کتاب وقایع نگاری ایام جنگ

کتاب وقایع‌نگاری ایام جنگ نوشته‌ی محمداسحاق امیری است که احمد دهقان آن را تنظیم و تدوین کرده است و نشر خط مقدم آن را منتشر کرده است. این کتاب روزنوشت‌های یک رزمنده‌ی افغانستانی از حضور در میان نیروهای فاطمیون در جنگ سوریه است؛ از دوره‌ی آموزش در ایران تا اعزام به دمشق و استقرار در قرارگاه‌های مختلف. متن کتاب بر پایه‌ی دفترچه‌های متعدد امیری شکل گرفته که در سال‌های ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۷ نوشته شده‌اند و فضای جنگ، زندگی روزمره‌ی رزمندگان و نگاه شخصی او به ایران، افغانستان و بحران سوریه را نشان می‌دهند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب وقایع نگاری ایام جنگ

کتاب وقایع‌نگاری ایام جنگ مجموعه‌ای از روزنوشت‌های محمداسحاق امیری است که احمد دهقان آن را از میان ۱۹ دفترچه انتخاب، تنظیم و ویرایش کرده است. این روزنوشت‌ها از ۱۵ آبان ۱۳۹۲ و اعزام راوی به دوره‌ی آموزشی در پادگان مالک‌اشتر آمل آغاز می‌شود و تا آخرین اعزام او به سوریه در سال ۱۳۹۷ ادامه دارد. در این کتاب، مسیر حرکت نیروهای افغانستانی از مشهد و تهران تا فرودگاه دمشق، استقرار در منطقه‌ی سلطانیه، قرارگاه جهاد در کفرین و سپس مدرسه‌ی سراج و دیگر نقاط عملیاتی قدم‌به‌قدم دنبال شده است. کتاب وقایع‌نگاری ایام جنگ در سرآغاز خود تفاوت «یادداشت روزانه» و «خاطره‌نویسی» را توضیح داده است و بر عنصر بی‌واسطگی، ثبت هم‌زمان وقایع و نبود مصلحت‌اندیشی در روزنوشت‌ها تأکید کرده است. سپس جایگاه این نوع نوشته‌ها در مطالعه‌ی حوادثی مانند انقلاب، جنگ ایران و عراق و بحران سوریه بررسی شده است و نشان داده شده که چگونه روزنوشت‌ها هم وقایع بیرونی و هم شخصیت و ذهنیت نویسنده را آشکار می‌کنند. کتاب وقایع‌نگاری ایام جنگ علاوه‌بر روایت عملیات‌ها و جابه‌جایی‌های نظامی، به ساختار دفترچه‌ها، نحوه‌ی ویرایش متن، حذف بخش‌های تکراری و شیوه‌ی گویاسازی اسامی و مکان‌ها پرداخته است. در مقدمه، از جلسات طولانی گفت‌وگو با امیری در مشهد و نقش برخی کارشناسان بحران سوریه در تکمیل پاورقی‌ها سخن گفته شده است. در ادامه، فصل‌های کتاب با عنوان‌هایی مانند «سفر اول»، «سفر یازدهم» تا «سفر هفدهم» و بخش تصاویر و فهرست اعلام تنظیم شده است تا هم سیر زمانی اعزام‌ها و هم شبکه‌ی اشخاص و مکان‌ها برای مخاطب روشن شود. کتاب وقایع‌نگاری ایام جنگ در بخش‌های مختلف، هم صحنه‌های خط مقدم، آموزش سلاح و خمپاره، سازمان‌دهی نیروها و نام‌گذاری فاطمیون را نشان داده است و هم به دغدغه‌های شخصی راوی درباره‌ی خانواده، مهاجرت، نگاه ایرانی‌ها به افغانستانی‌ها و آینده‌ی نیروهای فاطمیون پس از جنگ پرداخته است. این ترکیب، متن را به منبعی برای شناخت هم‌زمان جنگ سوریه، زیست مهاجران افغانستانی در ایران و شکل‌گیری فاطمیون تبدیل کرده است.

خلاصه کتاب وقایع نگاری ایام جنگ

وقایع‌نگاری ایام جنگ بر محور روزنوشت‌های محمداسحاق امیری شکل گرفته است؛ رزمنده‌ای افغانستانی که از مکتب‌خانه‌ی روستایی تا حضور در سپاه حضرت محمد(ص) و سپس فاطمیون مسیر طولانی‌ای را طی کرده است. در این کتاب، او هر روز پس از پایان مأموریت، آن‌چه دیده و شنیده و احساس کرده است را ثبت کرده است؛ از بیدارباش در پادگان آمل، بحث‌هایش درباره‌ی ضرورت کار فرهنگی، آموزش سلاح و خمپاره و اعزام به دمشق تا استقرار در قرارگاه‌های مختلف، نزدیک‌شدن به خطوط درگیری و تجربه‌ی آزادسازی مناطق حساس. در وقایع‌نگاری ایام جنگ، در کنار شرح عملیات‌ها، جزئیات زندگی روزمره‌ی نیروها، مناسک مذهبی، دعاها و توسلات راوی، خستگی‌ها، شوخی‌ها، ترس‌ها و امیدها آمده است. امیری در لابه‌لای این یادداشت‌ها از تجربه‌ی مهاجرت، برخوردهای تحقیرآمیز با افغانستانی‌ها، نگرانی خانواده، گفت‌وگوهایش با فرماندهان ایرانی و افغانستانی و تردید نسبت به سرنوشت فاطمیون پس از جنگ نوشته است. کتاب، هم روایت میدان نبرد است و هم آینه‌ای از ذهن و زندگی یک مهاجر رزمنده در میانه‌ی بحران سوریه.

چرا باید کتاب وقایع نگاری ایام جنگ را بخوانیم؟

وقایع‌نگاری ایام جنگ امکان مواجهه با جنگ سوریه و حضور فاطمیون را از زاویه‌ی یک رزمنده‌ی افغانستانی فراهم کرده است؛ زاویه‌ای که کمتر ثبت شده است. این کتاب هم جزئیات میدانی و آموزشی را نشان داده است و هم لایه‌های پنهان‌تری مانند احساس تبعیض، دغدغه‌ی خانواده، مناسک معنوی و نگاه انتقادی به گذشته‌ی همکاری با نهادهای ایرانی را آشکار کرده است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

وقایع‌نگاری ایام جنگ به کسانی پیشنهاد می‌شود که به مطالعه‌ی جنگ سوریه، شکل‌گیری فاطمیون، تاریخ شفاهی رزمندگان افغانستانی، مهاجرت و نیز پژوهش در حوزه‌ی مطالعات جنگ و جامعه‌شناسی نیروهای داوطلب علاقه‌مند هستند.