کتاب راهنمای روانشناسی تئوری انتخاب برای فرزندپروری

کتاب راهنمای روانشناسی تئوری انتخاب برای فرزندپروری (A choice theory psychology guide to parenting: the art of raising great children)، نوشته‌ نانسی باک و ترجمه ابوذر گل ورز، از مجموعه‌ی تئوری انتخاب در عمل است و انتشارات ارجمند در سال ۱۴۰۰ آن را منتشر کرده است. این کتاب فرزندپروری را از زاویه‌ای بررسی می‌کند که به‌جای کنترل‌گری، بر شناخت نیازهای اساسی کودک و والد تکیه دارد. نویسنده با مثال‌های روزمره و موقعیت‌های آشنا نشان می‌دهد که چرا بسیاری از تنش‌های خانوادگی از تلاش برای وادار‌کردن کودک به رفتار دلخواه آغاز می‌شوند و چگونه می‌توان رابطه را به‌سمت همکاری و درک متقابل هدایت کرد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب راهنمای روانشناسی تئوری انتخاب برای فرزندپروری اثر نانسی باک

کتاب راهنمای روانشناسی تئوری انتخاب برای فرزندپروری (هنر پرورش فرزندان فوق‌العاده)، نوشته‌ی نانسی باک، بر پایه‌ی ایده‌های ویلیام گلسر شکل گرفته است و تلاش می‌کند مسئله‌ی تربیت کودک را از مسیر فهم رفتار بررسی کند. محور اصلی اثر این است که کودک و والد هر دو از درون برانگیخته می‌شوند و رفتارشان تلاشی برای برآورده‌کردن نیازهایی مانند ایمنی، عشق، قدرت، تفریح و آزادی است. نویسنده از همین زاویه به یکی از تنش‌های همیشگی خانه می‌پردازد: والد می‌خواهد امنیت و نظم را حفظ کند، اما کودک در پی آزادی، تجربه و آزمون‌وخطاست. این اثر بر موقعیت‌های واقعی خانه، مدرسه، خواب، تکلیف، رابطه‌ی خواهر و برادر و سال‌های نوجوانی متمرکز است و بحث را از توصیه‌های کلی فراتر می‌برد.

کتاب راهنمای روانشناسی تئوری انتخاب برای فرزندپروری در نُه فصل‌ پیش می‌رود و در هر فصل یک مسئله‌ی مشخص را بررسی می‌کند. فصل‌هایی مانند نیازهای اساسی، تمایل به کنترل فرزند، پرسشگری جادویی، تعادل میان آزادی و ایمنی، مرزهای ایمن، دوره‌های رقابت و مشارکت، پیش‌بینی تعارض‌های تکرارشونده و قوانین خانوادگی نشان می‌دهند که نویسنده تنها رفتار کودک را بررسی نمی‌کند و رفتار والد را نیز زیر ذره‌بین می‌برد. در پایان بسیاری از فصل‌ها تمرین‌هایی آمده است که به ثبت مشاهده‌ها، حدس‌زدن نیازهای زیربنایی رفتار و بازبینی عادت‌های کنترلی کمک می‌کند.

کتاب راهنمای روانشناسی تئوری انتخاب برای فرزندپروری از مثال‌های شخصی، تجربه‌های خانوادگی و موقعیت‌های ملموس استفاده می‌کند تا نشان دهد مسئله‌ی فرزندپروری به متوقف‌کردن بدرفتاری محدود نمی‌شود. نانسی باک توضیح می‌دهد که پشت بسیاری از رفتارهای آزاردهنده، خواسته‌ای وجود دارد که کودک هنوز راه مناسب‌تری برای رسیدن به آن پیدا نکرده است. این اثر بر آموزش مسئولیت‌پذیری، گفت‌وگو، تعیین حدومرز، پذیرش شکست در فرایند یادگیری و حفظ رابطه‌ی محترمانه میان والد و فرزند تأکید دارد و تصویری از فرزندپروری ارائه می‌دهد که در آن همکاری جای تهدید و تنبیه را می‌گیرد، بدون اینکه قانون، امنیت و مسئولیت نادیده گرفته شوند.

خلاصه کتاب راهنمای روانشناسی تئوری انتخاب برای فرزندپروری

کتاب راهنمای روانشناسی تئوری انتخاب برای فرزندپروری با یک ایده‌ی مرکزی پیش می‌رود: رفتار کودک تصادفی یا صرفاً لجبازانه نیست، بلکه تلاشی برای رسیدن به یکی از نیازهای اساسی اوست. نانسی باک توضیح می‌دهد که چرا کنترل بیرونی، از پاداش و تهدید تا سرزنش و باج‌دهی، معمولاً رابطه را فرسوده می‌کند. سپس نشان می‌دهد والد چگونه می‌تواند به‌جای تمرکز بر متوقف‌کردن رفتار، خواسته‌ی پشت آن را پیدا کند و راهی مسئولانه‌تر برای رسیدن به خواسته پیشنهاد دهد. این کتاب از سال‌های آغازین کودکی تا نوجوانی پیش می‌رود و درباره‌ی آزادی، ایمنی، رقابت، مشارکت، قوانین خانوادگی، تعارض‌های تکراری و نقش تفریح در افزایش همکاری میان والد و فرزند بحث می‌کند.

چرا باید کتاب راهنمای روانشناسی تئوری انتخاب برای فرزندپروری را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب راهنمای روانشناسی تئوری انتخاب برای فرزندپروری را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب کمک می‌کند رفتار کودک از زاویه‌ی نیازهای زیربنایی او دیده شود، نه فقط از زاویه‌ی نافرمانی.

• کتابْ شیوه‌ی پرسشگری جادویی را مطرح می‌کند تا والد بتواند خواسته‌ی پشت رفتار را بهتر تشخیص دهد.

• این اثر درباره‌ی تعادل میان آزادی و ایمنی در سنین مختلف بحث می‌کند و آن را به موقعیت‌های واقعی پیوند می‌دهد.

• کتاب به عادت‌های مخرب در رابطه، از تهدید و سرزنش تا کنترل پنهان، توجه می‌کند.

• فصل‌های مربوط به خواهر و برادر، قوانین خانوادگی و تعارض‌های تکرارشونده برای موقعیت‌های پرتکرار خانه مفید هستند.

• تمرین‌های پایان فصل به والد کمک می‌کنند تا مشاهده، ثبت و بازبینی رفتار خود و فرزند را جدی‌تر دنبال کند.

• خواننده با پنج نیاز اساسی در تئوری انتخاب و نقش آن‌ها در تنش‌های روزمره‌ی خانه آشنا می‌شود.

• این اثر تفاوت میان اثرگذاری بر فرزند و کنترل‌کردن او را روشن می‌کند.

خواندن کتاب راهنمای روانشناسی تئوری انتخاب برای فرزندپروری را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب راهنمای روانشناسی تئوری انتخاب برای فرزندپروری به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• والدینی که می‌خواهند بدون تکیه‌ی مداوم بر تهدید، تنبیه یا پاداش، با فرزندشان رابطه‌ی باثبات‌تری بسازند.

• مادران و پدرانی که در رابطه با لجبازی، مقاومت، تکلیف، خواب یا قانون‌پذیری کودک، با تنش‌های تکراری روبه‌رو هستند.

• والدین کودکان و نوجوانانی که مسئله‌ی آزادی، مسئولیت و حدومرز در خانه برایشان پررنگ است.

• علاقه‌مندان به تئوری انتخاب که می‌خواهند کاربرد آن را در فضای خانواده و فرزندپروری دنبال کنند.

• کسانی که می‌خواهند تفاوت نیازهای والد و فرزند را بهتر بفهمند و تعارض‌ها را بر اساس این شناخت مدیریت کنند.

درباره نانسی باک

نانسی باک روان‌شناس رشد و بنیان‌گذار مؤسسه‌ی Peaceful Parenting Inc است؛ مؤسسه‌ای که با هدف انتقال دانش و تجربه‌ی او در زمینه‌ی فرزندپروری مؤثر به والدین و مراقبان کودک راه‌اندازی شد. فعالیت‌های این مجموعه بر پایه‌ی بیش از ۲۵ سال تجربه‌ی او در جایگاه روان‌شناس، مربی، مدرس و مادر شکل گرفته است. شیوه‌ی آموزشی او صمیمی، روشن و کاربردی است و به والدین کمک می‌کند تا مفاهیم روان‌شناختی را در زندگی روزمره‌ی خود به کار گیرند.

نانسی باک بیش از دو دهه عضو ارشد هیئت‌علمی مؤسسه‌ی ویلیام گلسر بود و در این مدت به هزاران والد و مربی آموزش داد. او که دکترای روان‌شناسی رشد با تخصص فرزندپروری دارد، با ترکیب نظریه‌ی انتخاب و تجربه‌های عملی خود، رویکرد Peaceful Parenting را پایه‌گذاری کرد. این رویکرد بر گذر از روش‌های سنتی مبتنی‌بر کنترل بیرونی و حرکت به‌سوی فرزندپروری مبتنی‌بر کنترل درونی تأکید دارد.

نانسی باک در آموزش‌های خود تلاش می‌کند والدین علاوه‌بر آشنایی با شیوه‌های مؤثر تربیتی، دلیل و پشتوانه‌ی علمی این روش‌ها را نیز درک کنند. سبک کاری گرم، انسانی و همراه با طنز او باعث شده است آموزش‌هایش برای مخاطبانْ جذاب باشد و به بهبود مهارت‌های ارتباطی والدین و کیفیت زندگی خانواده‌ها کمک کند.

چه نسخه‌های دیگری از این کتاب در ایران منتشر شده است؟

نشر سایه سخن نیز در سال ۱۳۹۹ با ترجمه‌‌ی سحر محمدی این کتاب را منتشر کرده است.

بخشی از کتاب راهنمای روانشناسی تئوری انتخاب برای فرزندپروری

«فرزندپروری هلیکوپتری والدینی را توصیف می‌کند که آزادی کمی فراهم می‌کنند و دائماً در حال توقف بالای سر فرزندانشان بال می‌زنند و کارهای آنها را تحت نظر دارند. نتیجهٔ این سبک احتمالاً پرورش فرزندی است که اطاعت می‌کند اما برای اداره و مدیریت پیش پا افتاده‌ترین موانع روزانه هیچ توانایی و اعتمادبه‌نفسی ندارد. ممکن است شما با این سبک، نوجوانی را پرورش دهید که نمی‌تواند مستقل باشد، آشکارا یا مخفیانه سرکشی می‌کند، نافرمانی می‌کند، فرار می‌کند و به رفتارهای بسیار خطرناک دست می‌زند. این نوجوان ناامیدانه تلاش می‌کند تا نیازش به آزادی بیشتر را برآورده کند. طنز ماجرا اینجا است که والدینی که به‌علت ترس از ایمنی فرزندشان را کنترل می‌کنند در حقیقت او را ترغیب می‌کنند تا دروغ بگوید، پنهان‌کاری کند، برون‌ریزی کند و در معرض خطر بزرگ‌تری قرار گیرد. هر دو انتها، یعنی آزادی افراطی یا آزادی خیلی کم، به کودکتان برای تبدیل شدن به یک بزرگ‌سال مستقل و توانمند کمکی نمی‌کند.»