کتاب تحلیل ساختاری داستان عزیز و نگار و مقایسه روایت‌های موجود

کتاب تحلیل ساختاری داستان عزیز و نگار و مقایسه روایت‌های موجود نوشته زهرا ذوقی است و انتشارات آوای دانایی آن را منتشر کرده است. این اثر سراغ یکی از روایت‌های شناخته‌شده‌ی طالقان می‌رود و می‌کوشد نشان دهد داستان عزیز و نگار در نسخه‌های مختلف چگونه دگرگون شده و تا چه اندازه با الگوی ریخت‌شناسی ولادیمیر پراپ قابل بررسی است. کتاب فقط به بازگویی یک قصه‌ی عاشقانه بسنده نمی‌کند و از خلال روایت‌ها، به حافظه‌ی فرهنگی یک منطقه هم نزدیک می‌شود. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب تحلیل ساختاری داستان عزیز و نگار و مقایسه روایت‌های موجود

کتاب تحلیل ساختاری داستان عزیز و نگار و مقایسه روایت‌های موجود نوشته زهرا ذوقی، پژوهشی درباره یکی از روایت‌های مشهور طالقان است که در مرز میان قصه‌ی عاشقانه، حافظه‌ی محلی و ادبیات عامیانه قرار می‌گیرد. نویسنده در آغاز، جایگاه داستان‌های شفاهی را در انتقال تجربه‌ها، باورها و رسم‌های مردمی توضیح داده و سپس عزیز و نگار را به‌عنوان روایتی ریشه‌دار در منطقه‌ی طالقان معرفی کرده است. تکیه‌ی اصلی اثر بر این نکته است که یک داستان محلی فقط یک قصه‌ی شنیدنی نیست، بلکه ردپای شیوه‌ی زندگی، زبان، مناسبات اجتماعی و نگاه مردم یک ناحیه را هم در خود نگه می‌دارد.
کتاب تحلیل ساختاری داستان عزیز و نگار و مقایسه روایت‌های موجود در ادامه از سطح معرفی فراتر می‌رود و وارد بررسی روشمند روایت می‌شود. بخش مهمی از کتاب به مبانی نظری اختصاص دارد؛ از تعریف قصه و ادبیات عامه گرفته تا روایت‌شناسی، ساختارگرایی، ریخت‌شناسی و شرح الگوی پراپ. نویسنده ۳۱ خویشکاری پراپ، نقش‌ویژه‌ها و دسته‌بندی شخصیت‌ها را توضیح داده و بعد آن‌ها را بر داستان عزیز و نگار منطبق کرده است. در کنار این چارچوب نظری، کتاب به جغرافیا، زبان و پیشینه‌ی فرهنگی طالقان هم پرداخته تا زمینه‌ی شکل‌گیری روایت روشن‌تر شود. سپس فهرستی از روایت‌های مکتوب، صوتی و نسخه‌های در دسترس داستان آورده می‌شود و تفاوت‌ها و شباهت‌های آن‌ها بررسی می‌شود. از دل این مقایسه، روشن می‌شود که چگونه یک روایت در گذر نقل شفاهی و جابه‌جایی جغرافیایی، هم هسته‌ی اصلی خود را حفظ می‌کند و هم جزئیاتش تغییر می‌یابد. فضای کلی اثر پژوهشی است، اما پیوندش با یک قصه‌ی شناخته‌شده باعث شده بحث‌ها فقط نظری نماند و به متن زنده‌ی روایت وصل بماند.

خلاصه کتاب تحلیل ساختاری داستان عزیز و نگار و مقایسه روایت‌های موجود

کتاب تحلیل ساختاری داستان عزیز و نگار و مقایسه روایت‌های موجود بر پایه‌ی این پرسش شکل گرفته است که داستان عزیز و نگار چگونه ساخته شده و روایت‌های مختلف آن چه تفاوت‌هایی با هم دارند. نویسنده ابتدا ادبیات عامیانه، روایت‌شناسی و نظریه‌ی پراپ را توضیح می‌دهد و بعد سراغ نسخه‌ی مبنا از داستان می‌رود تا نقش‌ها، خویشکاری‌ها و ترتیب رخدادها را در آن مشخص کند. در بخش بعدی، چند روایت دیگر با این نسخه سنجیده می‌شوند تا تغییرات شخصیت‌ها، مسیر حوادث و پایان‌بندی‌ها دیده شود. حاصل کار، تصویری از یک قصه‌ی محلی است که هم ساختار روایی‌اش بررسی شده و هم مسیر دگرگونی‌اش در روایت‌های گوناگون نشان داده شده است.

چرا باید کتاب تحلیل ساختاری داستان عزیز و نگار و مقایسه روایت‌های موجود را بخوانیم؟

• این کتاب یک روایت محلی شناخته‌شده را از زاویه‌ی ساختار داستانی بررسی می‌کند و فقط به نقل قصه بسنده نمی‌کند.
• خواننده با الگوی ولادیمیر پراپ و شیوه‌ی به‌کارگیری آن در تحلیل یک داستان ایرانی آشنا می‌شود.
• کتاب نشان می‌دهد روایت‌های شفاهی در نسخه‌های مختلف چگونه تغییر می‌کنند و چه چیزهایی را حفظ می‌کنند.
• بخش‌های مربوط به طالقان، زمینه‌ی فرهنگی و جغرافیایی شکل‌گیری داستان را روشن‌تر می‌کند.
• مقایسه‌ی روایت‌های موجود، برای کسانی که به تفاوت نسخه‌ها و تحول قصه‌ها علاقه دارند، اطلاعات مشخصی فراهم می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به ادبیات عامیانه و قصه‌های محلی ایران.
• خوانندگانی که می‌خواهند با شیوه‌ی تحلیل ساختاری داستان‌ها آشنا شوند.
• پژوهشگران و دانشجویانی که درمورد روایت‌شناسی و الگوی پراپ مطالعه می‌کنند.
• مخاطبانی که به فرهنگ، زبان و روایت‌های منطقه‌ی طالقان علاقه دارند.
• کسانی که می‌خواهند تفاوت روایت‌های گوناگون یک داستان مشهور را دقیق‌تر بشناسند.