کتاب مخاطرات طبیعی؛ فرایندهای زمین و تاثیرات آن بر محیط و انسان (جلد دوم)

کتاب مخاطرات طبیعی؛ فرایندهای زمین و تأثیرات آن بر محیط و انسان (جلد دوم) نوشته ادوارد کلر و دوان دوکیو و ترجمه ابوالقاسم گورابی است. این کتاب را انتشارات دانشگاه تهران منتشر کرده است. این جلد بر مخاطرات جوی، اقلیمی، ساحلی و سیاره‌ای تمرکز دارد و از سیل و توفان تا تغییرات اقلیمی، آتش‌سوزی‌های طبیعی و برخوردهای فرازمینی را در یک مسیر پیوسته کنار هم می‌گذارد. نکته‌ی مهم این کتاب آن است که مخاطره را فقط یک رویداد طبیعی نمی‌بیند، بلکه رابطه‌ی میان فرایندهای زمین، تصمیم‌های انسانی و شدت خسارت‌ها را هم بررسی می‌کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مخاطرات طبیعی؛ فرایندهای زمین و تاثیرات آن بر محیط و انسان (جلد دوم)

کتاب مخاطرات طبیعی؛ فرایندهای زمین و تأثیرات آن بر محیط و انسان (جلد دوم) نوشته ادوارد کلر و دوان دوکیو، ادامه‌ی بخشی از یک مجموعه‌ی آموزشی گسترده است که در ترجمه‌ی فارسی به دو جلد تقسیم شده است. تمرکز این جلد بر فصل‌های ۸ تا ۱۴ قرار دارد؛ یعنی جایی که بحث از سامانه‌های رودخانه‌ای و سیلاب آغاز می‌شود و بعد به فرایندهای جوی، توفان‌ها، مخاطرات ساحلی، تغییرات اقلیمی، آتش‌سوزی‌های طبیعی و حتی برخوردهای فرازمینی می‌رسد. مترجم در یادداشت آغازین توضیح داده است که شماره‌گذاری فصل‌ها، شکل‌ها، جدول‌ها و ارجاعات درونی مطابق متن اصلی حفظ شده تا پیوستگی علمی اثر از بین نرود.

این کتاب فقط فهرستی از بلاها و پیامدهایشان ارائه نمی‌دهد. این کتاب نشان می‌دهد که هر پدیده‌ی طبیعی در چه شرایطی به مخاطره تبدیل می‌شود و چگونه حضور انسان، نوع کاربری زمین، الگوهای سکونت، زیرساخت‌ها و میزان آمادگی اجتماعی می‌توانند شدت خسارت را بیشتر یا کمتر کنند. در فصل سیل، موضوعاتی مثل رودخانه‌ها، دشت سیلابی، اثرات سیل، خدمات بوم‌سازگانی و مدیریت دشت سیلابی آمده است. در فصل‌های بعدی نیز انرژی و تعادل زمین، ساختار جو، توفان‌های تندری، تورنادو، خشکسالی، سیکلون‌ها، فرسایش ساحلی، افزایش سطح دریا، گرمایش جهانی، آتش‌سوزی‌های طبیعی و خطر برخورد اجرام آسمانی بررسی می‌شوند.

این کتاب از نظر شیوه‌ی ارائه هم فقط به توضیح مفاهیم بسنده نمی‌کند. آغاز هر فصل با یک رویداد واقعی، وجود مطالعه‌های موردی، داستان بازماندگان، پرسش‌های تفکر انتقادی، خودآزمایی‌ها و مرور مفاهیم نشان می‌دهد که متن می‌خواهد فهم نظری را به موقعیت‌های عینی وصل کند. در پیشگفتار مؤلفان، ۵ مفهوم بنیادین برای خواندن کل اثر مطرح شده است: امکان پیش‌بینی بهتر مخاطرات با کمک علم، نقش آگاهی در تصمیم‌گیری، پیوند میان مخاطرات مختلف، سهم انسان در تبدیل رویدادها به فاجعه و امکان کاهش پیامدها. همین چارچوب باعث شده موضوع‌های متنوع کتاب پراکنده به‌نظر نرسند و در یک نقشه‌ی فکری مشترک کنار هم قرار بگیرند.

خلاصه کتاب مخاطرات طبیعی؛ فرایندهای زمین و تاثیرات آن بر محیط و انسان (جلد دوم)

کتاب مخاطرات طبیعی؛ فرایندهای زمین و تأثیرات آن بر محیط و انسان (جلد دوم) مجموعه‌ای از بحث‌های به‌هم‌پیوسته درباره‌ی مخاطراتی است که از جو، آب، ساحل، اقلیم و فضای پیرامون زمین سرچشمه می‌گیرند. کتاب از سیلاب و رفتار رودخانه‌ها شروع می‌کند و بعد به پدیده‌های شدید آب‌وهوایی، سیکلون‌ها، فرسایش و تغییرات ساحلی، گرمایش جهانی، آتش‌سوزی‌های طبیعی و برخوردهای فرازمینی می‌رسد.

حرف اصلی این کتاب این است که رویداد طبیعی به‌خودی‌خود فاجعه نیست. فاجعه زمانی شکل می‌گیرد که فرایندهای طبیعی با تصمیم‌های انسانی، الگوهای نادرست سکونت، بی‌توجهی به هشدارها یا مدیریت ضعیف گره بخورند. به همین دلیل، متن هم‌زمان ۲ مسیر را دنبال می‌کند: شناخت سازوکار علمی هر مخاطره و بررسی راه‌های کاهش اثرات آن در سطح فردی، شهری و اجتماعی.

چرا باید کتاب مخاطرات طبیعی؛ فرایندهای زمین و تاثیرات آن بر محیط و انسان (جلد دوم) را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب مخاطرات طبیعی؛ فرایندهای زمین و تأثیرات آن بر محیط و انسان (جلد دوم) را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب پیوند میان سیل، توفان، تغییرات اقلیمی، فرسایش ساحلی، آتش‌سوزی و مخاطرات سیاره‌ای را در یک چارچوب مشترک نشان می‌دهد.
• خواننده با مطالعه‌ی آن می‌تواند بفهمد چگونه یک فرایند طبیعی در اثر تصمیم‌های انسانی به بحران شدیدتر تبدیل می‌شود.
• کتاب فقط به تعریف پدیده‌ها بسنده نمی‌کند و درباره‌ی کاهش خسارت، سازگاری، هشدار، آمادگی و مدیریت مخاطره هم بحث می‌کند.
• وجود مطالعه‌های موردی، خودآزمایی‌ها و پرسش‌های تفکر انتقادی به فهم بهتر مفاهیم و مرور آموخته‌ها کمک می‌کند.
• این اثر برای آشنایی هم‌زمان با مبانی علمی جو، اقلیم، هیدرولوژی، ساحل و مخاطرات فرازمینی منبعی یک‌جا فراهم می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب مخاطرات طبیعی؛ فرایندهای زمین و تأثیرات آن بر محیط و انسان (جلد دوم) به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان و پژوهشگران جغرافیا، علوم زمین، اقلیم‌شناسی، محیط‌زیست و مدیریت بحران که به شناخت دقیق‌تر مخاطرات طبیعی نیاز دارند.
• مخاطبانی که می‌خواهند رابطه‌ی میان فرایندهای طبیعی و تصمیم‌های انسانی را در شکل‌گیری بحران‌ها بهتر درک کنند.
• کسانی که درباره‌ی سیل، توفان، تغییرات اقلیمی، فرسایش ساحلی و آتش‌سوزی‌های طبیعی مطالعه‌ی آموزشی و منظم می‌خواهند.
• برنامه‌ریزان شهری و منطقه‌ای که با مسئله‌ی کاربری زمین، سکونت در نواحی پرخطر و کاهش خسارت سروکار دارند.
• خوانندگانی که دوست دارند موضوع مخاطرات را فقط به‌صورت خبر و رویداد نبینند و سازوکار پشت آن‌ها را هم بشناسند.