کتاب من تراث قطب الدین الکیدری و یحیی بن سعید الحلی و الشیخ علی المومن السبزواری القمی فی فقه القضاء

کتاب من تراث قطب الدین الکیدری و یحیی بن سعید الحلی و الشیخ علی المومن السبزواری القمی فی فقه القضاء نوشته محمدبن حسین بیهقی نیشابوری کیدری است و حمید نیک فکر و مهدی رحیمی آن را ترجمه کرده‌اند. این کتاب را انتشارات چتر دانش منتشر کرده است. این کتاب برگزیده‌ای از متون فقهی درباره‌ی قضا، دعوا، شهادت و شیوه‌ی داوری در فقه امامیه را کنار هم می‌آورد و با ترجمه و توضیح، دنبال‌کردن بحث‌های دقیق حقوقی را آسان‌تر می‌کند. تمرکز اثر بر شرایط قاضی، اعتبار شهادت‌ها و آداب دادرسی، آن را به متنی قابل‌توجه برای پیگیری ریشه‌های فقهی قضا تبدیل کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب من تراث قطب الدین الکیدری و یحیی بن سعید الحلی و الشیخ علی المومن السبزواری القمی فی فقه القضاء

کتاب من تراث قطب الدین الکیدری و یحیی بن سعید الحلی و الشیخ علی المومن السبزواری القمی فی فقه القضاء مجموعه‌ای از ترجمه و گزیده‌ی چند متن فقهی در باب قضاوت است که از آثار فقیهان امامیه انتخاب شده‌اند. در اطلاعات آغازین اثر آمده است که این مجموعه بر باب القضاء از نوشته‌های فقهی چند مؤلف تکیه دارد و ترجمه‌ی فارسی در کنار متن عربی قرار گرفته است. نام محمدبن حسین بیهقی نیشابوری کیدری در شناسنامه‌ی کتاب آمده است و در متن نیز روشن است که این کتاب، برگزیده‌ای از میراث فقهی مرتبط با قضا، دعوا و بینه را در یک مجلد گرد آورده است.
این کتاب فقط به بیان حکم‌های کلی بسنده نمی‌کند و وارد جزئیات فراوانی می‌شود؛ از شرایط قاضی و حدود اختیار او گرفته تا شیوه‌ی طرح دعوا، جایگاه اقرار، قسم، شهادت شهود، تعارض بینه‌ها، قسامه، حکم غایب و آداب نشستن قاضی در مجلس داوری. متن نشان می‌دهد که مؤلفان اصلی، قضا را صرفاً یک منصب اداری نمی‌بینند، بلکه آن را با دانش فقه، شناخت زبان، تشخیص عدالت و مسئولیت اخلاقی پیوند می‌دهند.
این کتاب از این جهت جالب است که خواننده را با لایه‌های مختلف استدلال فقهی آشنا می‌کند. در بخش‌های گوناگون، مسئله‌هایی مانند پذیرش یا رد شهادت زنان، اعتبار شاهد واحد، حکم سوگند، رسیدگی به دعوای مالی و غیرمالی و تفاوت حق‌الناس و حق‌الله مطرح شده است. حضور متن عربی در کنار ترجمه‌ی فارسی هم باعث شده مسیر استدلال‌ها و اصطلاحات اصلی بهتر دیده شود. فضای کلی اثر آموزشی و استنادی است و بیشتر از هر چیز بر نظم حقوقی، دقت در داوری و حساسیت نسبت به اثبات ادعاها تکیه دارد.

خلاصه کتاب من تراث قطب الدین الکیدری و یحیی بن سعید الحلی و الشیخ علی المومن السبزواری القمی فی فقه القضاء

کتاب من تراث قطب الدین الکیدری و یحیی بن سعید الحلی و الشیخ علی المومن السبزواری القمی فی فقه القضاء گزیده‌ای از مباحث فقهی مربوط به قضاوت را در کنار ترجمه‌ی فارسی عرضه می‌کند. محور اصلی آن، توضیح این پرسش است که قاضی چه ویژگی‌هایی باید داشته باشد و دعوا در چه صورتی شنیده و اثبات می‌شود.
متن، از شرایط قاضی و حدود مسئولیت او آغاز می‌کند و سپس به موضوع‌هایی مانند اقرار، انکار، بینه، قسم، شهادت، قسامه، دعوای غایب، تعارض شهود و شیوه‌ی صدور حکم می‌رسد. بخش مهمی از کتاب به این اختصاص دارد که چه شهادتی پذیرفته می‌شود، چه کسی صلاحیت شهادت دارد و در هر نوع دعوا چه معیاری برای اثبات لازم است. در کنار این مباحث، آداب مجلس قضا و رفتار قاضی با دو طرف دعوا هم مطرح شده است.

چرا باید کتاب من تراث قطب الدین الکیدری و یحیی بن سعید الحلی و الشیخ علی المومن السبزواری القمی فی فقه القضاء را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب من تراث قطب الدین الکیدری و یحیی بن سعید الحلی و الشیخ علی المومن السبزواری القمی فی فقه القضاء را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تصویری روشن از مبانی فقهی قضاوت، دعوا و اثبات حق در سنت امامیه ارائه می‌دهد.
• خواننده با مطالعه‌ی آن می‌تواند نسبت میان قاضی، شاهد، مدعی، منکر و سوگند را دقیق‌تر درک کند.
• اثر، جزئیات مهمی درباره‌ی شرایط قاضی و آداب مجلس داوری در اختیار می‌گذارد.
• ترجمه‌ی فارسی در کنار متن عربی، پیگیری اصطلاحات و استدلال‌های اصلی را آسان‌تر می‌کند.
• کتاب برای شناخت ریشه‌های فقهی موضوع‌هایی مانند بینه، اقرار، قسامه و تعارض شهادت‌ها منبعی متمرکز به‌شمار می‌آید.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب من تراث قطب الدین الکیدری و یحیی بن سعید الحلی و الشیخ علی المومن السبزواری القمی فی فقه القضاء به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان حقوق و فقه که می‌خواهند با مباحث قضا و ادله‌ی اثبات دعوا در متون فقهی آشنا شوند.
• پژوهشگرانی که درباره‌ی فقه القضاء، شهادت، اقرار و سوگند مطالعه می‌کنند.
• مخاطبانی که می‌خواهند پیوند میان قواعد دادرسی و مبانی فقه امامیه را بهتر بشناسند.
• کسانی که به مطالعه‌ی متن عربی در کنار ترجمه‌ی فارسی علاقه دارند.
• خوانندگانی که به دنبال شناخت دقیق‌تر از آداب قاضی و فرایند رسیدگی در منابع فقهی هستند.