کتاب یک دغدغه قدیمی

نظام رفاه و تأمین اجتماعی دربردارنده‌ی مجموعه‌ای از اصول، نهادها و ساختارها، سازوکارهای شناخته‌شده و بالاخره روابط میان این عناصر و عوامل است که با هدف تأمین و گسترش امنیت اجتماعی و اقتصادی در حال و آینده تدوین می‌شود و به مرحله‌ی اجرا درمی‌آید و به‌مثابه‌ی ابزاری برای توزیع مجدد درآمدها، مظهر استقرار و تضمین امنیت و عدالت اجتماعی در جامعه است. نظام تأمین اجتماعی در کشور ما دربرگیرنده‌ی نهادها و سازمان‌های متعددی است که هر کدام در یک یا چند حوزه از قلمرو تأمین اجتماعی بخشی از جامعه را پوشش داده‌اند، اما واقعیت این است که هنوز بسیاری از مردم ما برای تأمین حداقل نیازهای ضروری خود با مشکل روبه‌رو هستند. قانون ساختار «نظام جامع رفاه و تأمین اجتماعی» در ایران در سال ۱۳۸۳ به تصویب رسید تا بتواند اقدامات رفاهی ناهماهنگ را در قالب ساختار، اهداف و کارکردهای توسعه‌ای بلندمدت قرار دهد. از اولین سازمان‌های متولدشده از این قانون، وزارت رفاه و تأمین اجتماعی بود. با گذشت بیش از یک دهه، از آن زمان انتظار می‌رفت که تأمین اجتماعی شکلی حداکثری پیدا کند و بتواند بخش بیشتری از جامعه را تحت پوشش قرار دهد؛ اما آنچه در عمل و متفاوت از متون قانونی رخ داد، نتوانست صورت اجرایی و تحقق‌پذیر به خود بگیرد و این برنامه دچار چالش‌ها و موانع فراوان شد. پرونده پیش‌رو به بهانه بررسی همین چالش‌ها گردآوری شده است.