کتاب تاریخ حقوق (جلد دوم)

کتاب تاریخ حقوق (جلد دوم) نوشته حمید بهرامی احمدی است و انتشارات دانشگاه امام صادق (ع) آن را منتشر کرده است. این اثر به بررسی سیر حقوق در ایران باستان می‌پردازد و از مادها، هخامنشیان و پارت‌ها تا ساسانیان را در بر می‌گیرد. کتاب فقط به قواعد حقوقی بسنده نمی‌کند و پیوند آن‌ها را با ساختار حکومت، دادگستری، مالیات، خانواده، دین، فرهنگ و حتی بخشی از میراث مکتوب و هنری ایران نشان می‌دهد. این ترکیب باعث می‌شود تاریخ حقوق در اثر حاضر به‌صورت مجموعه‌ای از نهادها، باورها و شیوه‌های اداره‌ی جامعه دیده شود. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب تاریخ حقوق (جلد دوم) اثر حمید بهرامی احمدی

کتاب تاریخ حقوق (جلد دوم)، نوشته‌ی حمید بهرامی احمدی، تصویری گسترده از شکل‌گیری و تحول نهادهای حقوقی در ایران باستان ارائه می‌دهد. محور اصلی اثر بررسی حقوق عمومی، حقوق خصوصی، جزائیات، سازمان قضایی و شیوه‌ی اداره‌ی حکومت در دوره‌های ماد، هخامنشی، اشکانی و ساسانی است. نویسنده در کنار توضیح قواعد و نهادها به زمینه‌های سیاسی و اجتماعی هم پرداخته است؛ برای نمونه از نسبت قدرت شاه با قانون، جایگاه شوراها، نقش مذهب در تنظیم روابط اجتماعی و تفاوت میان سرزمین‌های تابع و مرکز حکومت سخن می‌گوید. اثر در بخش آغازین نشان می‌دهد که حقوق در ایران باستان جدا از ساخت دودمانی، طایفه‌ای و شاهنشاهی فهمیده نمی‌شود و باید آن را در پیوند با نظم اجتماعی و اقتدار سیاسی دید.

کتاب تاریخ حقوق (جلد دوم) در فصل‌های مربوط به هخامنشیان موضوعاتی مانند مناصب عمومی، ساتراپی‌ها، نیروهای مسلح، مالیات‌ها، دادگستری، جرائم و مجازات‌ها و نیز حقوق خانواده، مالکیت و قراردادها را مطرح کرده است. در بخش اشکانیان مباحثی مانند مبنای سلطنت، مجلسین، ملوک‌الطوایفی، طبقات اجتماعی و وضعیت خانواده و زنان دیده می‌شود؛ سپس کتاب به عهد ساسانی می‌رسد و علاوه‌بر سیاست و فرهنگ، به منابع حقوقی، سازمان قضا، عدالت، حقوق مدنی، مالکیت، جرائم، تمرکز اداری و اصلاحات انوشیروان می‌پردازد.

اشاره به متونی مانند وصیت‌نامه‌ی داریوش، عهدنامه‌ی اردشیر و نیز بررسی کتاب ماتیکان هزار داتستان نشان می‌دهد که نویسنده فقط تاریخ سیاسی را دنبال نمی‌کند؛ بلکه به‌سراغ متن‌ها و اسناد حقوقی هم رفته است. کتاب تاریخ حقوق (جلد دوم) از خلال این مباحث به منطق اداره، داوری، مجازات و روابط خانوادگی و مالی در ایران باستان نگریسته است. عنوان فرعی این کتاب عبارت است از «حقوق ایران باستان از عهد ماد تا پایان عهد ساسانی با انضمام فرهنگ و هنر در عهد ساسانی».

خلاصه کتاب تاریخ حقوق (جلد دوم)

کتاب روند دگرگونی نهادهای حقوقی ایران باستان را از دوره‌ی مادها تا پایان ساسانیان دنبال می‌کند. نویسنده مطالب خود را از ساخت اجتماعی و سیاسی اقوام ایرانی آغاز می‌کند و سپس نشان می‌دهد که در هر دوره، قدرت پادشاه، جایگاه نهادهای اداری، شیوه‌ی اخذ مالیات، سازمان قضایی و قواعد مربوط به خانواده، مالکیت و جرم چه صورتی داشته است. بخش مهمی از کتاب به هخامنشیان و اشکانیان اختصاص دارد و پس از آن، دوره‌ی ساسانی با جزئیات بیشتری از نظر حقوقی، فرهنگی و اداری بررسی می‌شود. کتاب به منابع حقوقی پهلوی و فصل‌های گوناگون کتاب ماتیکان هزار داتستان پرداخته تا تصویری روشن‌تر از حقوق مدون ایران به دست دهد.

چرا باید کتاب تاریخ حقوق (جلد دوم) را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب تاریخ حقوق (جلد دوم) را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب سیر نهادهای حقوقی ایران باستان را در پیوند با حکومت، جامعه و مذهب نشان می‌دهد.
• خواننده با تفاوت حقوق عمومی، حقوق خصوصی و جزائیات در دوره‌های ماد، هخامنشی، اشکانی و ساسانی آشنا می‌شود.
• کتاب اطلاعات مشخصی درباره‌ی سازمان قضایی، مالیات، ساتراپی‌ها، شوراها و شیوه‌ی اعمال قدرت در دولت‌های باستانی ارائه می‌کند.
• بخش‌های مربوط به خانواده، ازدواج، طلاق، مالکیت و قراردادها تصویری ملموس از زندگی حقوقی در آن دوره‌ها به‌ دست می‌دهد.
• طرح منابع و متون حقوقی مانند کتاب ماتیکان هزار داتستان امکان آشنایی با پایه‌های حقوق مدون ایران را فراهم می‌کند.
• کتاب برای درک پیوند میان تاریخ سیاسی و تحول قواعد حقوقی سودمند است.

خواندن کتاب تاریخ حقوق (جلد دوم) را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب تاریخ حقوق (جلد دوم) به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان و پژوهشگران حقوق که می‌خواهند با پیشینه‌ی نهادهای حقوقی در ایران آشنا شوند.
• علاقه‌مندان به تاریخ ایران باستان که می‌خواهند ساخت حکومت و دادگستری را دقیق‌تر بشناسند.
• خوانندگانی که درباره‌ی تحول مفاهیمی مانند مجازات، مالکیت، خانواده و عدالت در دوره‌های کهن سؤال دارند.
• مخاطبانی که به بررسی پیوند میان دین، سیاست و قانون در تاریخ ایران علاقه دارند.
• کسانی که می‌خواهند با متون و منابع حقوقی دوره‌ی ساسانی و پهلوی آشنا شوند.