کتاب درآمدی بر باغ سازی معماری اسلامی

کتاب درآمدی بر باغ سازی معماری اسلامی (دﭘﺎرﺗﻤﺎن ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻨﻈﺮ داﻧﺸﮕﺎه CEPT) نوشته‌ رها‌م کرمی‌ مفرد توسط نشر کنکاش منتشر شده است. این کتاب به بررسی ریشه‌ها و اصول شکل‌گیری باغ در جهان اسلام می‌پردازد. این کتاب که ترجمه‌ی متنی دانشگاهی از گروه معماری منظر دانشگاه مرکز برنامه‌ریزی و فناوری محیط‌زیست احمدآباد هند است پیوند میان قرآن، کشاورزی، فناوری آب و الگوهای فضایی باغ را دنبال کرده است. نویسنده در این کتاب از نمونه‌های تاریخی ایران، شام، اسپانیا، هند و شمال آفریقا برای توضیح تحول باغ‌های اسلامی استفاده کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب درآمدی بر باغ سازی معماری اسلامی

کتاب درآمدی بر باغ سازی معماری اسلامی با تکیه‌ بر پژوهش‌های دانشگاهی نازیا انصاری و همکارانش و ترجمه‌ی رها‌م کرمی‌ مفرد تصویری گسترده از نسبت دین، اقلیم، فناوری آب و شکل‌گیری باغ در تمدن اسلامی ارائه داده است. کتاب از آیات قرآن و تفاسیر مرتبط با بهشت و باغ آغاز شده و نشان داده است که چگونه تصویر جنة با آب‌های روان، درختان میوه و سایه‌ی دائمی به الگوی ذهنی و فضایی باغ در سرزمین‌های اسلامی تبدیل شده است. در کتاب درآمدی بر باغ سازی معماری اسلامی ساختار بحث به چند محور اصلی تقسیم شده است؛ قرآن و باغ اسلامی، آب و فناوری‌های تأمین آن در فرهنگ بیابانی، گسترش اسلام و انتقال دانش کشاورزی، شکل‌گیری باغ در معماری اسلامی و در ادامه تحلیل الگوی چهارباغ و نمونه‌های تاریخی از ایران، شام، اندلس، عثمانی و هند مغولی. 

کتاب در فصل‌هایی مانند اسلام: باغ‌ها و تفسیرهای آن، آب و باغ‌ها در فرهنگ بیابانی اسلامی، قنات، مشارکت‌های تمدن اسلامی در توسعه‌ی کشاورزی، ارشادالزراعه و چهارباغ تیموری و باغ قدمگاه پیش رفته است. کتاب درآمدی بر باغ سازی معماری اسلامی علاوه‌بر روایت تاریخی به جنبه‌های فنی نیز پرداخته است؛ از سیستم‌های آبیاری مانند قنات، ناعوره و شادوف تا شیوه‌های آماده‌سازی خاک، کوددهی، تراس‌بندی و سازمان فضایی باغ. در بخش‌های پایانی نویسنده باغ اسلامی را هم‌زمان به‌عنوان پاسخ به نیازهای معیشتی، فضایی برای تفرج و تجلی تصویری از بهشت قرآنی تحلیل کرده و نشان داده است که چگونه الگوی چهارباغ از باغ‌های ایرانی تا باغ‌های مغولی هند و مجموعه‌هایی مانند الحمراء و باغ‌های جنرالیفه تداوم یافته است.

خلاصه کتاب درآمدی بر باغ سازی معماری اسلامی

کتاب درآمدی بر باغ سازی معماری اسلامی از تصویر بهشت در قرآن آغاز می‌کند؛ جایی که بهشت همواره به‌صورت باغی با جویبارهای روان، درختان میوه، سایه‌ی دائمی و تنوع گیاهی توصیف شده است. کتاب نشان داده است که چگونه این تصویر در اقلیم خشک و بیابانی سرزمین‌های اسلامی به انگیزه‌ای برای مهار آب، توسعه‌ی کشاورزی و خلق باغ‌های محصور تبدیل شده است. 

کتاب در ادامه مسیر گسترش اسلام از عربستان تا ایران، شام، شمال آفریقا و اندلس را دنبال کرده و پیوند آن را با انتقال فناوری‌های آب، قنات، چرخ آب و نظام‌های آبیاری توضیح داده است. الگوی چهارباغ سپس به‌عنوان طرح غالب باغ اسلامی معرفی شده و با نمونه‌هایی مانند باغ‌های ایرانی، باغ‌های تیموری و صفوی، باغ‌های مغولی هند و باغ قدمگاه نیشابور تشریح شده است. کتاب در نهایت باغ اسلامی را ترکیبی از کارکرد کشاورزی، لذت حسی و معنای دینی دانسته است.

چرا باید کتاب درآمدی بر باغ سازی معماری اسلامی را بخوانیم؟

کتاب درآمدی بر باغ سازی معماری اسلامی امکان آشنایی عمیق با ریشه‌های دینی، اقلیمی و فنی باغ‌های اسلامی را فراهم کرده است. خواننده در کتاب می‌بیند که چگونه آیات قرآن، فناوری آب، کشاورزی و معماری در کنار هم الگوی چهارباغ و باغ‌های ایرانی، اندلسی و مغولی را شکل داده‌اند و باغ را به فضایی میان معیشت، زیبایی و معنویت بدل کرده‌اند.

خواندن کتاب درآمدی بر باغ سازی معماری اسلامی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب درآمدی بر باغ سازی معماری اسلامی به دانشجویان و پژوهشگران معماری، معماری منظر، شهرسازی، تاریخ هنر و مطالعات اسلامی پیشنهاد می‌شود. مطالعه‌ی این کتاب همچنین به کسانی که به ریشه‌های باغ ایرانی، چهارباغ، قنات و پیوند دین و فضا در تمدن اسلامی علاقه‌مند هستند توصیه می‌شود.