کتاب مشاوره فلسفی

کتاب مشاوره فلسفی نوشته الیوت کوهن و سمیوئل زینچ و ترجمه مهدی فرجی پاک و فرزانه فخرائی است که انتشارات ارجمند آن را منتشر کرده است. این اثر به یکی از پرسش‌های مهم در مرز فلسفه و روان‌درمانی می‌پردازد: آیا فلسفه فقط برای بحث‌های نظری است یا می‌تواند در رویارویی با مسائل واقعی زندگی هم نقش داشته باشد؟ کتاب با گردآوری مقاله‌هایی از نویسندگان مختلف، جایگاه مشاوره‌ی فلسفی، روش‌های آن، نسبتش با روان‌درمانی و محدودیت‌هایش را بررسی می‌کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مشاوره فلسفی

کتاب مشاوره فلسفی نوشته الیوت کوهن و سمیوئل زینچ مجموعه‌ای از مقاله‌ها و بحث‌های تخصصی دربارۀ نسبت فلسفه با مشاوره و روان‌درمانی است. محور اصلی اثر این است که فلسفه فقط در کلاس درس یا در سطح نظری باقی نمی‌ماند و می‌تواند در فهم مسائل زندگی، روشن‌کردن باورها و بررسی جهان‌بینی افراد نیز به کار آید. نویسندگان از همان آغاز، تنش میان دو حوزه را جدی می‌گیرند: از یک سو کسانی که مشاوره‌ی فلسفی را حوزه‌ای مستقل می‌دانند و از سوی دیگر کسانی که آن را در قلمرو روان‌شناسی نمی‌پذیرند. همین کشمکش، فضای فکری کتاب را شکل داده است.
کتاب مشاوره فلسفی در سه بخش تنظیم شده است و هر بخش از زاویه‌ای متفاوت به موضوع نزدیک می‌شود. بخش اول به مسائل پایه‌ای می‌پردازد؛ از تعریف مشاوره‌ی فلسفی گرفته تا رابطۀ باورها و هیجان‌ها و این پرسش که چه چیزی یک کاربست فلسفی را موجه می‌کند. بخش دوم سراغ رویکردهای گوناگون می‌رود و نشان می‌دهد که در این حوزه فقط یک روش واحد وجود ندارد. در این بخش از مفاهیمی مانند جهان‌بینی، درمان منطق‌محور، رابطۀ من-تو و شفاف‌سازی هیجان‌ها بحث شده است. بخش سوم نیز بر مسائل عملی‌تر تمرکز دارد؛ از کاربرد رواقی‌گری در مواجهه با اضطراب تا بحث تشخیص، ارجاع مراجع و موضوع پروانه یا گواهینامه.
کتاب مشاوره فلسفی فقط دربارۀ امکان استفاده از فلسفه حرف نمی‌زند، بلکه مرزهای این استفاده را هم روشن می‌کند. در فصل‌های مختلف، بارها این نکته مطرح می‌شود که مشاور فلسفی قرار نیست جای روان‌درمانگر را بگیرد یا هر مسئله‌ای را با ابزار فلسفه حل کند. در عوض، کتاب بر تحلیل انتقادی باورها، روشن‌کردن پیش‌فرض‌ها، سنجیدن ایده‌ها و بازبینی جهان‌بینی تأکید دارد. به‌همین دلیل، حال‌وهوای اثر بیشتر گفت‌وگومحور و مسئله‌محور است و خواننده را وارد بحثی می‌کند که هم جنبه‌ی نظری دارد و هم به موقعیت‌های واقعی زندگی نزدیک می‌شود.

خلاصه کتاب مشاوره فلسفی

کتاب مشاوره فلسفی نشان می‌دهد که بسیاری از دشواری‌های زندگی فقط از هیجان یا شرایط بیرونی پدید نمی‌آیند، بلکه به باورها، قضاوت‌ها و جهان‌بینی افراد هم مربوط‌اند. مقاله‌های این مجموعه توضیح می‌دهند که مشاوره‌ی فلسفی چگونه می‌تواند با تحلیل مفهومی، استدلال، گفت‌وگو و نقد پیش‌فرض‌ها به روشن‌ترشدن مسئله کمک کند. در کنار این، کتاب پیوسته بر محدودیت‌های این حوزه هم مکث می‌کند و می‌پرسد مشاور فلسفی تا کجا می‌تواند پیش برود، چه زمانی باید مراجع را ارجاع دهد و چه نسبتی با تشخیص و درمان روان‌شناختی دارد. حاصل کار، تصویری چندوجهی از حوزه‌ای است که میان فلسفه، اخلاق، مشاوره و روان‌درمانی قرار می‌گیرد.

چرا باید کتاب مشاوره فلسفی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب مشاوره فلسفی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب نسبت فلسفه با مشاوره و روان‌درمانی را به‌صورت دقیق و مسئله‌محور بررسی می‌کند.
• خواننده با دیدگاه‌های متفاوت دربارۀ تعریف، هدف و حدود مشاوره‌ی فلسفی آشنا می‌شود.
• اثر نشان می‌دهد باورها، قضاوت‌ها و جهان‌بینی چگونه می‌توانند در شکل‌گیری مسائل زندگی نقش داشته باشند.
• کتاب فقط به مباحث نظری بسنده نمی‌کند و موضوعاتی مانند اضطراب، تشخیص، ارجاع مراجع و گواهینامه را هم پیش می‌کشد.
• تنوع مقاله‌ها امکان مقایسۀ رویکردهای مختلف، از رواقی‌گری تا درمان منطق‌محور، را فراهم می‌کند.
• مطالعۀ این اثر برای فهم مرز میان کمک فلسفی و مداخلۀ روان‌شناختی سودمند است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب مشاوره فلسفی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان و پژوهشگران فلسفه که به کاربست فلسفه در مسائل زندگی علاقه دارند.
• دانشجویان روان‌شناسی، مشاوره و رشته‌های مرتبط که می‌خواهند نسبت این حوزه‌ها با فلسفه را دقیق‌تر بررسی کنند.
• خوانندگانی که به مباحثی مانند جهان‌بینی، باور، هیجان، اخلاق و تصمیم‌گیری علاقه‌مندند.
• کسانی که می‌خواهند با دیدگاه‌های مختلف دربارۀ حدود و امکان مشاوره‌ی فلسفی آشنا شوند.
• مخاطبانی که از بحث‌های مفهومی و مقایسۀ رویکردهای فکری دربارۀ مسائل انسانی استقبال می‌کنند.

بخشی از کتاب مشاوره فلسفی

«شاید راه‌حل این مسأله اکنون واضح‌تر شده باشد. به طور مشخص، راه‌حل مسأله، پرهیز از تعیین هرگونه هدف درمانی و استفاده از هر شیوۀ روان‌شناختی معیّن از سوی مشاور فلسفی است. در این روش تفکر، مشاور فلسفی در عوض باید تنها از ابزارهای شناختی‌ای که در دست دارد، یعنی مهارت‌های تحلیل مفهومی و تفکر انتقادی بهره ببرد؛ بنابراین هدف کارورز فلسفی، در جایگاه مشاوره، این خواهد بود که به مراجع خود کمک کند تا در مورد مسائلش انتقادی‌تر و شفاف‌تر بیندیشد. به‌عبارت‌دیگر، جلسۀ مشاوره با یک مشاور فلسفی دقیقاً مشابه گفتگویی خواهد بود که یک استاد فلسفه هر روز با دانشجویانش دارد.
اگرچه این پیشنهاد ممکن است با تأییدهایی روبرو شود، دو مسأله ظهور می‌یابد. مسألۀ نخست اینکه به دلیل ارتباط نزدیک بین باورها و هیجان‌ها، گفت‌وگو با یک کارورز فلسفی طبیعتاً در بسیاری از موارد اثرات درمانی خواهد داشت. برای نمونه، اگر مراجعی گزارش دهد که او بسیار ناخشنود است به دلیل آنکه همسر بدی برای شوهرش بوده است، به‌محض اینکه دریابد همسر بدی نبوده، به طور طبیعی احساس بهتری نسبت به خودش پیدا خواهد کرد.»