کتاب فقه فضای مجازی (جلد اول، روش شناسی)

کتاب فقه فضای مجازی - جلد اول (روش‌شناسی) به اهتمام حسن رضایی، قاسم دلدار و مجید فریس‌آبادی، مجموعه‌ای از نشست‌های فقهی است که نسبت میان فضای سایبر، رسانه، حکمرانی و احکام شرعی را بررسی می‌کند. این اثر را نشر شناخت پژوه منتشر کرده است و از مسئله‌شناسی دینی تا داده‌کاوی، نفوذ به سیستم، فیلترینگ و کیفیت حضور در شبکه‌های اجتماعی پیش می‌رود. کتاب نشان می‌دهد بحث فضای مجازی در اینجا فقط درباره ابزار نیست، بلکه به هویت جمعی، فرهنگ و حدود کنش فردی و حاکمیتی گره خورده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب فقه فضای مجازی (جلد اول، روش شناسی)

کتاب فقه فضای مجازی - جلد اول (روش‌شناسی) به اهتمام حسن رضایی، قاسم دلدار و مجید فریس‌آبادی، حاصل مجموعه‌ای از نشست‌های فقهی در مؤسسه شناخت است که می‌کوشد برای یکی از بحث‌برانگیزترین حوزه‌های امروز، یعنی فضای مجازی، چارچوب مفهومی و روشی فراهم کند. متن از همان آغاز روشن می‌کند که موضوع فقط استفاده از ابزارهای ارتباطی نیست، بلکه مسئله به تأثیر این فضا بر ذهن، باور، رفتار اجتماعی و حتی شکل‌گیری هویت جمعی مربوط می‌شود. به همین دلیل، کتاب از سطح پرسش‌های روزمره فراتر می‌رود و فضای سایبر را در پیوند با فرهنگ، قدرت، سلطه، امنیت و هدایت اجتماعی می‌بیند.
کتاب فقه فضای مجازی - جلد اول (روش‌شناسی) در قالب 5 محور اصلی تنظیم شده است: مسئله‌شناسی دینی، مبانی روشی، داده‌کاوی و تحلیل داده، نفوذ به سیستم و فیلترینگ و مانیتورینگ. در دل این محورها، نشست‌هایی با ارائه‌ی محسن اراکی، ابوالقاسم علیدوست، علی نهاوندی، عباس کعبی و مهدی طائب آمده است. هر نشست به یکی از گره‌های اصلی این حوزه پرداخته است؛ از نسبت رسانه و هویت جمعی گرفته تا جواز حضور در شبکه‌های اجتماعی، امکان بومی‌سازی فناوری، جایگاه شبکه ملی اطلاعات، حکم نفوذ سایبری و حدود شرعی نظارت و محدودسازی. اهمیت اثر در این است که به‌جای پاسخ‌های کوتاه و قطعی، مجموعه‌ای از پرسش‌های بنیادین را پیش می‌کشد و نشان می‌دهد فقه فضای مجازی بدون موضوع‌شناسی دقیق، فهم سازوکار رسانه و توجه به سطح فردی و حاکمیتی کامل نمی‌شود.
کتاب فقه فضای مجازی - جلد اول (روش‌شناسی) از نظر حال‌وهوا بیشتر شبیه پرونده‌ای فکری است تا متنی یک‌دست و تک‌صدا. خواننده با دیدگاه‌هایی روبه‌رو می‌شود که گاهی بر نفی سلطه و حکمرانی رسانه‌ای تکیه دارند و گاهی بر تعیین مرز دخالت شریعت در مسائل اجرایی و مدیریتی. همین تنوع، کتاب را به منبعی برای آشنایی با زبان و منطق بحث در این حوزه تبدیل کرده است. این کتاب برای کسانی مناسب است که می‌خواهند بدانند درباره‌ی داده، رسانه، شبکه‌های اجتماعی و فناوری‌های نوین چه پرسش‌های فقهی مطرح شده و این پرسش‌ها چگونه صورت‌بندی می‌شوند.

خلاصه کتاب فقه فضای مجازی (جلد اول، روش شناسی)

کتاب فقه فضای مجازی - جلد اول (روش‌شناسی) مجموعه‌ای از گفتارها و پرسش‌وپاسخ‌ها درباره نسبت فقه و فضای سایبر است. اثر از این نقطه آغاز می‌کند که فضای مجازی فقط یک ابزار ارتباطی نیست و می‌تواند بر هویت جمعی، فرهنگ، تصمیم‌گیری اجتماعی و حتی موازنه‌ی قدرت اثر بگذارد. سپس پرسش‌هایی مانند حکم حضور در شبکه‌های اجتماعی، نسبت شریعت و فناوری، جایگاه داده‌کاوی، حدود نفوذ سایبری، امکان فیلترینگ و معنای حریم خصوصی را پیش می‌کشد. کتاب در فصل‌ها بیشتر از آنکه بخواهد یک پاسخ نهایی و یک‌دست بدهد، تلاش می‌کند نقشه‌ی مسائل را ترسیم کند و نشان دهد برای داوری فقهی در این حوزه، هم موضوع‌شناسی دقیق لازم است و هم توجه به سطح فردی و حاکمیتی.

چرا باید کتاب فقه فضای مجازی (جلد اول، روش شناسی) را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب فقه فضای مجازی - جلد اول (روش‌شناسی) را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب مهم‌ترین پرسش‌های فقهی درباره‌ی رسانه، شبکه‌های اجتماعی، داده و حکمرانی سایبری را یک‌جا کنار هم می‌آورد.
• خواننده با 5 محور اصلی بحث آشنا می‌شود: مسئله‌شناسی دینی، مبانی روشی، داده‌کاوی، نفوذ به سیستم و فیلترینگ و مانیتورینگ.
• اثر نشان می‌دهد بحث فضای مجازی در این حوزه فقط فنی نیست و با هویت جمعی، فرهنگ و قدرت اجتماعی پیوند دارد.
• متن برای فهمیدن منطق استدلال درباره‌ی جواز، منع، ضرورت و حدود کنش در فضای مجازی مفید است.
• کتاب دیدگاه چند ارائه‌دهنده را کنار هم قرار می‌دهد و امکان مقایسه‌ی زاویه‌های مختلف بحث را فراهم می‌کند.
• خواننده بعد از مطالعه، تصویر دقیق‌تری از پرسش‌های اصلی فقهی درباره‌ی شبکه‌های اجتماعی و فناوری‌های نوین به دست می‌آورد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب فقه فضای مجازی - جلد اول (روش‌شناسی) به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• پژوهشگران و دانشجویانی که می‌خواهند با مسئله‌های فقهی مرتبط با فضای مجازی آشنا شوند.
• طلاب و علاقه‌مندان به فقه که به نسبت میان احکام شرعی، رسانه و حکمرانی توجه دارند.
• مخاطبانی که درباره‌ی فیلترینگ، حریم خصوصی، داده‌کاوی و نفوذ سایبری پرسش‌های مبنایی دارند.
• فعالان فرهنگی و رسانه‌ای که می‌خواهند صورت‌بندی دینیِ بحث حضور در شبکه‌های اجتماعی را بشناسند.
• کسانی که به دنبال شناخت دیدگاه‌های مطرح درباره‌ی شبکه ملی اطلاعات و استقلال در فضای سایبر هستند.