کتاب و این گونه هواپیما به ایران آمد

کتاب و این‌ گونه هواپیما به ایران آمد (تاریخ پرواز، هواپیماهای باری، نظامی و مسافربری) نوشته‌ محمدرضا بابایی و ویراسته طاهره آشتیانی، روایتی پیوسته از رؤیای دیرین پرواز تا ورود نخستین هواپیماها به آسمان ایران است. نویسنده که سال‌ها افسر فنی در رادار هواشناسی و مرکز مطالعات راهبردی نیروی هوایی ارتش بوده، باتکیه‌بر تجربه‌ی میدانی و علاقه‌مندی به مدیریت دانش، کوشیده است مسیر طولانی از غارنشینان فضانورد و افسانه‌های پرواز تا اختراع هواپیما، گسترش آن در جهان و سرانجام حضورش در ایران را بازسازی کند. در این کتاب هم سیر جهانی اختراع و تکامل بالن، گلایدر، کشتی هوایی و هواپیما دنبال شده و هم ردّ هواپیما در رویدادهای تاریخی ایران، از بوشهر و مسجدسلیمان تا قلعه‌مرغی، همدان، قصرشیرین و انزلی پیگیری شده است. متن کتاب با عکس‌ها، نقشه‌ها، جدول‌ها و نقل‌قول‌هایی از خاطرات نظامیان و سفرنامه‌ها همراه است و تلاش کرده تصویری عینی از نخستین مواجهه‌ی ایرانیان با ماشین پرنده ارائه دهد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب و این گونه هواپیما به ایران آمد

کتاب و این‌ گونه هواپیما به ایران آمد نوشته‌ی محمدرضا بابایی، تاریخ پرواز و ورود هواپیما به ایران را از منظر تاریخی و فرهنگی بررسی می‌کند. نویسنده برای توضیح شکل‌گیری رؤیای پرواز، به تجربه‌ی انسان از تماشای پرندگان و آسمان، افسانه‌ها و اسطوره‌ها و نقش موجودات بال‌دار در فرهنگ‌های مختلف می‌پردازد و سپس مسیر تحقق این رؤیا را از تجربه‌های نخستین پرواز تا شکل‌گیری دانش و فناوری هوانوردی دنبال می‌کند.

کتاب حاضر در ادامه، تاریخ گسترش هواپیما در جهان را در دو حوزه‌ی نظامی و غیرنظامی بررسی می‌کند و نشان می‌دهد که این فناوری چگونه از یک دستاورد نوظهور به ابزاری مهم در جنگ‌ها، حمل‌ونقل، مسافرت و ارتباطات تبدیل شد. بخش مهمی از روایت به حضور هواپیما در ایران اختصاص دارد و ورود آن به شهرها و مناطق مختلف و شکل‌گیری نخستین فعالیت‌های هوایی در کشور را بررسی می‌کند. محمدرضا بابایی در این بخش از اسناد تاریخی و خاطرات به‌جا‌مانده از آن دوره نیز بهره گرفته است.

کتاب و این‌ گونه هواپیما به ایران آمد اثر محمدرضا بابایی با پیوندزدن تاریخ فرهنگی رؤیای پرواز به تحولات علمی، نظامی و اجتماعی هوانوردی، تصویری از مسیر شکل‌گیری صنعت هواپیمایی و ورود آن به ایران ارائه می‌کند. این اثر در سه فصل تنظیم شده و در پایان فهرست منابع مورد استفاده‌ی نویسنده آمده است.

خلاصه کتاب و این گونه هواپیما به ایران آمد

کتاب و این‌ گونه هواپیما به ایران آمد مسیر پرواز را از یک میل درونی و اسطوره‌ای تا یک فناوری نظامی و غیرنظامی در ایران دنبال کرده است. در مقدمه، نویسنده یادآوری کرده که ایران در ساخت هواپیما جزو پیش‌گامان نبوده، اما تنها هشت سال پس از پرواز موفق برادران رایت، مردم مسجدسلیمان شاهد پرواز هواپیمایی برای حفاظت از لوله‌های نفت بوده‌اند و از سال ۱۳۰۰ با فرود رسمی دو هواپیمای انگلیسی در قلعه‌مرغی، هوانوردی در ایران رسمیت یافته است. 

هدف کتاب حاضر پاسخ به این سؤال است که نخستین هواپیماها از چه زمانی وارد آسمان ایران شدند و این روند چگونه به شکل‌گیری قدرت هوایی به‌عنوان یک سامانه‌ی دفاعی و خدماتی انجامیده است. در فصل نخست، نویسنده ابتدا به رابطه‌ی دیرینه‌ی انسان و آسمان می‌پردازد، سپس به نماد بال در اسطوره‌ها، هنر هخامنشی، مجسمه‌ها و نقش‌برجسته‌های بال‌دار اشاره شده است. بعد، مسیر به‌سوی تجربه‌های عملی پرواز تغییر می‌کند: تلاش‌های عباس بن فرناس و جوهری، طرح‌های داوینچی، موشک انسانی حسن چلبی، پرواز احمد چلبی، آزمایش‌های توریچلی و کشف فشار هوا، اختراع بالن و استفاده‌ی نظامی و هواشناسی از آن، ساخت گلایدرهای جورج کیلی و اوتو لیلینتال، کارهای اکتاو چنوت و در نهایت پرواز برادران رایت در کیتی هاوک. نویسنده در پایان فصل، این تلاش‌ها را در یک جدول زمانی خلاصه کرده است. 

فصل دوم به گسترش هواپیما در حوزه‌ی نظامی اختصاص دارد. ابتدا رابطه‌ی برادران رایت و ارتش آمریکا، قرارداد ساخت هواپیمای دونفره، سانحه‌ی مرگ توماس سلفریج و شکل‌گیری نخستین مقررات ایمنی برای خلبانان شرح داده شده است، سپس نقش هواپیما در جنگ ایتالیا و عثمانی، نخستین پرواز شناسایی و نخستین بمباران هوایی و بعد در جنگ جهانی اول بررسی شده است، جایی که هواپیما از ابزار شناسایی و تنظیم آتش توپ‌خانه به سلاحی تهاجمی تبدیل می‌شود، مسلسل روی هواپیما نصب می‌شود و مفهوم نبرد هوایی شکل می‌گیرد. 

در ادامه، نویسنده به حضور هواپیماهای انگلیسی در جنوب ایران، تشکیل پلیس جنوب، بمباران مناطق غربی، عملیات بر فراز امپراتوری عثمانی و استفاده از هواپیما برای بارریزی مواد غذایی اشاره کرده است. بخش مهمی از فصل به ورود هواپیماهای روسی و انگلیسی به آسمان ایران، بمباران گمیش‌تپه و خواجه‌نفس، حضور هواپیما در قصرشیرین، کرمانشاه، همدان و قزوین و مأموریت واحد دنسترفورس اختصاص دارد. 

در فصل سوم، تمرکز بر گسترش غیرنظامی هواپیماست. نویسنده از توسعه و تکامل هواپیما در اروپا، عبور از کانال مانش، شکل‌گیری پست هوایی بین‌المللی و سفرهای هوایی مسافربری آغاز کرده است، سپس ورود هواپیما به مصر، مسجدسلیمان، انزلی و تهران را در یک خط زمانی دنبال می‌کند، از پروازهای مرتبط با حفاظت از تأسیسات نفتی تا فرود هواپیماهای انگلیسی در قلعه‌مرغی. در ادامه، شکل‌گیری نخستین شرکت هواپیمایی در ایران، نخستین پست هوایی میهنی و نخستین خطوط هواپیمایی داخلی معرفی شده است.

چرا باید کتاب و این گونه هواپیما به ایران آمد را بخوانیم؟

کتاب و این‌ گونه هواپیما به ایران آمد تصویری یکپارچه از مسیر تبدیل رؤیای پرواز به بخشی از زندگی و تاریخ ایران ارائه می‌کند. این اثر هم ریشه‌های فرهنگی و نمادین پرواز را بررسی می‌کند و هم روند اختراع و تکامل وسایل پرنده، از بالن و گلایدر تا کشتی هوایی و هواپیما را دنبال می‌کند.

یکی از ویژگی‌های مهم کتاب، قرار دادن تاریخ ورود هواپیما به ایران در بستر تحولات جهانی هوانوردی است. نویسنده با استفاده از نقشه‌ها، تصاویر تاریخی، جدول زمانی، خاطرات نظامیان و اسناد رسمی، پیوند میان تحولات هوانوردی در جهان و شکل‌گیری فعالیت‌های هوایی در ایران را نشان می‌دهد. این کتاب همچنین هوانوردی نظامی و غیرنظامی و شکل‌گیری قدرت هوایی ایران را بررسی می‌کند و تاریخ هواپیما در ایران را نه مجموعه‌ای از اولین‌ها، بلکه روندی پیوسته و تأثیرگذار بر امنیت، ارتباطات و نگاه ایرانیان به آسمان و سفر به تصویر می‌کشد.

خواندن کتاب و این گونه هواپیما به ایران آمد را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب و این گونه هواپیما به ایران آمد به علاقه‌مندان به تاریخ هوانوردی و صنایع هوایی، دانشجویان و پژوهشگران رشته‌های هوافضا، تاریخ نظامی و مطالعات استراتژیک پیشنهاد می‌شود. این اثر همچنین به کسانی که به تاریخ معاصر ایران، به‌ویژه نقش جنگ جهانی اول و حضور نیروهای خارجی در ایران علاقه دارند و کسانی که کنجکاوند بدانند نخستین هواپیماها چگونه و در چه زمینه‌ای وارد آسمان ایران شدند، توصیه می‌شود.