کتاب شکست پنجه های عقاب

کتاب شکست پنجه‌های عقاب نوشته‌ی محمدجواد اخوان روایتی مستند از ماجرای عملیات نظامی نافرجام نیروهای دلتا در صحرای طبس و پشت‌پرده تصمیم‌گیری‌های آمریکا در این بحران است. نویسنده با تکیه بر اسناد آرشیو امنیت ملی و وزارت امور خارجه ایالات‌متحده، روند شکل‌گیری، طراحی و شکست عملیات پنجه عقاب را دنبال کرده است. انتشارات بینش‌مند آن را منتشر کرده است و متن کتاب بر مبنای اسناد رسمی، گزارش‌های محرمانه و یادداشت‌های مقامات آمریکایی تنظیم شده است. تمرکز اصلی اثر بر فرایند تصمیم‌سازی در واشنگتن، نقش نهادهای نظامی و امنیتی و پیامدهای سیاسی و نظامی این ماجرا است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب شکست پنجه های عقاب

کتاب شکست پنجه‌های عقاب بازخوانی گام‌به‌گام عملیات نظامی پنجه عقاب و زمینه‌های سیاسی و امنیتی آن در دولت کارتر است. محمدجواد اخوان در این کتاب نشان داده است که چگونه پس از تسخیر سفارت آمریکا در تهران، بحث‌های فشرده‌ای در کاخ‌سفید، پنتاگون، شورای امنیت ملی و سازمان سیا درباره گزینه‌های مختلف از محاصره و فشار سیاسی تا حمله نظامی شکل گرفت و درنهایت به طراحی عملیات نیروهای ویژه دلتا انجامید. کتاب شکست پنجه‌های عقاب بر اساس اسناد رسمی آرشیو امنیت ملی آمریکا، وزارت امور خارجه، آرشیو ریاست‌جمهوری و دیگر نهادهای فدرال تنظیم شده است و به‌همین دلیل، جزئیات درونی جلسات، یادداشت‌های محرمانه، اختلاف‌نظرها و تردیدهای مقامات آمریکایی را به‌خوبی نشان می‌دهد. ساختار کتاب فصل‌بندی روشنی دارد؛ از جمله فصل «پس از تسخیر» که به بررسی سناریوهای اولیه مانند اشغال فرودگاه‌ها، بمباران قم و تصرف میادین نفتی می‌پردازد، فصل‌های مربوط به «نیروهای ویژه دلتا»، «نخستین طرح‌های عملیاتی»، «بررسی شرایط حمله نظامی»، «جلب رضایت مصر» و بخش‌هایی که به مسائل حقوقی، لجستیکی و سیاسی عملیات اختصاص یافته است. در کتاب شکست پنجه‌های عقاب روند شکل‌گیری نیروی دلتا، تمرین‌ها و ارزیابی‌های اولیه، طراحی سناریوهای متعدد برای نفوذ به تهران، چالش‌های اطلاعاتی درباره محل گروگان‌ها، بحث‌های حقوقی پیرامون اختیارات رئیس‌جمهور و نقش متمم هیوز رایان و قطعنامه اختیارات جنگ تشریح شده است. نویسنده علاوه‌بر روایت عملیات، پیامدهای سیاسی و امنیتی شکست آن را در روابط ایران و آمریکا و در چارچوب چالش‌های سیاست خارجی ایالات‌متحده در دوران جنگ سرد تحلیل کرده است.

خلاصه کتاب شکست پنجه های عقاب

کتاب شکست پنجه‌های عقاب تصویری درونی از فرایند تصمیم‌گیری آمریکا در ماجرای طبس ارائه کرده است. متن از صبح حادثه و زمین‌گیرشدن «پنجه عقاب» در شن‌های کویر آغاز می‌شود و سپس به عقب برمی‌گردد تا نشان دهد پس از تسخیر سفارت آمریکا، چگونه سناریوهای مختلف نظامی و سیاسی روی میز قرار گرفت. در ادامه، شکل‌گیری نیروی ویژه دلتا، تمرین‌ها، طراحی بیش از چهل سناریو برای نجات گروگان‌ها، ارزیابی ریسک‌ها و نقش عنصر غافلگیری توضیح داده شده است. کتاب شکست پنجه‌های عقاب نشان می‌دهد که اختلاف‌نظر میان مقامات آمریکایی درباره هزینه انسانی، پیامدهای سیاسی و احتمال موفقیت، چگونه تصمیم‌گیری را دشوار کرده است. در کنار این، مسائل حقوقی مربوط به عملیات مخفی، جلب رضایت کشورهایی مانند مصر برای استفاده از فرودگاه اسوان، و چالش‌های فنی سوخت‌گیری و ورود و خروج از ایران، به‌عنوان حلقه‌های مکمل روایت طرح شده‌اند.

چرا باید کتاب شکست پنجه های عقاب را بخوانیم؟

کتاب شکست پنجه‌های عقاب امکان مشاهده ماجرای طبس از زاویه اسناد رسمی و یادداشت‌های درونی دولت آمریکا را فراهم کرده است. خواننده با جزئیات جلسات، سناریوهای عملیاتی، محدودیت‌های اطلاعاتی و حقوقی و نیز محاسبات سیاسی و نظامی آشنا می‌شود و تصویری دقیق‌تر از یکی از نقاط عطف روابط ایران و آمریکا و سازوکار تصمیم‌سازی در بحران‌های بین‌المللی به دست می‌آورد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب شکست پنجه‌های عقاب به پژوهشگران تاریخ انقلاب‌اسلامی، دانشجویان روابط بین‌الملل و مطالعات امنیتی، علاقه‌مندان به موضوع گروگان‌گیری و عملیات‌های ویژه نظامی و کسانی که به دنبال شناخت سازوکار تصمیم‌گیری در دولت آمریکا بر اساس اسناد رسمی هستند پیشنهاد می‌شود.