کتاب فلسفه جنسیت

کتاب فلسفه جنسیت نوشته آلن سوبل و با ترجمه میثم پیرحیاتی مجموعه‌ای فشرده از مهم‌ترین بحث‌ها و پرسش‌ها درباره‌ی امر جنسی در انسان است. نقد فرهنگ این کتاب را منتشر کرده است. نویسنده در این کتاب به سراغ مفاهیم پایه‌ای مانند میل جنسی، فعالیت جنسی، رضایت، انحراف، قانون طبیعی و اخلاق جنسی رفته و آن‌ها را از زوایای مختلف بررسی کرده است. متن کتاب بر پایه‌ی مدخل فلسفه‌ی جنسیت در دانشنامه‌ی اینترنتی فلسفه نوشته شده و با اجازه‌ی نویسنده و مدیران آن دانشنامه منتشر شده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب فلسفه جنسیت

کتاب فلسفه‌ی جنسیت اثری از آلن سوبل است که تلاش کرده است تصویری نسبتاً جامع از مهم‌ترین مباحث نظری پیرامون جنسیت در سنت فلسفی غرب ارائه دهد. مدخل فلسفه‌ی جنسیت در دایرةالمعارف اینترنتی فلسفه مروری جامع است که توسط آلن سوبل، یکی از پژوهشگران برجسته‌ی این حوزه، نوشته شده است. این مقاله به طور نظام‌مند پرسش‌های فلسفی بنیادین پیرامون جنسیت انسان را بررسی می‌کند و بحث خود را حول چندین مضمون کلیدی ساختار می‌دهد. مقاله با متافیزیک (یا انسان‌شناسی فلسفی) جنسیت آغاز می‌شود و پرسش‌های اساسی مانند «سکس چیست؟» و «میل جنسی چیست؟» را کاوش می‌کند. سپس به اخلاقیات رفتار جنسی می‌پردازد و چارچوب‌های اخلاقی مختلف از جمله رویکردهای فایده‌گرایانه، عمل‌گرایانه و قانون طبیعی را ارزیابی می‌کند که برای قضاوت درباره‌ی اعمال جنسی به کار رفته‌اند. این مدخل همچنین توجه قابل توجهی به مفهوم انحراف جنسی معطوف می‌دارد و تلاش‌های گوناگون برای تعریف آن، از جمله مدل‌های آماری، زیست‌شناختی (مثله، غیرتولیدمثلی) و روان‌شناختی، به ویژه «مدل ارتباطی» پیشنهادی توماس نیگل، را تحلیل می‌کند.

کتاب فلسفه‌ی جنسیت فراتر از این مضامین محوری، طیف گسترده‌ای از مسائل اخلاقی کاربردی در فلسفه‌ی جنسیت را بررسی می‌کند. این مباحث شامل بررسی همجنس‌گرایی، تجاوز و آزار جنسی، اخلاق تن‌فروشی و پورنوگرافی و اهمیت رضایت است. این مدخل به‌عنوان منبعی آموزشی طراحی شده است و مقدمه‌ای روشن و ساختاریافته درباره‌ی مناقشات اصلی و اندیشمندان این حوزه، از شخصیت‌های تاریخی مانند کانت و آکویناس گرفته تا فیلسوفان معاصر، ارائه می‌دهد. این مقاله به‌جای دفاع از یک نظریه‌ی واحد صحیح، چشم‌انداز مفهومی را ترسیم می‌کند و خوانندگان را به ابزارهای تحلیلی برای درگیر شدن با این موضوعات پیچیده و اغلب بحث‌برانگیز مجهز می‌سازد. این مدخل در ۹ سپتامبر ۲۰۲۱ منتشر شده است، هرچند بر اساس کار قبلی سوبل از سال ۲۰۰۹ استوار است.

خلاصه کتاب فلسفه جنسیت

نویسنده در همان مقدمه نشان می‌دهد که دامنه‌ی بحث از تولیدمثل، پیشگیری از بارداری، ازدواج، زنا و رابطه‌ی جنسی تفننی تا فحشا، خودارضایی، اغواء، تجاوز، آزار جنسی، سادومازوخیسم و پورنوگرافی را دربرمی‌گیرد و می‌پرسد چه چیزی این موارد متنوع را ذیل عنوان «امر جنسی» کنار هم قرار می‌دهد. ساختار بحث به چند محور اصلی تقسیم شده است: متافیزیک جنسیت، اخلاق جنسی، مفهوم انحراف جنسی، قانون طبیعی، رضایت و تحلیل مفهومی فعالیت جنسی. سوبل در بخش متافیزیک، دو رویکرد بدبینانه و خوش‌بینانه نسبت به میل جنسی را با ارجاع به چهره‌هایی مانند آگوستین، کانت، فروید، افلاطون، راسل و ایروینگ سینگر توضیح داده است. سپس در فصل‌های اخلاقی، تفاوت ارزیابی اخلاقی و ارزیابی «فارغ از اخلاق» فعالیت جنسی را روشن می‌کند و نشان می‌دهد چگونه ممکن است یک عمل جنسی از نظر اخلاقی بد اما از نظر لذت‌بخشی خوب باشد یا برعکس.

در ادامه‌ی کتاب فلسفه جنسیت بحث به مفهوم «انحراف جنسی» و نسبت آن با «طبیعی بودن» کشیده می‌شود و نویسنده با مقایسه‌ی دیدگاه توماس آکویناس و توماس نیگل، دو الگوی متفاوت برای فهم طبیعی/غیرطبیعی بودن رفتار جنسی را کنار هم می‌گذارد؛ یکی مبتنی بر آناتومی و باروری و دیگری مبتنی بر روان‌شناسی و به‌رسمیت‌شناسی متقابل. فصل‌های پایانی کتاب فلسفه‌ی جنسیت به مناقشه‌ی قانون طبیعی در برابر اخلاق لیبرال، کفایت یا ناکفایتی رضایت، معنای «داوطلبانه بودن» در روابط جنسی و در نهایت تحلیل مفهومی فعالیت جنسی و نسبت آن با لذت جنسی اختصاص یافته است.

چرا باید کتاب فلسفه جنسیت را بخوانیم؟

این کتاب تصویری فشرده اما پرجزئیات از مهم‌ترین بحث‌های فلسفی درباره‌ی جنسیت ارائه می‌دهد و نشان می‌دهد چگونه مفاهیمی مثل میل، رضایت، انحراف و طبیعی بودن در سنت‌های مختلف فهم شده‌اند. خواندن فلسفه‌ی جنسیت کمک می‌کند مرز میان قضاوت اخلاقی، قضاوت «فارغ از اخلاق» و پیش‌فرض‌های متافیزیکی درباره‌ی سکس شناسایی شود و بحث‌های روزمره در این حوزه دقیق‌تر و آگاهانه‌تر دنبال شود.

خواندن کتاب فلسفه جنسیت را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی این کتاب به دانشجویان و علاقه‌مندان فلسفه، مطالعات جنسیت، الهیات مسیحی، روان‌شناسی و اخلاق پیشنهاد می‌شود. همچنین به کسانی پیشنهاد می‌شود که درگیر بحث‌های نظری یا عملی درباره‌ی رضایت، انحراف، قانون طبیعی و اخلاق جنسی هستند و می‌خواهند زبان دقیق‌تری برای طرح سؤالات خود پیدا کنند.

درباره آلن سوبل

آلن سوبل فیلسوف آمریکایی و شخصیتی برجسته در فلسفه‌ی معاصر سکس و عشق است. او در سال ۱۹۴۷ متولد شد. مدرک دکترای خود را در فلسفه دریافت کرد و بیشتر دوران حرفه‌ای آکادمیک خود را به‌عنوان استاد فلسفه در دانشگاه نیواورلئان گذراند و اکنون استاد ممتاز (Professor Emeritus) است. کار علمی او از دهه‌ی ۱۹۷۰ میلادی نقشی اساسی در تثبیت فلسفه‌ی سکس به‌عنوان زیرشاخه‌ای مشروع و محترم در فلسفه‌ی دانشگاهی داشته است. او بیشتر به‌خاطر ویراستاری گسترده و تألیف کتاب‌هایی در این زمینه شناخته می‌شود، از جمله مجموعه مقالات پرکاربرد فلسفه‌ی سکس: نوشته‌های معاصر که به چاپ‌های متعدد رسیده است.

نوشته‌های خود سوبل اغلب مفروضات رایج را به چالش می‌کشد و بر تحلیل مفهومی متمرکز است. آثار او طیف متنوعی از موضوعات را پوشش می‌دهد، از جمله خودارضایی، تعریف فعالیت جنسی، اخلاق پورنوگرافی و تن‌فروشی، اندیشه‌ی ایمانوئل کانت درباره‌ی سکس و ماهیت عشق. یکی از استدلال‌های برجسته‌ی او مدل «تک‌گانه»‌ی جنسیت است که در آن ادعا می‌کند خودارضایی انفرادی دارای ویژگی‌های فیزیکی و روان‌شناختی بنیادین مشابهی با فعالیت جنسی مشارکتی است و در نتیجه آن را در یک پیوستار با سایر اعمال جنسی قرار می‌دهد. نوشته‌های او با استدلالی دقیق، وضوح و تمایل به نقد دیدگاه‌های سنتی و مترقی مشخص می‌شود. سوبل علاوه بر کتاب‌هایش، مقالات متعددی و مدخل تأثیرگذار «فلسفه‌ی جنسیت» را برای دایرةالمعارف اینترنتی فلسفه نوشته است.