کتاب از رقابتِ نظامی به رقابتِ فرهنگی

صنایع فرهنگی متشکل از بنگاه‌هایی است که برای عموم مردم، اطلاعات و سرگرمی‌های آموزشی، علمی و فرهنگی در شکل‌های گوناگونی طراحی، تهیه و تکثیر می‌کنند. در جهان امروز، صنایع فرهنگی سهم بسزایی در دسترسی افراد به اطلاعات، آموزش و فرهنگ و همچنین اشتغالزایی دارند و نقش مهمی در ارائه تصویر فرهنگی یک کشور یا ملت و ایجاد جایگاه مناسب در اقتصاد بین‌المللی ایفا می‌کنند. صنایع فرهنگی، هویت‌بخش هستند و هویت فرهنگی ملت‌ها و تمدن‌ها جز از طریق صنایع فرهنگی نمی‌تواند به دیگران معرفی شود. اگر کشوری نتواند در مقابل بار صنایع فرهنگی تولیدی دیگران بایستد به‌طور کلی هویت خود را از دست خواهد داد و بازگرداندن این هویت ازدست‌رفته کاری ناممکن خواهد بود. در پرونده پیش‌رو وجوه مختلفی از مسئله صنایع فرهنگی را با تکیه بر وضعیت کشور در این زمینه مورد دقت قرار داده‌ایم. پرونده مشتمل بر هشت یادداشت است که سرفصل‌های آن به قرار زیرند: سه یادداشت ابتدایی مفاهیم کلی صنایع فرهنگی را مورد بحث قرار می‌دهد؛ مفاهیمی چون تغییر عرصه رقابت جهانی، چیستی صنعت فرهنگی، کارکردها، نسبت آن با مسائلی مانند هویت ملی و فرهنگ عمومی و ... . از مطلب چهارم به بعد صنایع فرهنگی با تأکید بر مسائل ایران بررسی شده است. در یادداشت چهارم به بررسی نکاتی حول دوگانه فرصت – تهدید صنایع فرهنگی در ایران پرداخته‌ایم؛ اما بار اصلی بررسی وضعیت صنایع فرهنگی در ایران بر دوش یادداشت پنجم این پرونده قرار گرفته است؛ بررسی مسائلی چون وضعیت کنونی، چالش‌ها، تأمین مالی، نظام نوآوری و نهایتاً ارتباط صنایع فرهنگی با اقتصاد مقاومتی. مطلب ششم هم مصاحبه‌ای است با حسن بنیانیان رئیس سابق حوزه هنری با موضوع نقش صنایع فرهنگی در توسعه عمومی کشور. در یادداشت هفتم الزامات و راهبردهای تبلیغات دینی با استفاده از صنایع فرهنگی مورد اشاره قرار گرفته است و پایان‌بخش پرونده یادداشتی است در مورد اقتصاد صنایع فرهنگی و ارتباط آن با حوزه اقتصاد دانش‌بنیان و استارتاپ‌ها.