کتاب مهتاب و کرم شب تاب (جلد هفدهم، بند باز)

کتاب مهتاب و کرم شب تاب (جلد هفدهم، بندباز) نوشته‌ی بتول غفاری است که نشر غفاری موفق آن را منتشر کرده است. این جلد بخشی از مجموعه‌ی صدجلدی مهتاب و کرم شب تاب است که در هر قسمت یکی از مهارت‌های زندگی را در قالب ماجراهای ساده و روزمره‌ی حیوانات جنگل نشان می‌دهد. در این جلد، داستان در مدرسه‌ی حیوانات می‌گذرد و شخصیت‌هایی مثل مهتاب، کرم شب‌تاب، خرگوشه، موشی، پیشی و لاک‌پشت دانا حضور دارند. متن کتاب همراه با تصویرگری رنگی پژمان باغینی پیش می‌رود و فضای شاد، پرتحرک و درعین‌حال آموزشی مدرسه را به تصویر می‌کشد. در این کتاب، ماجرای ترس از مدرسه، دوستی، نوع‌دوستی و شجاعت در قالب یک اتفاق هیجان‌انگیز روایت شده است؛ از گفت‌وگوی مهتاب و کرم شب‌تاب درباره‌ی مدرسه و دوست‌های جدید تا شیطنت‌های زنگ تفریح و درنهایت ماجرای خطرناکی که برای کرم شب‌تاب پیش می‌آید و خرگوشه را به قهرمان بندباز داستان تبدیل می‌کند. متن کتاب کوتاه، پر از گفت‌وگو و مناسب گروه سنی ب طراحی شده است و در پایان نیز شعارها و هدف‌های مجموعه درباره‌ی آموزش مهارت‌های زندگی براساس فرهنگ ایرانی-اسلامی بیان شده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مهتاب و کرم شب تاب (جلد هفدهم، بند باز)

کتاب مهتاب و کرم شب تاب (جلد هفدهم، بندباز) داستانی از بتول غفاری است که در مدرسه‌ی حیوانات می‌گذرد و به موضوع دوستی، نوع‌دوستی و شجاعت پرداخته است. در ابتدای داستان، مهتاب از رفتن به مدرسه می‌ترسد و به کرم شب‌تاب می‌گوید که دلش نمی‌خواهد به مدرسه برود. کرم شب‌تاب برای او توضیح می‌دهد که مدرسه‌رفتن یعنی باسوادشدن، پیدا کردن دوست‌های جدید و داشتن زندگی شادتر. این گفت‌وگو فضای کلی مجموعه را نشان می‌دهد که در آن مهارت‌های زندگی در قالب موقعیت‌های ساده و قابل‌درک برای کودکان مطرح شده است. در ادامه، زنگ تفریح و بازی‌های حیاط مدرسه تصویر می‌شود؛ جایی که پیشی و موشی با گرفتن کیف خرگوشه و خواندن شعرهای تمسخرآمیز، فضای شلوغ و پرهیاهوی حیاط را می‌سازند و درعین‌حال موضوع آزار و مسخره‌کردن دیگران را پیش می‌کشند. بازشدن ناگهانی کیف، پخش‌شدن خوراکی‌ها و کتاب‌ها روی زمین و واکنش شاگردها به این رفتار، بخشی از پیام‌های رفتاری کتاب را شکل می‌دهد. در بخش‌های بعدی کتاب مهتاب و کرم شب تاب (جلد هفدهم، بندباز) ماجرای اصلی با خطر افتادن کرم شب‌تاب در دره و تلاش خرگوشه برای نجات او شکل می‌گیرد. خرگوشه طنابی را به درخت می‌بندد، سر دیگر آن را دور کمرش گره می‌زند و مثل یک بندباز از برآمدگی بالای دره خودش را به سمت کرم شب‌تاب پرتاب می‌کند تا او را نجات دهد. این صحنه، دلیل انتخاب عنوان بندباز برای این جلد را روشن می‌کند و نشان می‌دهد که همان خرگوشی که پیش‌تر قربانی شیطنت و تمسخر شده بود، حالا در موقعیت قهرمان داستان قرار می‌گیرد. لاک‌پشت دانا در کلاس ورزش و سرگرمی، هم به کرم شب‌تاب هشدار می‌دهد که بیشتر مراقب باشد و هم خرگوشه را به‌خاطر فداکاری‌اش تحسین می‌کند. در پایان، حیوانات با شعار «تاب تاب مهتاب ما... خرگوش بندباز ما...» شادی خود را نشان می‌دهند و متن کتاب با توضیحاتی درباره‌ی هدف مجموعه‌ی مهتاب و کرم شب تاب، یعنی آموزش مهارت‌های زندگی به کودکان و نوجوانان، و اشاره به شکل‌های مختلف ارائه‌ی این مجموعه مثل کتاب صوتی، ورق‌خور و نسخه‌ی الکترونیکی، کامل می‌شود.

خلاصه کتاب مهتاب و کرم شب تاب (جلد هفدهم، بند باز)

در این جلد از مجموعه، محور اصلی داستان ترس از مدرسه، دوستی و نوع‌دوستی است. مهتاب در آغاز داستان از مدرسه‌رفتن می‌ترسد و می‌گوید نمی‌خواهد به مدرسه برود. کرم شب‌تاب برای او توضیح می‌دهد که مدرسه‌رفتن یعنی باسوادشدن، یادگرفتن چیزهای جدید و پیدا کردن دوست‌های تازه. این گفت‌وگو نشان می‌دهد که کتاب به احساسات متناقض کودکان در شروع مدرسه توجه کرده است و تلاش می‌کند مدرسه را به‌عنوان جایی برای رشد، شادی و دوستی معرفی کند. در ادامه، فضای زنگ تفریح و حیاط مدرسه توصیف می‌شود؛ بعضی از بچه‌ها بازی می‌کنند، بعضی آب می‌خورند و بعضی خوراکی می‌خورند. ناگهان پیشی کیف خرگوشه را به زور می‌گیرد و همراه موشی شروع به بازی‌کردن با آن می‌کند. آن‌ها کیف را به‌سمت هم پرتاب می‌کنند و درحالی‌که می‌دوند، شعرهایی می‌خوانند که خرگوشه را مسخره می‌کند. این بخش به موضوع آزار و تمسخر هم‌کلاسی‌ها می‌پردازد و نشان می‌دهد که چنین رفتاری چه‌قدر می‌تواند برای کسی که هدف شوخی قرار گرفته آزاردهنده باشد. بازشدن کیف، پخش‌شدن خوراکی‌ها و کتاب‌ها روی زمین و سرزنش موشی و پیشی توسط شاگردها، مرزی میان شوخی و آزار را روشن می‌کند. در بخش بعد، کلاس ورزش و سرگرمی برگزار می‌شود و لاک‌پشت دانا نقش راهنما را دارد. ماجرای اصلی وقتی شکل می‌گیرد که کرم شب‌تاب در موقعیتی خطرناک قرار می‌گیرد و خرگوشه تصمیم می‌گیرد او را نجات دهد. خرگوشه طنابی را به درخت گره می‌زند، سر دیگر آن را محکم دور کمرش می‌بندد و مثل یک بندباز از برآمدگی بالای دره خودش را به سمت کرم شب‌تاب پرتاب می‌کند. این حرکت شجاعانه باعث نجات کرم شب‌تاب می‌شود. لاک‌پشت دانا در جمع دانش‌آموزان به کرم شب‌تاب می‌گوید باید بیشتر مراقب باشد و خرگوشه را به‌خاطر فداکاری‌اش تحسین می‌کند. حیوانات با شادی و دست‌زدن، خرگوشه را «خرگوش بندباز» صدا می‌زنند. پیام اصلی کتاب تأکید بر دوستی، کمک‌کردن به دیگران در موقعیت‌های سخت، شجاعت و تبدیل‌شدن از یک شخصیت معمولی به قهرمانی است که به‌خاطر نوع‌دوستی‌اش مورد احترام قرار می‌گیرد.

چرا باید کتاب مهتاب و کرم شب تاب (جلد هفدهم، بند باز) را بخوانیم؟

این جلد از مجموعه‌ی مهتاب و کرم شب تاب با عنوان بندباز، نمونه‌ای روشن از ترکیب ماجراهای مدرسه‌ای با آموزش مهارت‌های زندگی است. داستان در فضایی آشنا یعنی مدرسه و حیاط زنگ تفریح می‌گذرد و شخصیت‌ها حیواناتی هستند که رفتارها و احساس‌های کودکان را بازتاب می‌دهند. ترس از مدرسه، شوق پیدا کردن دوست‌های جدید، تجربه‌ی تمسخر و آزار در جمع هم‌کلاسی‌ها و درنهایت مواجهه با موقعیت خطر و نجات‌دادن دوست، همگی موقعیت‌هایی هستند که در ذهن کودک قابل‌تصور و قابل‌همدلی است. کتاب بندباز به‌جای نصیحت مستقیم، از دل ماجرا نشان می‌دهد که شجاعت و نوع‌دوستی چگونه شکل می‌گیرد. خرگوشه که در ابتدا قربانی شوخی‌های تند و مسخره‌کردن است، در لحظه‌ی حساس به قهرمانی تبدیل می‌شود که جان دوستش را نجات می‌دهد و احترام دیگران را به‌دست می‌آورد. این جابه‌جایی نقش‌ها به کودک کمک می‌کند بفهمد ارزش هرکس به ظاهر و برچسب‌هایی که دیگران روی او می‌گذارند نیست، بلکه به رفتار و انتخاب‌های او در موقعیت‌های مهم بستگی دارد. حضور لاک‌پشت دانا به‌عنوان شخصیتی که هم هشدار می‌دهد و هم تشویق می‌کند، نقش بزرگ‌تر آگاه و مربی را در داستان زنده می‌کند. از سوی دیگر، متن کتاب کوتاه، پر از گفت‌وگو و همراه با تصویرگری رنگی است که فهم داستان را برای کودک آسان‌تر می‌کند و امکان همراهی با احساس‌های شخصیت‌ها را بیشتر می‌کند. اشاره‌ی پایانی کتاب به هدف مجموعه، یعنی آموزش مهارت‌های زندگی براساس فرهنگ ایرانی-اسلامی، جایگاه این جلد را در یک طرح آموزشی گسترده‌تر روشن می‌کند. بندباز می‌تواند برای آشناکردن کودک با مفهوم دوستی، همدلی، شجاعت و مسئولیت‌پذیری در قبال دیگران مفید باشد و زمینه‌ای برای گفت‌وگو میان کودک و بزرگ‌تر درباره‌ی رفتار در مدرسه و جمع هم‌سالان فراهم کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به کودکان گروه سنی ب که در آستانه‌ی ورود به مدرسه یا سال‌های اول تحصیل هستند پیشنهاد می‌شود. همچنین به والدین و مربیانی پیشنهاد می‌شود که به‌دنبال طرح موضوعاتی مثل ترس از مدرسه، دوستی، تمسخر هم‌کلاسی‌ها و کمک‌کردن به دیگران در قالب داستان هستند. این کتاب به کسانی پیشنهاد می‌شود که در حوزه‌ی آموزش مهارت‌های زندگی برای کودکان کار می‌کنند و به‌دنبال نمونه‌هایی داستانی برای گفت‌وگو با بچه‌ها هستند.