کتاب معمای نرخ ارز

ﻧﺮخ ارز ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﻌﯿﺎر ارزش ﺑﺮاﺑﺮی ﭘﻮل ﯾﮏ ﮐﺸﻮر در ﺑﺮاﺑﺮ ﭘﻮل ﮐﺸﻮرﻫﺎی دﯾﮕﺮ و منعکس‌کننده‌ی وﺿﻌﯿﺖ اﻗﺘﺼﺎدی آن ﮐﺸﻮر در ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﺑﺎ ﺷﺮاﯾﻂ اﻗﺘﺼﺎدی ﺳﺎﯾﺮ ﮐﺸﻮرﻫﺎﺳﺖ. در ﯾﮏ اﻗﺘﺼﺎد ﺑﺎز، ﻧﺮخ ارز ﺑﻪ دﻟﯿﻞ ارﺗﺒﺎط ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ آن ﺑﺎ ﺳﺎﯾﺮ ﻣﺘﻐﯿﺮﻫﺎی داﺧﻠﯽ و ﺧﺎرﺟﯽ، ﻣﺘﻐﯿﺮی ﮐﻠﯿﺪی ﺑﻪ ﺷﻤﺎر می‌رود ﮐﻪ سیاست‌های اﻗﺘﺼﺎدی داﺧﻠﯽ و ﺧﺎرﺟﯽ و ﺗﺤﻮﻻت اﻗﺘﺼﺎدی ﺗﺄﺛﯿﺮات ﺑﺴﯿﺎری ﺑﺮ آن می‌گذارند. در ﻣﻘﺎﺑﻞ، ﻧﺮخ ارز ﻣﺘﻐﯿﺮی اﺳﺖ ﮐﻪ می‌تواند ﻋﻤﻠﮑﺮد اﻗﺘﺼﺎد و ﻣﺘﻐﯿﺮﻫﺎ را ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻗﺮار ﺑﺪﻫﺪ. رﺷﺪ اﻗﺘﺼﺎدی از جمله مهم‌ترین ﻣﺘﻐﯿﺮﻫﺎی اﻗﺘﺼﺎدی اﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺗﺤﻮﻻت ﻧﺮخ ارز واﻗﻌﯽ ﺣﺴﺎﺳﯿﺖ ﺑﺴﯿﺎری را ﻧﺸﺎن می‌دهد. ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻧﺮخ ارز به‌طور ﻣﻨﺎﺳﺐ و ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ ﺑﺎ دﻧﯿﺎی داﺧﻞ و ﺧﺎرج اﻗﺘﺼﺎد و در ﯾﮏ ﻓﻀﺎی ﻣﻄﻤﺌﻦ ﺗﻨﻈﯿﻢ ﻧﺸﺪه ﺑﺎﺷﺪ، ﺳﺒﺐ ﮐﻨﺪی رﺷﺪ اﻗﺘﺼﺎد ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ. ﻧﺮخ واقعی ارز ﯾﮑﯽ از ﻣﺘﻐﯿﺮﻫﺎی ﮐﻠﯿﺪی در ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻣﯿﺰان رقابت‌پذیری ﺻﺎدرات و ﺗﺒﯿﯿﻦ وﺿﻌﯿﺖ داخلی اﻗﺘﺼﺎد ﻫﺮ ﮐﺸﻮر نیز ﺑﻪ ﺷﻤﺎر می‌رود. اﮔﺮ ارز را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾﮏ ﮐﺎﻻ در ﻧﻈﺮ ﺑﮕﯿﺮﯾﻢ، ﺑﻪ روﺷﻨﯽ ﻣﺸﻬﻮد اﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﺮخ ارز ﺑﺮ اﺳﺎس ﻋﺮﺿﻪ و ﺗﻘﺎﺿﺎ ﺗﻌﯿﯿﻦ می‌شود، ﯾﺎ ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت دﯾﮕﺮ اﯾﻦ ﻧﺮخ ﭼﯿﺰی ﺟﺰ ﻣﺤﻞ ﺗﻘﺎﻃﻊ اﯾﻦ دو ﻋﺎﻣﻞ ﻧﯿﺴﺖ. اﯾﻦ ﻋﺮﺿﻪ و ﺗﻘﺎﺿﺎ ﺧﻮد زاﯾﯿﺪه ﻫﺮ ﻋﻤﻠﯽ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﺮای ﻣﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﮐﺸﻮرﻫﺎی دﯾﮕﺮ و ﯾﺎ برعکس، ﺣﻖ اﯾﺠﺎد ﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﺎرزﺗﺮﯾﻦ آن‌ها ﺻﺎدرات و واردات اﺳﺖ. از سوی دیگر، سیاست‌های ارزی غلط و افزایش رکود در اقتصاد کشور، از مهم‌ترین عوامل نابسامانی وضعیت نرخ ارز است.