کتاب سرقفلی و حق کسب و پیشه یا تجارت در رویه دادگاه ها

کتاب سرقفلی و حق کسب و پیشه یا تجارت در رویه دادگاه‌ها نوشته‌ی سمانه ابوالحسنی به بررسی دقیق مفاهیم سرقفلی و حق کسب و پیشه یا تجارت در نظام حقوقی ایران می‌پردازد. نویسنده در این اثر با تکیه‌بر قوانین روابط موجر و مستاجر، آرای وحدت رویه دیوان‌عالی کشور، نظریات مشورتی اداره حقوقی قوه قضائیه و نمونه آرای دادگاه‌ها تلاش کرده است ابعاد مختلف این دو نهاد حقوقی را روشن کند. ساختار کتاب فصل‌بندی شده و از تعریف سرقفلی و انواع آن تا نحوه انتقال، تخلیه اماکن تجاری، تعدیل اجاره‌بها و شرایط ایجاد و ارزیابی حق کسب و پیشه را دربر می‌گیرد. انتشارات آلاقلم آن را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب سرقفلی و حق کسب و پیشه یا تجارت در رویه دادگاه ها

کتاب سرقفلی و حق کسب و پیشه یا تجارت در رویه دادگاه‌ها اثری است که سمانه ابوالحسنی در آن کوشیده است تحولات قانونی و عملی مربوط به روابط موجر و مستاجر در اماکن تجاری را به‌صورت منظم و مستند توضیح دهد. نویسنده از مقدمه کتاب با طرح نقش تحولات صنعتی و اقتصادی و گسترش اموال غیرمادی و حقوق معنوی، زمینه‌ی بحث را فراهم کرده و نشان داده است که چرا سرقفلی و حق کسب و پیشه به یکی از چالش‌برانگیزترین موضوعات حقوق اموال و قراردادها تبدیل شده است. در کتاب سرقفلی و حق کسب و پیشه یا تجارت در رویه دادگاه‌ها ابتدا مفهوم سرقفلی براساس قانون روابط موجر و مستاجر ۱۳۷۶، مواد ۶ تا ۱۱ و جایگزینی آن با حق کسب و پیشه در اماکن تجاری توضیح داده شده است. سپس تفاوت‌های بنیادین سرقفلی و حق کسب و پیشه یا تجارت، از جمله نحوه ایجاد، مبنای شرعی، شیوه محاسبه ارزش، امکان اسقاط، قابلیت توقیف و نقش اراده طرفین، به‌تفصیل بررسی شده است. در ادامه، نویسنده با استناد به قوانین ۱۳۳۹، ۱۳۵۶، ۱۳۶۲ و ۱۳۷۶، سیر تاریخی این نهادها را نشان داده و تأثیر هر قانون بر روابط استیجاری و حق تخلیه را توضیح داده است. کتاب سرقفلی و حق کسب و پیشه یا تجارت در رویه دادگاه‌ها در فصل‌های بعدی به مباحثی مانند انواع سرقفلی (واقعی و مجازی)، نحوه انتقال سرقفلی (اختیاری، قهری و قضایی)، مدارک لازم برای انتقال، شرایط و مراجع صالح برای تخلیه اماکن دارای سرقفلی، تعریف و قلمرو حق کسب و پیشه یا تجارت، تعلق این حق به اماکن مختلف مانند مطب، دفتر وکالت، بانک، دفاتر اسناد رسمی، مدارس، داروخانه و انبارها و نیز موضوع تعدیل اجاره‌بها، هزینه دادرسی و امکان تجدیدنظرخواهی در دعاوی مربوط می‌پردازد و در پایان بخشی از آرای وحدت رویه و نظریات مشورتی مرتبط را گردآوری کرده است.

خلاصه کتاب سرقفلی و حق کسب و پیشه یا تجارت در رویه دادگاه ها

این کتاب با تمرکز بر دو نهاد سرقفلی و حق کسب و پیشه یا تجارت، ابتدا آن‌ها را به‌عنوان حقوق مکتسبه مستاجر در اماکن تجاری معرفی می‌کند و تفاوت در مبنای ایجادشان را نشان می‌دهد؛ سرقفلی به‌محض پرداخت مبلغی جدا از اجاره‌بها و براساس توافق طرفین شکل می‌گیرد اما حق کسب و پیشه تدریجی‌الحصول است و از رونق اقتصادی ناشی از فعالیت مستاجر به‌وجود می‌آید و ممکن است اصلاً ایجاد نشود. نویسنده در ادامه، سیر قانون‌گذاری از قبل از ۱۳۲۹ تا قوانین ۱۳۵۶ و ۱۳۷۶ را مرور کرده و توضیح داده است که چگونه حق کسب و پیشه در قانون ۱۳۵۶ تثبیت و سپس در قانون ۱۳۷۶ در اماکن تجاری جدید جای خود را به سرقفلی داده است. سپس انواع سرقفلی، معیارهای محاسبه ارزش آن و تفاوتش با مالکیت و اجاره، نحوه انتقال و شرایط تخلیه اماکن دارای سرقفلی و نیز شرایط ایجاد و ارزیابی حق کسب و پیشه، عوامل مؤثر در ارزش آن و مهلت پرداخت را با استناد به آرای دادگاه‌ها و نظریات مشورتی تشریح کرده است.

چرا باید کتاب سرقفلی و حق کسب و پیشه یا تجارت در رویه دادگاه ها را بخوانیم؟

این کتاب تصویری منظم از سرقفلی و حق کسب و پیشه یا تجارت در حقوق ایران ارائه می‌کند و آن‌ها را نه‌فقط در متن قانون بلکه در عمل دادگاه‌ها و آرای وحدت رویه نشان می‌دهد. خواننده با مطالعه آن می‌تواند تفاوت‌ها و شباهت‌های این دو حق، آثار هرکدام بر تخلیه، انتقال، ارث، توقیف و محاسبه ارزش را بشناسد و درک روشن‌تری از قراردادهای اجاره تجاری و ریسک‌های حقوقی مرتبط به‌دست آورد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه این کتاب به دانشجویان و پژوهشگران حقوق، وکلا و مشاوران حقوقی، سردفتران، فعالان بازار املاک تجاری، موجران و مستاجران اماکن تجاری و همه کسانی که با قراردادهای اجاره، سرقفلی یا حق کسب و پیشه درگیر هستند پیشنهاد می‌شود؛ به‌ویژه افرادی که در دعاوی تخلیه، انتقال یا ارزیابی این حقوق با ابهام روبه‌رو شده‌اند.