کتاب از احساس و عاطفه تا حافظه و یادگیری

کتاب از احساس و عاطفه تا حافظه و یادگیری نوشته حمید محسنی است؛ اثری که رابطه‌ی میان احساسات، حافظه، توجه، عادت، مهارت و عمل به دانسته‌ها را در کنار هم بررسی می‌کند. نویسنده فقط به تعریف حافظه بسنده نمی‌کند و از این پرسش شروع می‌کند که چرا انسان با وجود دانستن، همیشه مطابق دانسته‌هایش رفتار نمی‌کند. این کتاب را نشر کتابدار منتشر کرده است و در متن، از تجربه‌های علمی، مثال‌های ورزشی، آموزش، ادبیات و زندگی روزمره برای توضیح سازوکار یادگیری استفاده شده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب از احساس و عاطفه تا حافظه و یادگیری

کتاب از احساس و عاطفه تا حافظه و یادگیری نوشته حمید محسنی تلاشی است برای کنار هم گذاشتن چند حوزه که معمولاً جدا از هم دیده می‌شوند: عصب‌پژوهی، روان‌شناسی، آموزش، رفتار، فرهنگ و تجربه‌ی زیسته. نویسنده از همان آغاز نشان می‌دهد که یادگیری فقط به انباشتن اطلاعات محدود نیست، بلکه با توجه، هیجان، عادت، محیط، بدن و کیفیت تجربه‌های روزمره پیوند دارد. در این نگاه، حافظه فقط محل نگهداری داده‌ها نیست؛ بخشی از سازوکار شکل‌گیری رفتار، تصمیم، مهارت و حتی کیفیت زندگی است. متن بارها به این مسئله برمی‌گردد که فاصله‌ی میان دانستن و عمل‌کردن از کجا پدید می‌آید و چه چیزهایی باعث می‌شود آگاهی به رفتار پایدار تبدیل نشود.
فصل‌ها و بخش‌های این کتاب از تعریف و دسته‌بندی حافظه تا حافظه‌ی آشکار و پنهان، حافظه‌ی کوتاه‌مدت و بلندمدت، توجه گزینشی، فراموشی، تثبیت حافظه، نقش نورون‌ها، یادگیری مهارت‌های حسی‌ـ‌حرکتی، اثر عاطفه بر یادگیری و نسبت آموزش با محیط فرهنگی را دربر می‌گیرند. عنوان‌هایی مثل کدام پیام اهمیت بیشتری دارد: پیام حسی یا هیجان و عاطفه؟، توجه گزینشی و آگاهانه برای تشکیل حافظه ضروری است، اختلالات فکری و حافظه و یادگیری، و عمل به تصمیمات باید آگاهانه به ناخودآگاه شناختی و حسی‌ـ‌حرکتی منتقل شود، نشان می‌دهد که نویسنده فقط در پی توضیح مفاهیم پایه نیست و می‌خواهد آن‌ها را به مسئله‌های واقعی آموزش، رفتار فردی و اجتماعی و شکل‌گیری عادت‌ها وصل کند.
کتاب از احساس و عاطفه تا حافظه و یادگیری در عین پرداختن به مباحث علمی، از مثال‌های متنوع هم استفاده کرده است؛ از پژوهش‌های مربوط به نورون و ژن تا نمونه‌هایی از ورزش، مطالعه، نوشتن، آموزش کودکان، عادت‌های روزمره و حتی نقش ادبیات و هنر. همین ترکیب باعث شده متن فقط شرح اصطلاحات نباشد و بیشتر به نقشه‌ای فکری شبیه شود که می‌خواهد نشان دهد یادگیری چگونه در بدن، ذهن، محیط و فرهنگ پخش شده است. یکی از محورهای مهم این کتاب این است که احساس و عاطفه نه عامل مزاحم، بلکه بخشی تعیین‌کننده در انتخاب، توجه، ماندگاری تجربه و شکل‌گیری حافظه‌اند.

خلاصه کتاب از احساس و عاطفه تا حافظه و یادگیری

کتاب از احساس و عاطفه تا حافظه و یادگیری توضیح می‌دهد که حافظه و یادگیری فقط به ذخیره‌سازی اطلاعات مربوط نیست و با احساسات، توجه، تکرار، محیط، عادت و سازوکارهای مغزی پیوندی مستقیم دارد. حمید محسنی با طرح پرسش‌هایی درباره‌ی فاصله‌ی میان دانستن و عمل‌کردن، سراغ انواع حافظه، نقش حافظه‌ی پنهان و آشکار، فراموشی، تثبیت تجربه‌ها، یادگیری مهارت‌های شناختی و حسی‌ـ‌حرکتی و اثر عاطفه بر رفتار می‌رود.
در بخش‌های مختلف، نویسنده نشان می‌دهد که چگونه تجربه‌های روزمره، تمرین، پاداش، توجه آگاهانه و شرایط محیطی می‌توانند دانسته‌ها را به عادت و مهارت تبدیل کنند. متن همچنین به آموزش، فرهنگ، کودکی، ورزش، هنر و مدیریت رفتار فردی و اجتماعی وصل می‌شود تا نشان دهد کیفیت یادگیری فقط به ذهن محدود نمی‌ماند و در شیوه‌ی زندگی و عمل روزانه ادامه پیدا می‌کند.

چرا باید کتاب از احساس و عاطفه تا حافظه و یادگیری را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب از احساس و عاطفه تا حافظه و یادگیری را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب پیوند میان احساس، توجه، حافظه و یادگیری را در یک چارچوب مشترک توضیح می‌دهد.
• خواننده با مطالعه‌ی آن می‌تواند تفاوت حافظه‌ی آشکار، پنهان، کاری، کوتاه‌مدت و بلندمدت را دقیق‌تر بشناسد.
• این اثر نشان می‌دهد چرا دانستن همیشه به عمل‌کردن منجر نمی‌شود و این فاصله چگونه شکل می‌گیرد.
• کتاب برای فهم نقش تکرار، تمرین و عادت در تبدیل آگاهی به مهارت مفید است.
• فصل‌های مربوط به آموزش، کودکی و محیط فرهنگی، موضوع یادگیری را از سطح فردی فراتر می‌برند.
• مثال‌های برگرفته از ورزش، مطالعه، نوشتن و رفتار روزمره، مفاهیم نظری را ملموس‌تر می‌کنند.
• کتاب به نقش بدن و شرایط محیطی در کیفیت تمرکز و یادگیری توجه کرده است، نه فقط به فرایندهای ذهنی.
• طرح پرسش‌های متعدد در متن، آن را به منبعی مناسب برای فکر کردن درباره‌ی آموزش و رفتار تبدیل می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب از احساس و عاطفه تا حافظه و یادگیری به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• خوانندگانی که می‌خواهند درباره‌ی رابطه‌ی حافظه، احساسات و یادگیری شناخت دقیق‌تری به دست آورند.
• معلمان، مربیان و فعالان آموزشی که با مسئله‌ی تبدیل دانسته‌ها به مهارت و عادت سروکار دارند.
• دانشجویان و پژوهشگرانی که به موضوع‌های حافظه، توجه، یادگیری و رفتار علاقه دارند.
• کسانی که می‌خواهند نقش تکرار، تمرین و حافظه‌ی پنهان را در شکل‌گیری رفتار بهتر بفهمند.
• علاقه‌مندان به مباحثی که آموزش را در پیوند با فرهنگ، بدن، عاطفه و محیط بررسی می‌کنند.
• ورزشکاران، نویسندگان و هنرمندانی که به سازوکار یادگیری مهارت‌های حسی‌ـ‌حرکتی و شناختی توجه دارند.