کتاب بگو نه!

کتاب بگو نه نوشته آزاده لسان، با تصویرگری سیده لیلا کشمیری و ویراستاری منیرالسادات موسویان، از آثاری است که به موضوع قاطعیت و حفظ مرزهای شخصی در موقعیت‌های روزمره‌ی کودکان می‌پردازد. متن کتاب با مثال‌های کوتاه و روشن نشان می‌دهد که «نه» گفتن فقط مخالفت‌کردن نیست، بلکه بخشی از مراقبت از خود، انتخاب شخصی و حفظ امنیت است. این کتاب را انتشارات ناران منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب بگو نه!

کتاب بگو نه اثر آزاده لسان بر یکی از مهارت‌های مهم سال‌های آغازین زندگی دست گذاشته است: توانایی نه‌گفتن در موقعیت‌هایی که کودک احساس ناراحتی، ناامنی یا نارضایتی دارد. متن با خطاب‌های عاطفی و جمله‌های کوتاه پیش می‌رود و در هر بخش، یک موقعیت آشنا را پیش می‌کشد؛ از روبه‌روشدن با غریبه‌ها و گرفتن خوراکی از دیگران تا انتخاب غذا، لباس، بازی، کلاس آموزشی و حتی دفاع از وسایل شخصی. این چینش باعث شده موضوع قاطعیت از حالت انتزاعی بیرون بیاید و در قالب صحنه‌هایی ملموس مطرح شود.
کتاب بگو نه فقط بر خطرهای بیرونی تمرکز ندارد و دامنه‌ی موضوع را به انتخاب، سلیقه، استقلال رأی و احترام به خواسته‌ی خود هم گسترش داده است. کودک در این صفحات یاد می‌گیرد که دربرابر فشار همسالان، اصرار بزرگ‌ترها یا پیشنهادهایی که با میل و مصلحتش سازگار نیستند، می‌تواند مؤدبانه اما روشن پاسخ بدهد. در کنار این موضوع، متن میان نه‌گفتن و بی‌احترامی فاصله می‌گذارد و بارها یادآوری می‌کند که حفظ ادب و احترام همچنان مهم است.
کتاب بگو نه از نظر محتوا به‌گونه‌ای تنظیم شده که هم به امنیت فردی می‌پردازد و هم به شکل‌گیری شخصیت مستقل. بعضی نمونه‌ها به مراقبت از بدن و فاصله با افراد ناشناس مربوط‌اند، بعضی به حق انتخاب در خرید، بازی و نقاشی و بعضی دیگر به مقاومت دربرابر زورگویی، سوءاستفاده یا همراهی‌کردن با کار نادرست. همین تنوع، فضای کتاب را از یک هشدارنامه‌ی صرف دور می‌کند و آن را به متنی آموزشی درباره‌ی مرز، انتخاب و مسئولیت تبدیل می‌کند. تصویرگری سیده لیلا کشمیری هم با توجه به گروه سنی کتاب، به فهم بهتر موقعیت‌ها کمک می‌کند و متن را برای همراه‌خوانی بزرگ‌ترها و کودکان مناسب‌تر می‌سازد.

خلاصه کتاب بگو نه!

کتاب بگو نه مجموعه‌ای از موقعیت‌های کوتاه و روزمره را کنار هم می‌گذارد تا نشان دهد کودک در چه زمان‌هایی باید از حق انتخاب، امنیت و خواسته‌ی شخصی خود دفاع کند. کتاب از صحنه‌هایی مثل روبه‌روشدن با غریبه، تعارف خوراکی، انتخاب لباس و غذا، فشار دوستان در بازی، درخواست نادرست دیگران و حتی تصمیم‌گیری درمورد کلاس، نقاشی یا خرج‌کردن پول شروع می‌کند و در همه‌ی آن‌ها یک پیام مشترک دارد: نه‌گفتن می‌تواند محترمانه، روشن و قاطع باشد. محور اصلی متن، آموزش مرزبندی، مراقبت از خود و تشخیص موقعیت‌هایی است که در آن‌ها پذیرش خواسته‌ی دیگران همیشه انتخاب درستی نیست.

چرا باید کتاب بگو نه! را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب بگو نه را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب موقعیت‌های مشخصی را نشان می‌دهد که کودک در آن‌ها به قاطعیت و مرزبندی نیاز دارد.
• متن کتاب میان ادب و دفاع از حق شخصی تعادل برقرار می‌کند و نه‌گفتن را معادل بی‌احترامی نمی‌داند.
• نمونه‌های کتاب فقط به خطرهای بیرونی محدود نیستند و حق انتخاب در سلیقه، بازی، خرید و دوستی را هم دربر می‌گیرند.
• خواندن کتاب به شکل‌گیری اعتمادبه‌نفس کودک در بیان خواسته و نپذیرفتن فشار دیگران کمک می‌کند.
• کتاب برای گفت‌وگو در خانه یا کلاس درباره‌ی امنیت فردی، استقلال رأی و مسئولیت‌پذیری زمینه فراهم می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب بگو نه به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• والدینی که می‌خواهند درباره‌ی مرزهای شخصی و امنیت با کودکان گفت‌وگو کنند.
• کودکانی که در موقعیت‌های جمعی، مدرسه یا مهمانی با اصرار و فشار دیگران روبه‌رو می‌شوند.
• مربیانی که به‌دنبال طرح موضوع قاطعیت، حق انتخاب و مراقبت از خود در قالب مثال‌های روزمره هستند.
• خانواده‌هایی که می‌خواهند به کودک یاد بدهند چگونه محترمانه مخالفت کند.
• کسانی که به کتاب‌های مهارت زندگی برای گروه سنی آغاز دبستان و پیش از آن علاقه دارند.