کتاب دریای خزر و آلاینده های آن

کتاب دریای خزر و آلاینده های آن نوشته‌ی بابک شعبان‌نژاد گیلاکجانی به بررسی جامع وضعیت محیط زیستی بزرگ‌ترین پهنه‌ی آبی بسته‌ی جهان می‌پردازد. نویسنده با تکیه‌بر پژوهش‌های میدانی و منابع علمی، ویژگی‌های طبیعی، هیدرولوژیک و زیستی دریای خزر و رودخانه‌های منتهی به آن را در استان گیلان توصیف کرده است. در این اثر انواع آلودگی‌های شیمیایی، میکروبی و فیزیکی، منابع تولید آن‌ها و پیامدهایشان بر اکوسیستم خزر و زندگی ساکنان ساحل بررسی شده است. انتشارات عقیق دیار باران آن را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب دریای خزر و آلاینده های آن

کتاب دریای خزر و آلاینده های آن اثری پژوهشی از بابک شعبان‌نژاد گیلاکجانی است که بر پایه‌ی پایان‌نامه‌ی کارشناسی ارشد نویسنده در رشته‌ی مهندسی آبیاری تدوین شده است. در این کتاب دریای خزر به‌عنوان یکی از آلوده‌ترین اکوسیستم‌های آبی جهان معرفی شده و جایگاه ایران در بخش جنوبی آن و نقش رودخانه‌های گیلان در انتقال آلاینده‌ها تشریح شده است. در کتاب دریای خزر و آلاینده های آن ساختار مطالب در چهار فصل تنظیم شده است. فصل اول به کلیات اختصاص دارد و خصوصیات جغرافیایی، فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی خزر را توضیح می‌دهد؛ از طول و عرض جغرافیایی، عمق و حجم آب، منابع تغذیه‌کننده و بادها تا شوری، املاح، اکسیژن محلول، جریان‌های آبی و تنوع پلانکتون‌ها، ماهیان و پرندگان. در ادامه همین فصل، انواع آلودگی‌های شیمیایی، میکروبی و فیزیکی رودها و آب دریا معرفی شده است. در کتاب دریای خزر و آلاینده های آن فصل دوم به مواد و روش‌ها می‌پردازد؛ یعنی شاخص‌های آلودگی آب، روش‌های اندازه‌گیری کیفیت، سنجش اکسیژن محلول، کدورت، مواد جامد، کالیفرم‌ها و معیارهای تشخیص آلاینده‌های فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی. فصل سوم نتایج بررسی‌های میدانی در سواحل جنوبی خزر در گیلان را گزارش می‌کند؛ از منابع آلوده‌کننده، ویژگی‌های فیزیوگرافی رودهای مختلف تا کیفیت فاضلاب صنایع و آب‌های ساحلی. فصل چهارم نیز به بحث و پیشنهادها برای کاهش آلودگی و مدیریت بهتر منابع آب اختصاص یافته است.

خلاصه کتاب دریای خزر و آلاینده های آن

کتاب دریای خزر و آلاینده های آن ابتدا تصویر دقیقی از دریای خزر به‌عنوان یک اکوسیستم آبی منحصربه‌فرد ارائه می‌دهد؛ از مساحت، عمق، حجم آب و حوزه‌ی آبریز تا ویژگی‌های آب‌وهوایی، بادها، خاک‌های ساحلی و ساختار لایه‌های آبی. سپس خصوصیات فیزیکی، شیمیایی و زیستی آب مانند دما، شفافیت، چگالی، امواج، نوسانات سطح آب، شوری، املاح، اکسیژن محلول، گازهای محلول و تنوع موجودات زنده تشریح شده است. در ادامه کتاب دریای خزر و آلاینده های آن به‌صورت نظام‌مند انواع آلودگی‌های واردشده به رودخانه‌ها و دریا بررسی شده است: فاضلاب‌های شهری، صنعتی و کشاورزی، زباله‌ها، مواد نفتی، فلزات سنگین، سموم کشاورزی و آلودگی رادیواکتیو. نویسنده با استناد به داده‌های میدانی نشان داده است که بسیاری از رودخانه‌های گیلان از آستارا تا چابکسر آلوده‌اند و رودهایی مانند سیاه‌رود و گوهررود بار سنگینی از آلاینده‌ها را به خزر منتقل می‌کنند. پیامدهای این وضعیت بر سلامت انسان، حیات آبزیان، شیلات، کشاورزی و گردشگری محور اصلی جمع‌بندی کتاب است.

چرا باید کتاب دریای خزر و آلاینده های آن را بخوانیم؟

کتاب دریای خزر و آلاینده های آن تصویری مستند از وضعیت واقعی آلودگی در سواحل جنوبی خزر و رودخانه‌های گیلان ارائه می‌دهد و پیوند میان داده‌های هیدرولوژیک، شیمی آب و زیست‌محیطی را نشان می‌دهد. آشنایی با منابع آلاینده، شاخص‌های سنجش کیفیت آب و پیامدهای اکولوژیک آن، این اثر را به منبعی کاربردی برای فهم بحران‌های محیط زیست آبی در شمال ایران تبدیل کرده است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب دریای خزر و آلاینده های آن به دانشجویان و پژوهشگران رشته‌های محیط زیست، مهندسی آب، شیلات و جغرافیا پیشنهاد می‌شود. همچنین برای فعالان و مدیران حوزه‌ی منابع آب و سمن‌های محیط زیستی که به وضعیت دریای خزر و رودخانه‌های گیلان علاقه‌مند هستند مناسب است.