کتاب زن در قرآن

کتاب زن در قرآن نوشته علامه سیدمحمدحسین طباطبایی است که محمد مرادی آن را تصحیح و تحقیق کرده و مرکز نشر هاجر آن را منتشر کرده است. این اثر با گردآوری و تنظیم مباحث مربوط به زن از دل تفسیر المیزان، تصویری یک‌جا از نگاه قرآن به هویت زن، جایگاه اجتماعی او، حقوق خانوادگی، ارث، ازدواج، قیمومت و نسبت زن و مرد ارائه می‌دهد. متن کتاب فقط به نقل آیات بسنده نمی‌کند و بحث‌های تفسیری، تحلیلی و روایی را کنار هم می‌آورد تا مسئله‌ی زن از چند زاویه دیده شود. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب زن در قرآن

کتاب زن در قرآن مجموعه‌ای از مباحث علامه سیدمحمدحسین طباطبایی درباره‌ی زن و مسائل مربوط به او در قرآن و اسلام است که از بخش‌های گوناگون تفسیر المیزان استخراج و به‌صورت موضوعی تنظیم شده است. این اثر از همان آغاز، بحث را فقط در محدوده‌ی احکام نگه نمی‌دارد و سراغ یک پرسش بنیادی‌تر می‌رود: زن در نگاه قرآن چه هویتی دارد و نسبت او با مرد چگونه فهمیده می‌شود؟ به‌همین دلیل، کتاب از بررسی وضعیت زن در ملت‌ها و تمدن‌های پیش از اسلام شروع می‌کند و بعد به سراغ تحول مفهومی و اجتماعی‌ای می‌رود که از نظر نویسنده در متن قرآن رخ داده است. در این مسیر، هم استدلال‌های تفسیری دیده می‌شود و هم نقل روایات و تحلیل‌های اجتماعی و فلسفی.
کتاب زن در قرآن فقط بر یک محور محدود نمی‌ماند و دامنه‌ی بحث آن گسترده است. فهرست مطالب نشان می‌دهد که اثر، موضوعاتی مانند موقعیت اجتماعی زن در اسلام، احکام مشترک زن و مرد و احکام مخصوص هر یک، آزادی زن در تمدن غرب، قیمومت مردان، نشوز، حل اختلافات زن و شوهر، زن در دوران جاهلیت، ازدواج، حقوق بیوه، عده، ارث، حفظ حریم محرم و نامحرم، زنا، همسران پیامبر و بیعت زنان را دربر می‌گیرد. این تنوع باعث شده کتاب فقط یک بحث نظری درباره‌ی منزلت زن نباشد، بلکه شبکه‌ای از مسائل اعتقادی، حقوقی، اخلاقی و اجتماعی را کنار هم قرار دهد. در تنظیم این مجموعه، آیات مربوط به هر موضوع آمده و سپس ترجمه، تفسیر، تحلیل و در موارد لازم مباحث روایی دنبال شده است.
کتاب زن در قرآن از نظر لحن و شیوه‌ی بحث، اثری استدلالی و جدلی است. نویسنده در بسیاری از بخش‌ها دیدگاه‌های رایج درباره‌ی زن را بازسازی می‌کند و بعد با استناد به آیات قرآن به نقد آن‌ها می‌پردازد. به‌ویژه در فصل‌های آغازین، مقایسه‌ی نگاه اسلام با رسوم ملت‌های مختلف نقش مهمی در پیشبرد بحث دارد. در بخش‌های بعدی نیز کتاب از سطح کلیات پایین می‌آید و وارد مسائل مشخص‌تری مثل ارث، ازدواج با اهل کتاب، حقوق زن در طلاق و حدود روابط خانوادگی می‌شود. همین رفت‌وآمد میان مبانی کلی و مسائل جزئی، به اثر حال‌وهوایی می‌دهد که هم برای مطالعه‌ی موضوعی مناسب است و هم برای دنبال‌کردن یک دستگاه فکری منسجم درباره‌ی زن در قرآن.

خلاصه کتاب زن در قرآن

کتاب زن در قرآن با مرور جایگاه زن در جوامع و سنت‌های گوناگون، زمینه‌ای می‌سازد تا نگاه قرآن به زن را در مقایسه با آن دیدگاه‌ها توضیح دهد. سپس بر این نکته تمرکز می‌کند که زن و مرد در جوهر انسانی و ارزش عمل برابرند و تفاوت‌های موجود در برخی احکام، از نظر نویسنده، بر پایه‌ی ویژگی‌های طبیعی و نقش‌های اجتماعی هر یک فهمیده می‌شود. کتاب بعد از این مباحث پایه، سراغ موضوعات مشخص‌تری مثل ازدواج، طلاق، ارث، قیمومت، حقوق بیوه، حدود روابط زن و مرد، جایگاه همسران پیامبر و برخی احکام خانوادگی می‌رود. در مجموع، اثر تلاش می‌کند تصویری پیوسته از مبانی فکری و احکام مربوط به زن در قرآن ارائه دهد.

چرا باید کتاب زن در قرآن را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب زن در قرآن را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب مباحث پراکنده‌ی مربوط به زن در تفسیر المیزان را در یک مجموعه‌ی موضوعی کنار هم قرار می‌دهد.
• این اثر کمک می‌کند نسبت میان هویت انسانی زن، ارزش عمل و تفاوت برخی احکام بهتر فهمیده شود.
• کتاب فقط به یک موضوع محدود نمی‌شود و از مباحث نظری تا مسائل خانوادگی، حقوقی و روایی را پوشش می‌دهد.
• خواننده می‌تواند با استدلال‌های قرآنی و تفسیری مربوط به موضوعاتی مثل ارث، ازدواج، طلاق و قیمومت آشنا شود.
• این اثر برای کسانی مناسب است که می‌خواهند دیدگاه علامه طباطبایی را درباره‌ی مسئله‌ی زن یک‌جا دنبال کنند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب زن در قرآن به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• پژوهشگرانی که می‌خواهند دیدگاه علامه سیدمحمدحسین طباطبایی را درباره‌ی زن و خانواده به‌صورت یک‌جا بررسی کنند.
• خوانندگانی که درباره‌ی نسبت میان برابری انسانی زن و مرد و تفاوت برخی احکام پرسش‌های جدی دارند.
• علاقه‌مندان به مباحث قرآنی که می‌خواهند موضوع زن را از خلال آیات، تفسیر و روایات دنبال کنند.
• کسانی که درباره‌ی مسائلی مثل ارث، ازدواج، طلاق، قیمومت و جایگاه اجتماعی زن به‌دنبال بحث تفصیلی هستند.
• دانشجویان و مخاطبانی که به مباحث زن و خانواده در سنت تفسیری اسلامی علاقه دارند.