کتاب بهداشت دهان و دندان

کتاب بهداشت دهان و دندان نوشته‌ی زهره کریمیان کاکلکی و حسین اسماعیلی راهنمایی آموزشی درباره سلامت دهان، دندان و لثه در گروه‌های مختلف سنی است که نشر علمی و دانشگاهی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرکرد آن را منتشر کرده است. این کتاب براساس سرفصل دروس شورای عالی برنامه‌ریزی و وزارت بهداشت تدوین شده و برای دانشجویان رشته‌های بهداشت و مراقبت‌های اولیه سلامت طراحی شده است. ساختار آن شامل مباحث پایه‌ای مانند شناخت دهان و دندان، دندان‌های شیری و دائمی، پوسیدگی، بیماری‌های شایع دهان، روش‌های پیشگیری، وسایل بهداشت دهان و بیماری‌های منتقله از راه خون در محیط‌های دندانپزشکی است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب بهداشت دهان و دندان

کتاب بهداشت دهان و دندان اثری آموزشی است که نویسندگان آن زهره کریمیان کاکلکی و حسین اسماعیلی با هدف ارتقای آگاهی دانشجویان بهداشت و کارکنان نظام مراقبت اولیه سلامت نوشته‌اند. در مقدمه توضیح داده شده که سلامت دهان و دندان به‌طور مستقیم با کیفیت زندگی، وضعیت تغذیه و حتی بیماری‌های عمومی بدن در ارتباط است و به همین دلیل در برنامه‌های کشوری سلامت جایگاه ویژه‌ای دارد. کتاب بهداشت دهان و دندان در ده فصل تنظیم شده است. در فصل اول کلیات، تاریخچه دندانپزشکی و بهداشت دهان، اهمیت بهداشت دهان، بهداشت در سنین مختلف و برنامه‌های کشوری مانند طرح ادغام بهداشت دهان در سیستم شبکه، طرح دانش‌آموزی، طرح سلامت کودکان بدو ورود به دبستان و مراقبت کودکان زیر ۲ سال تشریح شده است. فصل دوم به شناخت حفره دهان، فیزیولوژی دندان، قسمت‌های مختلف دندان، سطوح دندانی، نقش دهان در جویدن و تکلم و نقش بزاق و غدد بزاقی در دفاع از دهان اختصاص دارد. در ادامه کتاب بهداشت دهان و دندان در فصل سوم دندان‌های شیری و دائمی، زمان رویش و افتادن، تفاوت‌ها، اهمیت دندان‌های شیری و دندان ۶ سالگی، تغییرات سنی دندان‌ها و عوارض پوسیدگی و کشیدن زودرس را توضیح داده است. فصل چهارم بر تأثیر معاینات منظم دندانپزشکی در کودکان و مادران باردار و شیرده، ضرورت حفظ دندان‌های شیری، پیشگیری از درد، سوءتغذیه و عادات دهانی تمرکز دارد. فصل‌های بعدی به پلاک دندانی و فرضیه‌های پوسیدگی، بیماری‌های شایع دهان مانند آفت، تبخال و بوی بد دهان، دندانپزشکی پیشگیری، مسواک، نخ دندان، دهان‌شویه‌ها، فلوراید، فیشورسیلانت، جرم‌گیری و در نهایت بیماری‌های منتقله از راه خون در کلینیک‌های دندانپزشکی و اصول احتیاط استاندارد می‌پردازد.

خلاصه کتاب بهداشت دهان و دندان

این کتاب با تکیه بر مفهوم «پیشگیری مقدم بر درمان است» نشان داده است که بسیاری از مشکلات دهان و دندان با آموزش، مراقبت روزانه و برنامه‌ریزی در سطح خانواده و نظام سلامت قابل کنترل است. ابتدا نقش دهان در جویدن، تکلم و زیبایی و ساختار دندان، لثه، پالپ، مینا، عاج و بزاق توضیح داده می‌شود تا خواننده درک روشنی از آناتومی و فیزیولوژی داشته باشد. سپس اهمیت دندان‌های شیری، زمان رویش و افتادن، نقش آن‌ها در رشد فک، تکلم و تغذیه و پیامدهای کشیدن زودرس یا درمان‌نکردن پوسیدگی بیان شده است. در بخش‌های بعدی کتاب بهداشت دهان و دندان، عوامل ایجاد پلاک و پوسیدگی، محل‌های شایع پوسیدگی، بیماری‌های شایع مخاط دهان، بوی بد دهان و ارتباط بیماری‌های دهان با بیماری‌های سیستمیک مطرح شده است. نویسندگان در ادامه به دندانپزشکی پیشگیری، انتخاب و روش صحیح استفاده از مسواک، نخ دندان، دهان‌شویه، نقش فلوراید و فیشورسیلانت و نیز اصول کنترل عفونت و بیماری‌های منتقله از راه خون در محیط‌های دندانپزشکی پرداخته‌اند.

چرا باید کتاب بهداشت دهان و دندان را بخوانیم؟

این کتاب تصویری منسجم از ارتباط سلامت دهان با سلامت عمومی ارائه کرده است و نشان می‌دهد چگونه آموزش، معاینه منظم و مراقبت ساده روزانه می‌تواند از بسیاری درمان‌های پرهزینه جلوگیری کند. خواننده با ساختار دندان، روند پوسیدگی، برنامه‌های کشوری و روش‌های استاندارد پیشگیری و کنترل عفونت آشنا می‌شود و می‌تواند این آگاهی را در آموزش خانواده‌ها و گروه‌های هدف به‌کار بگیرد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه این کتاب به دانشجویان و کاردان‌های بهداشت خانواده، بهورزان، مربیان بهداشت مدارس، کارکنان مراکز بهداشتی درمانی و همه کسانی پیشنهاد می‌شود که در برنامه‌های آموزش سلامت دهان، مراقبت از کودکان، مادران باردار و گروه‌های پرخطر نقش دارند یا به دنبال درک علمی‌تر از بهداشت دهان و دندان هستند.