشناسی هستند.