کتاب فقط یک نگاه

کتاب فقط یک نگاه (چه می‌شود که به حرف بزرگترها گوش نمی‌دهیم؟) (Nur mal kurz gucken) نوشته‌ کریس هوتن و ترجمه‌ نیلوفر کشتیاری، داستانی تصویری درباره‌ی وسوسه، کنجکاوی و پیامدهای تصمیم‌های عجولانه در دنیای چند بچه‌میمون است. نشر برکه این کتاب را منتشر کرده است. این کتاب تصویری با متن کوتاه و ساده و تصاویری پررنگ و پرتحرک، ماجرای بچه‌میمون‌هایی را دنبال می‌کند که عاشق انبه هستند و برای رسیدن به یک انبه‌ی وسوسه‌انگیز، هشدارهای مادرشان را نادیده می‌گیرند و خود را در موقعیتی پرخطر قرار می‌دهند. بخش مهمی از ماجرا در تصاویر  کتاب شکل می‌گیرد، به همین دلیل هم‌زمان هم برای بلندخوانی مناسب است هم برای تمرین مهارت تصویرخوانی و گفت‌وگو با کودک. کتاب فقط یک نگاه علاوه‌بر روایت ماجرای وسوسه‌ی بچه‌میمون‌ها، به‌طور غیرمستقیم به موضوعاتی مثل تصمیم‌گیری، ارزیابی خطر، گوش‌دادن به هشدارهای مراقبان و تفاوت میان میل لحظه‌ای و امنیت می‌پردازد و زمینه‌ای فراهم می‌کند تا کودک و بزرگ‌سال در کنار هم درباره‌ی این موضوع‌ها صحبت کنند و از خواندن و تکرار داستان لذت ببرند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب فقط یک نگاه

کتاب فقط یک نگاه اثری از کریس هوتن است که تصویرگری کتاب را هم بر عهده دارد. او در این کتاب، چند بچه‌میمون را در مرکز ماجرا قرار داده است، میمون‌هایی که شیفته‌ی انبه هستند و در جنگلی پررمزوراز زندگی می‌کنند. مادر آن‌ها بارها درباره‌ی خطر ببر هشدار داده و از آن‌ها خواسته است از درخت پایین نروند، اما یک انبه‌ی زرد و شیرین درست همان‌ جایی ظاهر می‌شود که نباید باشد و همین میوه‌ی کوچک، نقطه‌ی شروع کشمکش اصلی داستان می‌شود. 

روایت کتاب خطی، کوتاه و سرراست است و در چند صحنه‌ی متوالی، گفت‌وگوها و تصمیم‌های بچه‌میمون‌ها را نشان می‌دهد، از لحظه‌ی دیدن انبه تا برنامه‌ریزی برای پایین‌رفتن از درخت و توجیه‌کردن خودشان. متن و تصویر در کتاب فقط یک نگاه، در کنار هم پیش می‌روند و هر صفحه تنها چند جمله‌ی کوتاه دارد که بیشتر نقش راهنما را برای خواندن تصاویر بازی می‌کند. 

مترجم در یادداشت مفصل خود در ابتدای کتاب توضیح داده است که این اثر چگونه می‌تواند به رشد تفکر نقادانه کمک کند، تفکری که بر تصمیم‌گیری بر پایه‌ی شواهد و استدلال تکیه دارد نه صرفاً احساسات لحظه‌ای. در ادامه‌ی همان یادداشت، به نکته‌هایی درباره‌ی بلندخوانی، گفت‌وگو با کودک، استفاده از تغییر لحن صدا و حالت چهره برای انتقال احساسات شخصیت‌ها، تمرین تصویرخوانی، تقویت مهارت گوش‌دادن و حتی پیشنهادهایی برای بازی پس از خواندن داستان مثل ساختن شخصیت‌ها با خمیر بازی پرداخته شده است.

خلاصه داستان فقط یک نگاه

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند! 

داستان فقط یک نگاه با معرفی بچه‌میمون‌هایی آغاز می‌شود که در بالای درختی بلند زندگی می‌کنند. مادرشان بارها به آن‌ها هشدار داده است که در جنگل ببر وجود دارد و نباید از درخت پایین بروند. بچه‌میمون‌ها در ظاهر حرف مادر را می‌پذیرند، اما همه‌چیز وقتی عوض می‌شود که چشمشان به یک انبه‌ی زرد و رسیده می‌افتد که پایین درخت افتاده است. از همینجا وسوسه آغاز می‌شود، آن‌ها شروع می‌کنند به توجیه‌کردن خودشان: این اطراف اصلاً ببر نیست، همه‌جا امن‌وامان است، اگر ببر بود حتماً تا حالا دیده بودیمش.

بچه‌میمون‌ها نقشه می‌کشند که در یک چشم‌به‌هم‌زدن از درخت پایین بروند، انبه را بردارند و سریع برگردند بالا. در گفت‌وگوهایشان هم ترس و هم هیجان دیده می‌شود، از یک طرف هشدار مادر و خطر ببر را به یاد می‌آورند و از طرف دیگر شیرینی انبه و لذت رسیدن به آن را در ذهنشان بزرگ می‌کنند. کتاب این کشمکش درونی را با جملات کوتاه و تکرارشونده نشان می‌دهد و تصاویر، فضای جنگل، فاصله‌ی درخت تا زمین و حضور پنهان خطر را برجسته می‌کند. 

در طول داستان، خواننده همراه بچه‌میمون‌ها قدم‌به‌قدم به تصمیم نهایی نزدیک می‌شود و می‌بیند که چگونه یک میل لحظه‌ای می‌تواند آن‌ها را به نادیده‌گرفتن نشانه‌های خطر وادار کند. پایان داستان در کتاب نشان می‌دهد که جملاتی مثل فقط یک نگاه و فقط یک بار چه پیامدهایی می‌تواند داشته باشد و زمینه‌ای فراهم می‌کند تا کودک و بزرگ‌سال درباره‌ی وسوسه، احتیاط و گوش‌دادن به هشدارها با هم گفت‌وگو کنند.

چرا باید کتاب فقط یک نگاه را بخوانیم؟

کتاب فقط یک نگاه در ظاهر داستانی ساده درباره‌ی چند بچه‌میمون و یک انبه‌ی وسوسه‌انگیز است، اما در لایه‌ی زیرین خود به موضوعی جدی‌تر یعنی وسوسه و تصمیم‌گیری می‌پردازد. این کتاب نشان می‌دهد که چگونه یک خواسته‌ی کوچک می‌تواند باعث شود شخصیت‌ها هشدارها را نادیده بگیرند، خطر را کم‌اهمیت جلوه دهند و برای توجیه کار خود دلیل‌تراشی کنند. چنین موقعیتی شباهت زیادی به موقعیت‌هایی دارد که کودکان در زندگی روزمره تجربه می‌کنند، از بی‌توجهی به قوانین ایمنی گرفته تا انجام کارهایی که می‌دانند درست نیست، اما جذاب است. 

کتاب فقط یک نگاه هم برای لذت‌بردن از یک داستان کوتاه مناسب است هم برای کسانی که می‌خواهند در فضایی صمیمی درباره‌ی تفکر نقادانه، ارزیابی خطر، احساسات و پیامد تصمیم‌ها با کودکان گفت‌وگو کنند. ترکیب متن کم‌حجم، تصاویر گویا و امکان تکرار چندباره‌ی خواندن، این اثر را به گزینه‌ای مناسب برای کتاب‌خوانی مشترک کودک و بزرگ‌سال تبدیل کرده است.

خواندن کتاب فقط یک نگاه را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب فقط یک نگاه به والدین، مربیان، تسهیلگران کتاب‌خوانی و همه‌ی کسانی پیشنهاد می‌شود که به رشد تفکر نقادانه، مهارت گوش‌دادن، توجه و تمرکز و سواد هیجانی کودکان علاقه‌مند هستند. این اثر همچنین برای کار در مهدکودک‌ها، پیش‌دبستانی‌ها، کلاس‌های قصه‌گویی و همچنین برای بلندخوانی در خانه مناسب است، به‌ویژه برای کودکانی در سال‌های آغازین رشد زبانی و شناختی هستند و از داستان‌های کوتاه تصویری و گفت‌وگو درباره‌ی احساسات و تصمیم‌ها لذت می‌برند.