کتاب واژگان هوش مصنوعی

کتاب واژگان هوش مصنوعی نوشته مهدی عزیزی مهماندوست، محمدشهرام معین و کامبیز بدیع است و پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات (مرکز تحقیقات مخابرات ایران) آن را منتشر کرده است. این کتاب با تمرکز بر معادل‌سازی و توضیح اصطلاحات این حوزه، تلاشی برای نزدیک‌کردن زبان تخصصی هوش مصنوعی به فضای فارسی‌زبان است. نویسندگان واژه‌ها را از سطح مقدماتی تا مفاهیم تخصصی‌تر کنار هم آورده‌اند تا فهم متون، استانداردها و گفت‌وگوهای مرتبط با هوش مصنوعی دقیق‌تر شود. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب واژگان هوش مصنوعی

کتاب واژگان هوش مصنوعی نوشته مهدی عزیزی مهماندوست، محمدشهرام معین و کامبیز بدیع، اثری مرجع‌گونه در زمینه‌ی گردآوری و سامان‌دادن اصطلاحات پرکاربرد و تخصصی هوش مصنوعی به زبان فارسی است. محور اصلی این کتاب فقط ترجمه‌ی واژه‌ها نیست؛ بلکه ایجاد درکی مشترک میان کسانی است که با اسناد، استانداردها، پژوهش‌ها و کاربردهای هوش مصنوعی سروکار دارند. متن آغازین کتاب نشان می‌دهد که تدوین آن از دل نیازهای واقعی زیست‌بوم هوش مصنوعی و به‌ویژه فرایند استانداردسازی این حوزه شکل گرفته است. به همین دلیل، واژه‌ها صرفاً فهرست نشده‌اند و انتخاب آن‌ها با توجه به کاربردشان در متون تخصصی و بین‌المللی انجام شده است.
کتاب واژگان هوش مصنوعی در 3 فصل تنظیم شده است: واژگان مقدماتی و عمومی، واژگان تخصصی و واژگان تخصصی دارای توضیحات تکمیلی. فصل اول بر اصطلاحاتی تمرکز دارد که فقط مختص هوش مصنوعی نیستند، اما در خواندن متون این حوزه نقش پایه‌ای دارند؛ واژه‌هایی مانند داده، مدل، ارزیابی، سازگاری و امنیت از همین جنس‌اند. فصل دوم به سراغ اصطلاحات تخصصی‌تر می‌رود و مفاهیمی مانند یادگیری عمیق، شبکه‌های عصبی مصنوعی، یادگیری تخاصمی، کلان‌داده، رایانش ابری و سامانه‌های خودمختار را دربر می‌گیرد. فصل سوم نیز برای واژه‌هایی در نظر گرفته شده است که بدون توضیح تکمیلی، فهم دقیق آن‌ها دشوارتر می‌شود.
کتاب واژگان هوش مصنوعی از یک نکته‌ی مهم هم فراتر می‌رود و آن پیوندش با استانداردهای ملی و سامانه‌ی آنلاین واژگان است. در متن کتاب توضیح داده شده که این مجموعه در کنار پیش‌نویس استانداردهای مرتبط با مدیریت ریسک، حکمرانی داده، کیفیت سامانه‌های هوش مصنوعی، حریم خصوصی داده و مفاهیم پایه‌ی هوش مصنوعی قرار می‌گیرد. همین پیوند باعث شده این کتاب فقط برای یافتن معادل فارسی یک اصطلاح نباشد، بلکه به‌عنوان ابزاری برای یکدست‌کردن زبان بحث درباره‌ی هوش مصنوعی هم به کار بیاید. فضای کلی اثر آموزشی، اصطلاح‌شناسانه و متکی بر نیازهای فنی و سیاست‌گذاری است.

خلاصه کتاب واژگان هوش مصنوعی

کتاب واژگان هوش مصنوعی مجموعه‌ای از اصطلاحات و معادل‌های فارسی مرتبط با هوش مصنوعی را از سطح پایه تا سطح تخصصی گرد آورده است. نویسندگان ابتدا واژه‌های عمومی و مقدماتی را آورده‌اند تا خواندن متون این حوزه آسان‌تر شود. سپس اصطلاحات تخصصی‌تر مربوط به یادگیری ماشین، یادگیری عمیق، شبکه‌های عصبی، داده، رایانش ابری، امنیت، حکمرانی و سامانه‌های هوشمند را دسته‌بندی کرده‌اند. در بخش پایانی نیز برای برخی مفاهیم دشوارتر توضیح تکمیلی در نظر گرفته شده است. حرف اصلی این کتاب، ساختن زبانی دقیق‌تر و هماهنگ‌تر برای فهم، آموزش، پژوهش و استانداردسازی در حوزه‌ی هوش مصنوعی است.

چرا باید کتاب واژگان هوش مصنوعی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب واژگان هوش مصنوعی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب معادل‌های فارسی شمار زیادی از اصطلاحات هوش مصنوعی را یک‌جا در اختیار می‌گذارد.
• خواننده با مطالعه‌ی آن می‌تواند متون تخصصی و استانداردهای مرتبط با هوش مصنوعی را دقیق‌تر دنبال کند.
• تقسیم‌بندی کتاب به 3 بخش مقدماتی، تخصصی و توضیحی، مسیر استفاده از آن را برای سطوح مختلف آسان‌تر می‌کند.
• کتاب فقط به واژه‌های فنی محدود نمی‌شود و مفاهیم مرتبط با داده، امنیت، حکمرانی، کیفیت و حریم خصوصی را هم پوشش می‌دهد.
• پیوند محتوای اثر با فرایند استانداردسازی، آن را برای کارهای پژوهشی، آموزشی و سیاست‌گذاری مناسب می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب واژگان هوش مصنوعی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان و پژوهشگرانی که می‌خواهند اصطلاحات هوش مصنوعی را در فارسی دقیق‌تر به کار ببرند.
• متخصصان فناوری اطلاعات که با اسناد، استانداردها و گزارش‌های مرتبط با هوش مصنوعی سروکار دارند.
• مترجمان و تولیدکنندگان محتوای تخصصی که به‌دنبال معادل‌های فارسی منسجم در این حوزه هستند.
• مدیران، سیاست‌گذاران و ارزیابانی که درباره‌ی حکمرانی، ریسک، داده و کاربردهای هوش مصنوعی کار می‌کنند.
• خوانندگانی که می‌خواهند از سطح واژه‌های پایه به‌سمت مفاهیم تخصصی‌تر هوش مصنوعی حرکت کنند.