کتاب کارتون‌ها را جدی بگیریم!

انیمیشن‌ها و کارتون‌ها تأثیر زیادی در روند رشد شخصیتی کودکان و نوجوانان دارند. تماشای کارتون، نگرش و رفتار کودکان را تحت تأثیر قرار می‌دهد و حتی فعالیت‌های کودکان در کلاس درس نیز تحت تأثیر دیدن کارتون قرار می‌گیرد. کودکان تمایل دارند که هر آنچه از طریق مشاهده کارتون فرا می‌گیرند، به نوعی در دنیای واقعی به نمایش بگذارند. شخصیت‌های دنیای کارتون برای مخاطبان کودک و نوجوان به آسانی به عنوان الگو پذیرفته می‌شوند و کودکان سعی می‌کنند از رفتار و برخورد آن‌ها تقلید کنند. در نتیجه سال‌هاست این رده سنی و قالب کارتون و انیمیشن جایگاه منحصر به فردی در مسیر پیاده‌سازی اهداف و برنامه‌های بلندمدت و آخرین نسخ سبک زندگی مد نظر اربابان جهانی رسانه پیدا کرده‌اند. در این میان وضعیت کشور ما چندان مساعد نیست؛ هم به خاطر تولید کم و عموماً نه چندان جذاب و باکیفیت داخلی، هم به خاطر عرضه روزافزون آثار دوبله‌شده در شبکه‌های قانونی و غیرقانونی، هم به خاطر دسترسی آسان و همچنین مقبولیت عام آن‌ها نزد کودکان و والدین و هم به خاطر قرار گرفتن ما در نوک پیکان هجوم غرب و جنگ نرم. آنچه در یادداشت‌ها و مقالات مجموعه‌ی حاضر پی گرفته‌ایم عبارت است از نگاهی به زمینه‌ها و خصوصیات ذاتی کودکان و نوجوانان برای تأثیرپذیری از این رسانه‌ها و اثرات فکری و تربیتی کارتون‌ها و انیمیشن‌های خارجی پرتعداد بر آن‌ها؛ و از همین رهگذر به نوعی ظرفیت صنعت کارتون و انیمیشن در مدیریت ادراک و برداشت کودکان و نوجوانان را برجسته کرده‌ایم. سیری را هم که برای چهار یادداشت و مقاله‌ی ارائه‌شده در نظر گرفته‌ایم به این صورت است که در یادداشت اول ضمن بررسی ویژگی‌های این گروه سنی برای پذیرش پیام، نگاهی داشته‌ایم به قابلیت‌ها و وضعیت و شرایط کنونی صنعت انیمیشن برای ورود و دربرگرفتن به همه‌ی عرصه‌ها و شئونات زندگی کودکان و نوجوانان. در یادداشت دوم مسئله را از منظر جنگ نرم بررسی و به مستندات صریحی در این زمینه اشاره کرده‌ایم.‌ بعد از این دو یادداشت، خلاصه دو مقاله‌ی پژوهشی آورده شده است که در اولی مفاهیم فلسفی و محتوای سبک زندگی کارتون‌ها و انیمیشن‌های خارجی ارائه‌شده و در دومی به‌صورت تخصصی‌تر و با نمونه‌گیری مناسب، انیمیشن‌های نوین هالیوودی (سه‌بعدی) از منظر رویکرد تربیتی و جهان‌بینی تحلیل شده‌اند و در انتها با دسته‌بندی مناسب به نتایجی در این‌باره رسیده است.