کتاب فقه فضای مجازی (جلد اول، روش شناسی)

کتاب فقه فضای مجازی (جلد اول، روش شناسی) (نشست‌های فقهی با رویکرد شناختی) به‌اهتمام حسن رضایی، قاسم دلدار و مجید فریس‌ آبادی، مجموعه‌ای از نشست‌های فقهی است که نسبت میان فضای سایبر، رسانه، حکمرانی و احکام شرعی را بررسی می‌کند. این اثر را نشر شناخت پژوه منتشر کرده است و بحث‌ها از مسئله‌شناسی دینی تا داده‌کاوی، نفوذ به سیستم، فیلترینگ و کیفیت حضور در شبکه‌های اجتماعی پیش را در بر می‌گیرد. این کتاب نشان می‌دهد بحث فضای مجازی در اینجا فقط درباره‌ی ابزار نیست، بلکه به هویت جمعی، فرهنگ و حدود کنش فردی و حاکمیتی گره خورده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب فقه فضای مجازی (جلد اول، روش شناسی)

کتاب فقه فضای مجازی (جلد اول، روش شناسی) به‌اهتمام حسن رضایی، قاسم دلدار و مجید فریس‌ آبادی، حاصل مجموعه‌ای از نشست‌های فقهی در مؤسسه‌ی شناخت است که می‌کوشد برای یکی از بحث‌برانگیزترین حوزه‌های امروز، یعنی فضای مجازی، چارچوب مفهومی و روشی فراهم کند. متن از همان آغاز روشن می‌کند که موضوع فقط استفاده از ابزارهای ارتباطی نیست، بلکه مسئله به تأثیر این فضا بر ذهن، باور، رفتار اجتماعی و حتی شکل‌گیری هویت جمعی مربوط می‌شود. به همین دلیل، کتاب از سطح پرسش‌های روزمره فراتر می‌رود و فضای سایبر را در پیوند با فرهنگ، قدرت، سلطه، امنیت و هدایت اجتماعی می‌بیند.

کتاب فقه فضای مجازی (جلد اول، روش شناسی) در قالب ۵ محور تنظیم شده است: مسئله‌شناسی دینی، مبانی روشی، داده‌کاوی و تحلیل داده، نفوذ به سیستم و فیلترینگ و مانیتورینگ. پس از این محورها، نشست‌هایی با ارائه‌ی محسن اراکی، ابوالقاسم علیدوست، علی نهاوندی، عباس کعبی و مهدی طائب آمده است. هر نشست به یکی از گره‌های اصلی این حوزه پرداخته است؛ از نسبت رسانه و هویت جمعی گرفته تا جواز حضور در شبکه‌های اجتماعی، امکان بومی‌سازی فناوری، جایگاه شبکه ملی اطلاعات، حکم نفوذ سایبری و حدود شرعی نظارت و محدودسازی. اهمیت اثر در این است که به‌جای پاسخ‌های کوتاه و قطعی، مجموعه‌ای از پرسش‌های بنیادین را پیش می‌کشد و نشان می‌دهد فقه فضای مجازی بدون موضوع‌شناسی دقیق، فهم سازوکار رسانه و توجه به سطح فردی و حاکمیتی کامل نمی‌شود.

فضای کتاب فقه فضای مجازی (جلد اول، روش شناسی) بیشتر شبیه پرونده‌ای فکری است تا متنی یک‌دست و تک‌صدا. خواننده با دیدگاه‌هایی روبه‌رو می‌شود که گاهی بر نفی سلطه و حکمرانی رسانه‌ای تکیه دارند و گاهی بر تعیین مرز دخالت شریعت در مسائل اجرایی و مدیریتی. همین تنوع کتاب را به منبعی برای آشنایی با زبان و منطق بحث در این حوزه تبدیل کرده است. این کتاب برای کسانی مناسب است که می‌خواهند بدانند درباره‌ی داده، رسانه، شبکه‌های اجتماعی و فناوری‌های نوین چه پرسش‌های فقهی مطرح شده و این پرسش‌ها چگونه صورت‌بندی می‌شوند.

خلاصه کتاب فقه فضای مجازی (جلد اول، روش شناسی)

کتاب فقه فضای مجازی (جلد اول، روش شناسی) مجموعه‌ای از گفتارها و پرسش‌وپاسخ‌ها درباره‌ی نسبت فقه و فضای سایبر است. اثر از این نقطه آغاز می‌کند که فضای مجازی فقط یک ابزار ارتباطی نیست و می‌تواند بر هویت جمعی، فرهنگ، تصمیم‌گیری اجتماعی و حتی موازنه‌ی قدرت اثر بگذارد. سپس پرسش‌هایی مانند حکم حضور در شبکه‌های اجتماعی، نسبت شریعت و فناوری، جایگاه داده‌کاوی، حدود نفوذ سایبری، امکان فیلترینگ و معنای حریم خصوصی را پیش می‌کشد. کتاب در فصل‌ها بیشتر از آنکه بخواهد یک پاسخ نهایی و یکدست بدهد، تلاش می‌کند نقشه‌ی مسائل را ترسیم کند و نشان دهد که برای داوری فقهی در این حوزه، هم موضوع‌شناسی دقیق لازم است و هم توجه به سطح فردی و حاکمیتی.

چرا باید کتاب فقه فضای مجازی (جلد اول، روش شناسی) را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب فقه فضای مجازی (جلد اول، روش شناسی) را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب مهم‌ترین پرسش‌های فقهی درباره‌ی رسانه، شبکه‌های اجتماعی، داده و حکمرانی سایبری را یک‌جا کنار هم می‌آورد.
• خواننده با ۵ محور اصلی بحث آشنا می‌شود: مسئله‌شناسی دینی، مبانی روشی، داده‌کاوی، نفوذ به سیستم و فیلترینگ و مانیتورینگ.
• اثر نشان می‌دهد بحث فضای مجازی در این حوزه فقط فنی نیست و با هویت جمعی، فرهنگ و قدرت اجتماعی پیوند دارد.
• متن برای فهمیدن منطق استدلال درباره‌ی جواز، منع، ضرورت و حدود کنش در فضای مجازی مفید است.
• کتاب دیدگاه چند ارائه‌دهنده را کنار هم قرار می‌دهد و امکان مقایسه‌ی زاویه‌های مختلف بحث را فراهم می‌کند.
• خواننده بعد از مطالعه، تصویر دقیق‌تری از پرسش‌های اصلی فقهی درباره‌ی شبکه‌های اجتماعی و فناوری‌های نوین به دست می‌آورد.

خواندن کتاب فقه فضای مجازی (جلد اول، روش شناسی) را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب فقه فضای مجازی (جلد اول، روش شناسی) به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• پژوهشگران و دانشجویانی که می‌خواهند با مسئله‌های فقهی مرتبط با فضای مجازی آشنا شوند.
• طلاب و علاقه‌مندان به فقه که به نسبت میان احکام شرعی، رسانه و حکمرانی توجه دارند.
• مخاطبانی که درباره‌ی فیلترینگ، حریم خصوصی، داده‌کاوی و نفوذ سایبری پرسش‌های مبنایی دارند.
• فعالان فرهنگی و رسانه‌ای که می‌خواهند صورت‌بندی دینیِ بحث حضور در شبکه‌های اجتماعی را بشناسند.
• کسانی که به‌دنبال شناخت دیدگاه‌های مطرح درباره‌ی شبکه ملی اطلاعات و استقلال در فضای سایبر هستند.