کتاب مهتاب و کرم شب تاب (جلد بیستم، جشن تولد)

کتاب مهتاب و کرم شب تاب (جلد بیستم، جشن تولد) نوشته‌ بتول غفاری و تصویرگری پژمان باغینی اثری از نشر غفاری موفق است که در قالب یک داستان تخیلی رابطه‌ی دوستی، مفهوم تولد، پیری و کهنسالی را در دنیای رنگارنگ حیوانات جنگل روایت کرده است. در این جلد از مجموعه‌ی مهتاب و کرم شب‌تاب ماجرا حول دغدغه‌ی کرم شب‌تاب نسبت به پیرشدن و از دست‌ دادن شور و توان جوانی شکل می‌گیرد و به‌تدریج به‌سمت شناخت ارزش تجربه، دانایی و نقش سالمندان در زندگی فردی و جمعی پیش می‌رود. کتاب با زبانی کودکانه و سرشار از گفت‌وگوهای صمیمی میان شخصیت‌ها مفاهیمی مانند شجاعت، فداکاری، همدلی با سالمندان و احترام به بزرگان را در قالب ماجرایی پرهیجان و در عین حال شاد و پر از جشن و نور به تصویر کشیده است. تصویرهای رنگی و شاد کتاب فضای جنگل، حیوانات و صحنه‌های پرتحرک مانند گردباد، فرار حیوانات و جشن تولد را برای مخاطب خردسال ملموس‌تر کرده است و در کنار متن به درک بهتر موقعیت‌ها کمک می‌کند. در پایان کتاب نیز تحلیلی از سوی نویسنده درباره‌ی لایه‌ی دوم داستان و نسبت سنت، کهنسالی و تجربه ارائه شده است که برای والدین و مربیان قابل استفاده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مهتاب و کرم شب تاب (جلد بیستم، جشن تولد)

کتاب مهتاب و کرم شب تاب (جلد بیستم، جشن تولد) بخشی از یک مجموعه‌ی صدجلدی است که بتول غفاری آن را برای آموزش موضوعات اخلاقی و مهارت‌های زندگی به کودکان و نوجوانان نوشته است. در این جلد داستان با دیدار صمیمی مهتاب و کرم شب‌تاب آغاز می‌شود؛ جایی که کرم شب‌تاب با نگرانی از پیرشدن حرف می‌زند و از این می‌گوید که دوست دارد همیشه جوان بماند، بدود، پرواز کند و مهمانی برود. مهتاب در پاسخ نگاه دیگری به پیری ارائه می‌دهد و از این می‌گوید که کنجکاوی، مهربانی و خوش‌اخلاقی اگر با تجربه و دانایی دوران کهنسالی همراه شود می‌تواند به انجام کارهای خوب و کمک به دیگران منجر شود. 

در ادامه‌ی کتاب مهتاب و کرم شب‌تاب (جلد بیستم، جشن تولد) ماجرا از یک گفت‌وگوی ساده درباره‌ی پیری فراتر می‌رود و به رخدادی هیجان‌انگیز در جنگل گره می‌خورد؛ رخدادی که در آن کرم شب‌تاب و لاک‌پشت پیر در برابر گردبادی خطرناک قرار می‌گیرند و با کمک هم راه‌حلی خلاقانه پیدا می‌کنند. بتول غفاری علاوه‌بر روایت اصلی در بخش پایانی تحلیلی درباره‌ی ایده‌ی داستان ارائه کرده است. در این تحلیل نسبت سنت و کهنسالی توضیح داده شده است و کهنسالان به‌عنوان گنجینه‌ای از صبر، خویشتن‌داری، درایت، عقلانیت و تجربه معرفی شده‌اند. بتول غفاری با مثال‌هایی مانند ناخدای باتجربه‌ی کشتی نقش سالمندان را در هدایت خانواده و جامعه توضیح داده است و بر این نکته تأکید کرده است که احترام به کهنسالان و استفاده از مشورت آنان نشانه‌ی تربیت و فضیلت اخلاقی یک جامعه است. 

در همین بخش به اهمیت فعال‌نگه‌داشتن ذهن در دوران پیری، ورزش فکر و نقش آن در پختگی و بلوغ انسان پرداخته شده است. کتاب مهتاب و کرم شب تاب (جلد بیستم، جشن تولد) در عین سادگی ظاهری دو لایه‌ی هم‌زمان دارد؛ لایه‌ی داستانی برای کودکان و لایه‌ی تحلیلی برای والدین و مربیان که در یادداشت پایانی و خلاصه‌ی تحلیل داستان جشن تولد توضیح داده شده است.

خلاصه داستان مهتاب و کرم شب تاب (جلد بیستم، جشن تولد)

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

داستان از جایی آغاز می‌شود که کرم شب‌تاب به دیدن دوست صمیمی‌اش مهتاب می‌آید. مهتاب از دیدن او خوشحال می‌شود، غذای خوشمزه‌ای آماده می‌کند و آن دو با شادی غذا می‌خورند، می‌خندند و حرف‌های شیرین می‌زنند. در میان این گفت‌وگوها کرم شب‌تاب از نگرانی‌اش می‌گوید؛ این‌که دلش نمی‌خواهد پیر شود و دوست دارد همیشه جوان بماند تا بتواند تند تند راه برود، بدود، پرواز کند و به مهمانی برود. مهتاب در پاسخ تصویری متفاوت از پیری ارائه می‌دهد و توضیح می‌دهد که پیری بد نیست، چون کسی که کنجکاو، مهربان و خوش‌اخلاق باشد اگر پیر شود، دانا و باتجربه می‌شود و می‌تواند کارهای خوب زیادی انجام دهد، به دیگران کمک کند و همچنان شاد بماند. 

این گفت‌وگو بذر یک نگاه تازه به کهنسالی را در ذهن کرم شب‌تاب می‌کارد. بعد از خداحافظی کرم شب‌تاب به‌سوی جنگل برمی‌گردد. نزدیک خانه‌اش که می‌رسد صدای شادی و خنده‌ی حیوانات را می‌شنود و با تعجب با خود می‌گوید کنار خانه‌اش چه خبر است. او کنجکاو می‌شود و دوان دوان به جمع حیوانات می‌رسد. در ادامه ماجرای گردباد و خطر بزرگی که حیوانات را تهدید می‌کند شکل می‌گیرد. حیوانات به جاهای امن پناه می‌برند اما لاک‌پشت پیر نمی‌تواند تند راه برود و فرار کند. کرم شب‌تاب نگران او می‌شود و در کنار لاک‌پشت پیر می‌ماند. لاک‌پشت که از فداکاری کرم شب‌تاب شگفت‌زده شده است، راه‌حلی پیشنهاد می‌دهد؛ چسباندن خزه‌های لیز روی لاکش. کرم شب‌تاب درحالی‌که گردباد به‌سرعت نزدیک می‌شود، درخشیدن خود را بیشتر می‌کند و تند تند خزه‌ها را روی لاک لاک‌پشت می‌چسباند و هر دو داخل لاک پنهان می‌شوند. 

گردباد وقتی به خانه‌ی لاک‌پشت پیر می‌رسد روی خزه‌های لیز سر می‌خورد و دور می‌شود و هیچ آسیبی به آن دو نمی‌رسد. بعد از آرام‌شدن اوضاع حیوانات از پناهگاه‌ها بیرون می‌آیند، دور خانه‌ی لاک‌پشت پیر جمع می‌شوند و با شادی فریاد می‌زنند تاب‌تاب مهتاب شب‌تاب! مهتاب ظاهر می‌شود، ماجرا را می‌فهمد و همه‌جا را روشن و نورانی می‌کند. لاک‌پشت پیر به‌همراه کرم شب‌تاب با کیک تولد از خانه بیرون می‌آیند، گربه‌ی سفید با سنگ آتش‌زنه شمع روی کیک را روشن می‌کند و حیوانات با هورا و دست‌زدن جشن تولد کرم شب‌تاب را برگزار می‌کنند. در لایه‌ی تحلیلی پایانی نویسنده توضیح می‌دهد که این داستان به موضوع سنت و کهنسالی پرداخته است و نشان می‌دهد که پیری می‌تواند دوران شکوفایی تجربه، عقل و تدبیر باشد و جامعه باید به کهنسالان به‌عنوان تکیه‌گاه و حامی نگاه کند.

چرا باید کتاب مهتاب و کرم شب تاب (جلد بیستم، جشن تولد) را بخوانیم؟

کتاب مهتاب و کرم شب تاب (جلد بیستم، جشن تولد) از دل یک ماجرای ساده و شاد در جنگل موضوعی عمیق مانند نسبت جوانی و پیری را مطرح کرده است. داستان با نگرانی کرم شب‌تاب از پیرشدن شروع می‌شود و به‌تدریج نشان می‌دهد که پیری فقط از دست‌ دادن توان جسمی نیست، بلکه می‌تواند به‌معنای رسیدن به مرحله‌ای از زندگی باشد که در آن تجربه، صبر، خویشتن‌داری و عقلانیت پررنگ‌تر می‌شود. حضور لاک‌پشت پیر در کنار کرم شب‌تاب و نقشی که در نجات از گردباد دارد این پیام را به‌طور غیرمستقیم منتقل می‌کند که کهنسالان می‌توانند در موقعیت‌های دشوار راه‌حل‌های هوشمندانه ارائه کنند. 

این کتاب در عین روایت ماجرای هیجان‌انگیز گردباد، فرار حیوانات و جشن تولد مفاهیمی مانند فداکاری، دوستی، همدلی با سالمندان و احترام به بزرگان را برجسته کرده است. بخش پایانی کتاب که شامل تحلیل نویسنده از لایه‌ی دوم داستان است، برای والدین و مربیان فرصتی فراهم کرده است تا موضوعاتی مانند سنت، جایگاه کهنسالان، اعتمادبه‌نفس در دوران پیری و اهمیت فعال‌نگه‌داشتن ذهن را بهتر درک کنند و بتوانند در گفت‌وگو با کودکان از آن بهره بگیرند. ترکیب داستان تصویری، فضای شاد و پرنور جنگل، شخصیت‌های دوست‌داشتنی حیوانات و توضیحات تحلیلی پایانی این اثر را به متنی تبدیل کرده است که هم برای سرگرمی و هم برای آموزش مفاهیم اخلاقی و اجتماعی درباره‌ی کهنسالی و احترام به سالمندان قابل استفاده است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب مهتاب و کرم شب تاب (جلد بیستم، جشن تولد) به کودکان گروه سنی ب پیشنهاد می‌شود؛ بچه‌هایی که به داستان‌های تخیلی با شخصیت‌های حیوانی علاقه دارند. این کتاب به والدین، مربیان مهدکودک و دبستان و مشاورانی که در پی طرح موضوعاتی مانند احترام به سالمندان، ارزش تجربه، شجاعت، فداکاری و همدلی در قالب داستان برای کودکان هستند نیز توصیه می‌شود. کسانی که به‌دنبال متنی برای شروع گفت‌وگو درباره‌ی پیری، تولد، سنت و نقش کهنسالان در خانواده و جامعه با زبان کودکانه هستند نیز می‌توانند از این کتاب بهره ببرند.