کتاب فضاهای گمشده بازار سنتی کرمان

کتاب فضاهای گمشده بازار سنتی کرمان نوشته نجمه محرابی، به یکی از مسئله‌های مهم در بافت‌های تاریخی می‌پردازد: فضاهایی که در دل بازارهای قدیمی کم‌کم کارکرد، هویت یا حضور اجتماعی خود را از دست داده‌اند. نویسنده در کنار بررسی بازار سنتی کرمان، به باززنده‌سازی، حفاظت، فناوری و توسعه‌ی پایدار هم اشاره کرده و تلاش می‌کند میان اصالت تاریخی و نیازهای امروز پیوندی روشن بسازد. انتشارات عقیق دیار باران این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب فضاهای گمشده بازار سنتی کرمان

کتاب فضاهای گمشده بازار سنتی کرمان نوشته‌ی نجمه محرابی، اثری در حوزه معماری، شهرسازی و میراث فرهنگی است که مسئله‌ی فرسودگی و کم‌رنگ‌شدن حیات در بخش‌هایی از بازارهای سنتی را از چند زاویه بررسی می‌کند. متن از همان ابتدا بر این نکته تکیه دارد که بافت‌های تاریخی فقط مجموعه‌ای از بناهای قدیمی نیستند، بلکه بخشی از حافظه‌ی شهری، هویت فرهنگی و زندگی اجتماعی هر شهر به‌ شمار می‌آیند. به همین دلیل، موضوع اصلی اثر فقط نگهداری از دیوارها و عناصر کالبدی نیست، بلکه بازگرداندن معنا، کارکرد و حضور انسانی به فضاهایی است که در گذر زمان به حاشیه رفته‌اند.

کتاب فضاهای گمشده بازار سنتی کرمان در فصل‌های مختلف، نخست مفاهیم پایه را توضیح می‌دهد و بعد به سراغ تعریف بافت‌های قدیمی، ضرورت توجه به محله‌های تاریخی، عوامل تخریب بناها و مفهوم باززنده‌سازی می‌رود. در ادامه، بحث‌هایی مثل امتیازها و دشواری‌های مرمت، پیشینه‌ی نظری باززنده‌سازی، نقش فناوری، سیاست‌های دولت و نسبت این فرایند با توسعه‌ی پایدار مطرح می‌شود. نجمه محرابی فقط به توصیف کلی اکتفا نکرده و برای موضوع، چارچوبی مفهومی و پژوهشی در نظر گرفته است. بخش‌هایی مانند تعریف فضای گمشده، ضرورت کشف و بازشناسی آن، نظریه‌های مرتبط و تجربه‌های عملی، مسیر بحث را از سطح کلیات به سمت نمونه‌های مشخص می‌برند.

کتاب فضاهای گمشده بازار سنتی کرمان در بخش‌های تحلیلی‌تر، خود بازار کرمان را به‌عنوان محدوده‌ی مطالعه بررسی می‌کند، از موقعیت جغرافیایی و ساخت کالبدی گرفته تا راسته‌ها، عملکرد عناصر مختلف و تحولاتی که در کارکرد آن‌ها رخ داده است، سپس روش تحقیق، جامعه‌‌ی آماری، شیوه‌های گردآوری داده و تحلیل یافته‌ها مطرح می‌شود تا روشن شود که نویسنده، نجمه محرابی، به‌دنبال ارائه‌ی یک الگوی بومی برای باززنده‌سازی است. فضای کلی اثر، میان دغدغه‌ی حفاظت از میراث و نیاز به سازگاری با زندگی معاصر حرکت می‌کند و همین موضوع آن را به متنی تبدیل کرده است که هم به گذشته نگاه دارد و هم به امکان ادامه‌ی حیات این فضاها در زمان حال.

خلاصه کتاب فضاهای گمشده بازار سنتی کرمان

کتاب فضاهای گمشده بازار سنتی کرمان بر این مسئله متمرکز است که بخش‌هایی از بازارهای تاریخی چگونه در اثر فرسودگی، تغییر کاربری، بی‌توجهی مدیریتی یا دگرگونی‌های اجتماعی از چرخه‌ی زندگی شهری بیرون می‌افتند. نجمه محرابی ابتدا مفاهیم اصلی مانند بافت تاریخی، باززنده‌سازی، حفاظت، فناوری و توسعه‌ی پایدار را توضیح می‌دهد و بعد با تمرکز بر بازار سنتی کرمان، وضعیت کالبدی و عملکردی این مجموعه را بررسی می‌کند.

هسته‌ی اصلی بحث، پیداکردن راهی برای احیای فضاهای ازکارافتاده است، راهی که فقط به مرمت ظاهری محدود نماند و بتواند حیات اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی را هم به این فضاها برگرداند. اثر درنهایت می‌کوشد الگویی برای بازشناسی و باززنده‌سازی این بخش‌های فراموش‌شده ارائه کند.

چرا باید کتاب فضاهای گمشده بازار سنتی کرمان را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب فضاهای گمشده بازار سنتی کرمان را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب مسئله‌ی فضاهای ازکارافتاده در بازارهای تاریخی را به‌صورت مشخص و متمرکز بررسی می‌کند.
• خواننده با پیوند میان حفاظت از میراث، باززنده‌سازی و نیازهای زندگی معاصر آشنا می‌شود.
• اثر فقط به کلیات اکتفا نمی‌کند و بازار سنتی کرمان را به‌عنوان نمونه‌ی اصلی تحلیل می‌کند.
• کتاب عوامل تخریب بناهای تاریخی را در ابعاد طبیعی، انسانی و محیطی کنار هم قرار می‌دهد.
• بحث فناوری، سیاست‌گذاری و توسعه‌ی پایدار، موضوع را از مرمت صرف فراتر می‌برد.
• کتاب برای کسانی که به رابطه‌ی هویت شهری و کارکرد فضاهای تاریخی فکر می‌کنند، نکته‌های قابل‌توجهی دارد.

خواندن کتاب فضاهای گمشده بازار سنتی کرمان را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب فضاهای گمشده بازار سنتی کرمان به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان و پژوهشگران معماری، مرمت و شهرسازی که روی بافت‌های تاریخی کار می‌کنند.
• علاقه‌مندان به بازارهای سنتی ایران و مسئله‌ی حفظ هویت شهری.
• مخاطبانی که می‌خواهند درباره‌ی باززنده‌سازی فضاهای تاریخی شناخت دقیق‌تری به دست آورند.
• مدیران و برنامه‌ریزان شهری که با مسئله‌ی احیای بخش‌های فرسوده و کم‌کارکرد روبه‌رو هستند.
• کسانی که به بررسی نمونه‌های بومی در حوزه‌ی میراث فرهنگی و توسعه‌ی پایدار علاقه دارند.