کتاب نظریه دوقطبی سازی بر ساخته استعمارگران اروپایی

کتاب نظریه دوقطبی سازی بر ساخته استعمارگران اروپایی نوشته فردریک کوپر و ترجمه شاهین آریامنش است؛ اثری که به ریشه‌های فکری استعمار، شرق‌ستیزی، دیگرستیزی و فرایند هویت‌سازی در جهان مدرن و پیشامدرن می‌پردازد. نویسنده فقط به شرح رخدادهای استعماری بسنده نمی‌کند، بلکه نشان می‌دهد چگونه مفاهیمی مثل هویت، مدرنیته، جهانی‌سازی و امپراتوری در دل مناسبات قدرت شکل گرفته‌اند. این کتاب را پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب نظریه دوقطبی سازی بر ساخته استعمارگران اروپایی

کتاب نظریه دوقطبی سازی بر ساخته استعمارگران اروپایی نوشته فردریک کوپر درمورد استعمار فقط به‌عنوان یک رخداد سیاسی یا نظامی حرف نمی‌زند، بلکه سراغ دستگاه مفهومی و تاریخی‌ای می‌رود که به‌وسیلهٔ آن جهان به دو سوی متمدن و نامتمدن، خودی و دیگری، مرکز و حاشیه تقسیم شده است. محور اصلی اثر، بررسی این نکته است که استعمار تنها با اشغال سرزمین‌ها پیش نرفته، بلکه با ساختن زبان، طبقه‌بندی، نام‌گذاری و تعریف هویت‌ها نیز عمل کرده است. از همین‌جا بحث شرق‌ستیزی، دیگرستیزی و هویت‌سازی به مسئله‌ای محوری تبدیل می‌شود و کتاب نشان می‌دهد این دوگانه‌ها چگونه در تاریخ‌نگاری، علوم اجتماعی و تخیل سیاسی جا افتاده‌اند.
این کتاب از دل چند بحث به‌هم‌پیوسته پیش می‌رود. بخشی از اثر به تاریخ پژوهش‌های استعماری و فرازونشیب آن‌ها اختصاص دارد و بخشی دیگر مفاهیمی مثل هویت، جهانی‌سازی و مدرنیته را دوباره بررسی می‌کند. در فصل‌های بعدی نیز نسبت دولت، امپراتوری و تصویرسازی سیاسی مطرح می‌شود و نمونه‌هایی از تجربه‌های استعماری، به‌ویژه در آفریقا، به میان می‌آید. فهرست فصل‌ها نشان می‌دهد نویسنده از موضوع‌هایی مثل بحران هویت در علوم اجتماعی، مقوله‌های تحلیل، سرمایه‌داری در شبکه‌های جهانی، تکثیر مدرنیته‌ها و پایان امپراتوری عبور می‌کند تا نشان دهد استعمار فقط یک گذشته‌ی بسته نیست، بلکه در شیوه‌ی فهم تاریخ و جهان امروز هم حضور دارد.
این کتاب از آن دسته آثاری است که خواننده را با یک روایت خطی و ساده روبه‌رو نمی‌کند. فردریک کوپر مدام سؤالاتی را پیش می‌کشد که به‌جای پاسخ‌های فوری، نیاز به مکث و بازاندیشی دارند: هویت دقیقاً چیست، چه‌کسی آن را تعریف می‌کند، امپراتوری چگونه تخیل سیاسی می‌سازد و چرا بعضی واژه‌ها در ظاهر خنثی‌اند اما در عمل بار سلطه دارند. نتیجه، متنی است که هم به تاریخ نظر دارد و هم به واژه‌هایی که تاریخ را توضیح می‌دهند؛ متنی که برای فهم نسبت میان قدرت، دانش و بازنمایی اهمیت دارد.

خلاصه کتاب نظریه دوقطبی سازی بر ساخته استعمارگران اروپایی

کتاب نظریه دوقطبی سازی بر ساخته استعمارگران اروپایی روندی را دنبال می‌کند که در آن استعمارگران اروپایی جهان را از خلال دوگانه‌هایی مثل شرق و غرب، متمدن و وحشی، خودی و دیگری فهم و بازنمایی کرده‌اند. نویسنده ابتدا به پیشینه‌ی پژوهش‌های استعماری و جایگاه آن‌ها در تاریخ‌نگاری می‌پردازد و سپس مفاهیمی مانند هویت، جهانی‌سازی و مدرنیته را در پیوند با امپراتوری بررسی می‌کند. در ادامه، بحث به این سمت می‌رود که نام‌گذاری، دسته‌بندی و تعریف گروه‌ها چگونه به ابزار سلطه تبدیل شده‌اند. کتاب درنهایت نشان می‌دهد استعمار فقط تصرف سرزمین نبوده، بلکه نوعی بازآرایی ذهنی و سیاسی جهان نیز بوده است.

چرا باید کتاب نظریه دوقطبی سازی بر ساخته استعمارگران اروپایی را بخوانیم؟

• این کتاب پیوند میان استعمار و مفاهیمی مثل هویت، مدرنیته و جهانی‌سازی را به‌صورت دقیق‌تر روشن می‌کند.
• خواننده با مطالعه‌ی آن می‌تواند بفهمد دوگانه‌های رایج سیاسی و فرهنگی چگونه ساخته شده‌اند و چه کارکردی داشته‌اند.
• فصل‌های کتاب فقط به تاریخ رخدادها محدود نمی‌شوند و به زبان، نام‌گذاری و دسته‌بندی به‌عنوان ابزار قدرت هم می‌پردازند.
• اثر برای فهم نسبت میان امپراتوری، تاریخ‌نگاری و علوم اجتماعی مواد فکری قابل‌توجهی فراهم می‌کند.
• نمونه‌های مطرح‌شده، به‌ویژه درمورد آفریقا و تجربه‌های استعماری، بحث‌های نظری را از حالت انتزاعی بیرون می‌آورند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به تاریخ استعمار و استعمارزدایی که می‌خواهند با لایه‌های فکری این مسئله آشنا شوند.
• دانشجویان و پژوهشگران علوم انسانی که درمورد هویت، امپراتوری، تاریخ‌نگاری و جهانی‌سازی مطالعه می‌کنند.
• خوانندگانی که می‌خواهند نقش زبان و طبقه‌بندی را در شکل‌گیری سلطه بهتر بفهمند.
• کسانی که به نقد شرق‌ستیزی و دیگرستیزی در متون تاریخی و سیاسی علاقه دارند.
• مخاطبانی که از کتاب‌های مفهومی و بحث‌برانگیز در حوزه‌ی اندیشه و تاریخ لذت می‌برند.