کتاب عشق نامه های ایل قشقایی

کتاب عشق‌نامه‌های ایل قشقایی نوشته‌ی روح‌الله اژدری مجموعه‌ای از سه قصه‌ی عاشقانه‌ی مشهور در فرهنگ قشقایی و آذربایجان است که نشر تخت‌جمشید آن را منتشر کرده است. نویسنده با تکیه‌بر روایت‌های شفاهی عاشق‌ها و سالخوردگان ایل، این قصه‌ها را گردآوری و بازنویسی کرده است تا بخشی از میراث نامکتوب قشقایی حفظ شود. در این اثر، داستان‌های معروفی مانند قریب و صنم، اصلی و کرم و سیّدی‌خان و پری‌زاد در قالب نثر فارسی روایت شده‌اند و در لابه‌لای آن‌ها شعرها و ترانه‌های ترکی نیز آمده است. عشق‌نامه‌های ایل قشقایی پلی است میان ادبیات شفاهی، باورهای مذهبی و زیست ایلی. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب عشق نامه های ایل قشقایی

کتاب عشق‌نامه‌های ایل قشقایی با مقدمه‌ای مفصل از روح‌الله اژدری آغاز می‌شود که در آن به پیوند دیرینه‌ی ایل قشقایی و آذربایجان از راه زبان ترکی و ادبیات مشترک اشاره کرده است. نویسنده توضیح داده است که چگونه قصه‌ها و عشق‌نامه‌های ترکی در طول نسل‌ها به‌صورت شفاهی نقل شده‌اند و به‌علت مکتوب‌نشدن، بخش‌هایی از آن‌ها فراموش یا دستخوش تغییر شده است. در همین مقدمه، عشق‌نامه‌های معروفی مانند کوراغلو، قریب و صنم و اصلی و کرم به‌عنوان ذخیره‌ی فرهنگی توده‌های مردم معرفی شده‌اند که حامل پیام‌های اخلاقی و اجتماعی‌اند. کتاب عشق‌نامه‌های ایل قشقایی سه داستان اصلی را در بر می‌گیرد: قریب و صنم، اصلی و کرم و سیّدی‌خان و پری‌زاد. در هر سه داستان بن‌مایه‌ای مذهبی دیده می‌شود؛ دینداری، محبت به اهل‌بیت و توسل به آن‌ها در متن روایت‌ها حضور پررنگی دارد. نویسنده در مقدمه توضیح داده است که برای دو قصه‌ی اصلی و کرم و قریب و صنم روایت‌های مختلف قشقایی و آذربایجانی را با هم تطبیق داده و شکل کلی داستان را استخراج کرده است، اما قصه‌ی سیّدی‌خان و پری‌زاد را بر اساس روایت ایل قشقایی نوشته است. در کتاب عشق‌نامه‌های ایل قشقایی علاوه‌بر روایت ماجراهای عاشقانه، به تقابل‌هایی مانند ثروت و نجابت، تحجر و تساهل دینی و زیبایی ظاهر و نیکویی باطن پرداخته شده است. شخصیت‌هایی چون قراملک کشیش، پری‌زاد، سیّدی‌خان، عبید و ولید و نرگس‌خاتون هر یک نماد نوعی منش اخلاقی یا دینی‌اند. متن کتاب ترکیبی از نثر داستانی فارسی و ابیات و ترانه‌های ترکی است که در دل روایت‌ها آمده و فضای عاطفی و موسیقایی قصه‌ها را پررنگ‌تر کرده است.

خلاصه داستان عشق نامه های ایل قشقایی

در عشق‌نامه‌های ایل قشقایی دغدغه‌ی اصلی حفظ میراث شفاهی و نشان‌دادن چهره‌ی معنوی و عاطفی فرهنگ قشقایی است. نویسنده در قصه‌ی قریب و صنم سرگذشت عاشق نوازنده‌ای را روایت کرده است که برای به‌دست‌آوردن لیاقت همسری شاهزاده، هفت سال به سفر و تجارت می‌رود و در این میان با حسادت شاه‌ولد، توطئه، جدایی و آزمون وفاداری روبه‌رو می‌شود. در داستان اصلی و کرم، تقابل دو نگاه دینی تصویر شده است؛ قراملک کشیش نماد تعصب خشک است که مانع سعادت دو دلداده می‌شود و سیب به‌عنوان نماد آفرینش و همزادبودن اصلی و کرم مطرح شده است. در سیّدی‌خان و پری‌زاد نیز بر برتری صفات درونی بر زیبایی ظاهری تأکید شده و شخصیت‌ها به دو قطب نیک‌سرشتی و بدسرشتی تقسیم شده‌اند. کتاب در مجموع عشق را در پیوند با ایمان، وفای به عهد و نجابت خانوادگی نشان داده است.

چرا باید کتاب عشق نامه های ایل قشقایی را بخوانیم؟

خواندن عشق‌نامه‌های ایل قشقایی فرصتی است برای آشنایی نزدیک با جهان عاطفی و معنوی ایل قشقایی و پیوند آن با ادبیات ترکی آذربایجان. این کتاب نشان می‌دهد چگونه قصه‌های عاشقانه می‌توانند حامل مفاهیمی مانند وفاداری، دینداری، نقد تعصب و ارزش‌گذاری بر نجابت و نیک‌سرشتی باشند. ترکیب نثر فارسی با ترانه‌ها و ابیات ترکی نیز تجربه‌ای متفاوت از خواندن قصه‌های عاشقانه‌ی کلاسیک فراهم کرده است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن عشق‌نامه‌های ایل قشقایی به علاقه‌مندان فرهنگ و فولکلور قشقایی، دوست‌داران قصه‌های عاشقانه‌ی کلاسیک، پژوهشگران ادبیات شفاهی و کسانی پیشنهاد می‌شود که به پیوند دین، اخلاق و عشق در روایت‌های مردمی کنجکاوند. همچنین برای کسانی که به موسیقی و سنت عاشق‌ها علاقه دارند متن جذابی است.