کتاب مرجع توابع در اکسل ۲۰۲۱

کتاب مرجع توابع در اکسل ۲۰۲۱ نوشته‌ی امید معتمدی سده اثری است که به‌طور کامل به معرفی و آموزش توابع مختلف در نرم‌افزار اکسل نسخه‌ی ۲۰۲۱ اختصاص یافته است. موسسه فرهنگی هنری دیباگران تهران این کتاب را منتشر کرده است و متن آن بر پایه‌ی تجربه‌ی کار با اکسل در حوزه‌های ثبت، تحلیل و گزارش‌گیری از داده‌ها نوشته شده است. نویسنده در مقدمه توضیح داده است که با گسترش قابلیت‌هایی مانند پاورکوئری، پاورپیوت و توابع آرایه‌ای جدید، اکسل ۲۰۲۱ نسبت به نسخه‌های قبلی قدرت بیشتری در تحلیل داده‌ها پیدا کرده است و همین موضوع ضرورت داشتن یک مرجع منظم برای توابع را پررنگ کرده است. ساختار کتاب طوری طراحی شده که هم برای کاربران تازه‌کار و هم برای کاربران حرفه‌ای قابل استفاده باشد؛ به‌طوری‌که فصل اول نقش مقدمه‌ی پایه را دارد و بقیه‌ی فصل‌ها تقریباً مستقل از هم نوشته شده‌اند و می‌توان آن‌ها را بر اساس نیاز و موضوع کاری انتخاب کرد. در سراسر کتاب مثال‌های عددی، تمرین‌های مرحله‌به‌مرحله و تصاویر محیط اکسل به‌کار رفته است و نویسنده بارها تأکید کرده است که فایل‌های اکسل مربوط به مثال‌ها و تمرین‌ها در سایت معرفی‌شده در متن در دسترس قرار گرفته است تا همراه با مطالعه‌ی کتاب استفاده شود. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مرجع توابع در اکسل ۲۰۲۱

کتاب مرجع توابع در اکسل ۲۰۲۱ با فصل «آشنایی با اکسل» آغاز می‌شود و در آن امید معتمدی سده محیط کار اکسل، مفهوم کارپوشه و کاربرگ، سلول، نوار فرمول، جعبه‌ی نام، تب‌ها و بخش دسترسی سریع را معرفی کرده است. سپس نحوه‌ی ورود داده، ساخت فرمول، اجزای فرمول (مقادیر ثابت، آدرس سلول، عملگرها و توابع)، اولویت محاسباتی، رفرنس‌دهی نسبی و مطلق، آدرس‌دهی بین کاربرگ‌ها و کارپوشه‌ها و مدیریت نام‌ها توضیح داده شده است. در همین فصل، خطاهای رایج اکسل مانند ‎#DIV/0!‎ ، ‎#NAME?‎ ، ‎#VALUE!‎ ، ‎#REF!‎ ، ‎#N/A‎ ، ‎#NULL!‎ ، ‎#SPILL!‎ و خطای آدرس‌دهی دایره‌ای معرفی شده و برای هرکدام مثال و روش شناسایی آورده شده است. نویسنده در ادامه به ابزارهایی مثل تکمیل‌کننده‌ی خودکار، دنبال‌کردن سلول‌های تأثیرگذار و وابسته، تنظیم نحوه‌ی محاسبه (خودکار یا دستی) و آدرس‌دهی آرایه‌ای در اکسل ۲۰۲۱ پرداخته است تا خواننده قبل از ورود به بحث توابع، منطق کلی کار با فرمول‌ها را بشناسد. در پایان فصل اول چند تمرین حل‌شده درباره‌ی ضرب، درصد تغییرات، درآمد سال بعد و جمع رونده آمده است. کتاب مرجع توابع در اکسل ۲۰۲۱ در مجموع ۱۴ فصل دارد و پس از فصل مقدماتی، هر فصل به یک گروه از توابع یا یک موضوع مشخص اختصاص یافته است. در فصل ۲ توابع تجمیعی پایه و شرطی مانند SUM ، AVERAGE ، MIN ، MAX و نسخه‌های شرطی آن‌ها همراه با مثال‌های عددی و تمرین‌هایی مثل «درصد تغییرات» و «درآمد سال بعد» بررسی شده است. فصل ۳ به توابع متنی اختصاص دارد؛ از توابع جداسازی متن و چسباندن متن تا تبدیل متن به عدد و اصلاح فرمت تاریخ و شمارش کاراکترها. در فصل ۴ توابع منطقی و اطلاعاتی مانند IF و ترکیب شرط‌ها با AND و OR و همچنین توابع اطلاعاتی مرتبط با نوع داده، خطاها و وضعیت سلول‌ها توضیح داده شده است. فصل ۵ به توابع دیتابیسی برای استخراج آمار از جداول استاندارد می‌پردازد. فصل ۶ توابع تاریخ و زمان را در دو بخش «ایجاد تاریخ و زمان» و «استخراج اطلاعات تاریخ و زمان» پوشش داده است. در فصل ۷ توابع مالی در سه گروه ارزش زمانی پول، ارزیابی اقتصادی پروژه‌ها و استهلاک تشریح شده است. فصل ۸ به توابع جستجو و رفرنس مانند VLOOKUP و توابع آدرس‌دهی سلول و هایپرلینک اختصاص دارد. فصل ۹ توابع ریاضیاتی (گرد کردن، توابع پایه، مثلثاتی، تصادفی و …) و فصل ۱۰ توابع آماری (میانگین‌ها، انحراف و پراکندگی، توزیع‌ها و پیش‌بینی) را پوشش می‌دهد. فصل ۱۱ به توابع آرایه‌ای و فرمول‌نویسی آرایه‌ای، فصل ۱۲ به «ترفندها و توابع تکمیلی» مثل آدرس‌دهی سه‌بعدی، توابع بازگشتی و ساخت تابع مالیات، فصل ۱۳ به فرمول‌دهی در جداول ساده و جداول محوری و فصل ۱۴ به یک پروژه‌ی جامع گزارش‌گیری تا حدود ۱۰۰ گزارش اختصاص یافته است. در سراسر کتاب، برای هر تابع یا گروه توابع، ساختار، ورودی‌ها، نکات رفرنس‌دهی و چند مثال عملی همراه با تمرین آورده شده است تا مرجع بودن کتاب در کنار جنبه‌ی آموزشی آن حفظ شود.

خلاصه کتاب مرجع توابع در اکسل ۲۰۲۱

نویسنده در مرجع توابع در اکسل ۲۰۲۱ ابتدا اکسل را به‌عنوان ابزاری برای سه حوزه‌ی اصلی «حفظ و نگهداری اطلاعات»، «آنالیز و تحلیل اطلاعات» و «مصورسازی و گزارش‌دهی» معرفی کرده است و توضیح داده است که بخش تحلیل، حلقه‌ی اتصال دو بخش دیگر است. بر همین اساس، هسته‌ی کتاب بر فرمول‌نویسی و کار با توابع متمرکز شده است. در فصل اول، خواننده با ساختار کارپوشه و کاربرگ، مفهوم سلول و نام‌گذاری آن، نحوه‌ی ورود داده و فرمول، اولویت عملگرها، رفرنس‌دهی نسبی و مطلق، آدرس‌دهی بین شیت‌ها و فایل‌ها و مدیریت نام‌ها آشنا می‌شود. سپس خطاهای نحوی و منطقی در فرمول‌ها معرفی شده و برای هر خطا مثال و روش ردیابی ارائه شده است. در همین فصل، ابزارهایی مانند تکمیل‌کننده‌ی خودکار برای داده‌ها و فرمول‌ها، دنبال‌کردن سلول‌های تأثیرگذار و وابسته و تنظیم حالت محاسبه (خودکار یا دستی) توضیح داده شده است. بخش پایانی فصل اول شامل تمرین‌های حل‌شده‌ای است که مفاهیم ضرب، درصد تغییر، درآمد سال بعد و جمع تجمعی را در قالب مثال‌های عددی نشان می‌دهد. در فصل‌های بعدی کتاب، هر گروه از توابع اکسل به‌صورت منظم معرفی شده است. در فصل ۲ توابع تجمیعی پایه مانند SUM ، AVERAGE ، COUNT ، COUNTA و نسخه‌های شرطی آن‌ها همراه با تفاوت در نحوه‌ی برخورد با سلول‌های متنی و خالی توضیح داده شده است. نویسنده نشان داده است که چگونه می‌توان با ترکیب این توابع با رفرنس‌دهی درست، محاسباتی مانند درصد رشد، میانگین‌های مختلف و جمع‌های چندبخشی را انجام داد. فصل ۳ به توابع متنی اختصاص دارد؛ توابعی برای جداکردن بخش‌هایی از متن، چسباندن متن‌ها، تبدیل متن به عدد و برعکس، اصلاح فرمت تاریخ و شمارش کاراکترها. در فصل ۴ توابع منطقی مانند IF و ترکیب شرط‌ها با AND و OR و همچنین توابع اطلاعاتی برای تشخیص نوع داده، وجود خطا و وضعیت سلول‌ها معرفی شده است. فصل ۵ توابع دیتابیسی را برای استخراج آمار از جداول استاندارد پوشش می‌دهد. فصل ۶ توابع تاریخ و زمان را در دو محور «ایجاد تاریخ و زمان» و «استخراج اجزای تاریخ و زمان» و انجام محاسبات روی آن‌ها (مثل اختلاف تاریخ‌ها) بررسی کرده است. فصل ۷ توابع مالی را در سه دسته‌ی ارزش زمانی پول، ارزیابی اقتصادی پروژه‌ها و استهلاک تشریح می‌کند. فصل ۸ به توابع جستجو و رفرنس مانند VLOOKUP و توابع آدرس‌دهی سلول و هایپرلینک می‌پردازد. فصل ۹ توابع ریاضیاتی (گرد کردن، توابع پایه، مثلثاتی، تصادفی و …) و فصل ۱۰ توابع آماری (میانگین‌ها، انحراف و پراکندگی، توزیع‌ها، رگرسیون و پیش‌بینی) را توضیح می‌دهد. فصل ۱۱ به توابع آرایه‌ای و فرمول‌نویسی آرایه‌ای، فصل ۱۲ به ترفندها و توابع تکمیلی مانند آدرس‌دهی سه‌بعدی و توابع بازگشتی، فصل ۱۳ به فرمول‌دهی در جداول و جداول محوری و فصل ۱۴ به یک پروژه‌ی جامع گزارش‌گیری اختصاص یافته است که در آن سناریوهایی مانند فروش ماهیانه، محصولات پرفروش، سهم برندها و روند تاریخی فروش طراحی شده است.

چرا باید کتاب مرجع توابع در اکسل ۲۰۲۱ را بخوانیم؟

مرجع توابع در اکسل ۲۰۲۱ اثری است که محتوای آن مستقیماً بر پایه‌ی خود محیط اکسل و مثال‌های عددی واقعی نوشته شده است و تمرکز آن بر این است که خواننده بتواند از سطح «ثبت داده» به سطح «تحلیل و گزارش‌گیری» برسد. نویسنده در فصل اول زیرساخت لازم برای فهم فرمول‌ها را فراهم کرده است؛ از شناخت سلول و کاربرگ تا رفرنس‌دهی نسبی و مطلق، آدرس‌دهی بین شیت‌ها و فایل‌ها، مدیریت نام‌ها و شناسایی خطاها. این پایه‌ی مفهومی باعث می‌شود که در فصل‌های بعدی، توابع مختلف فقط به‌صورت فهرست‌وار معرفی نشوند بلکه در بستر فرمول‌نویسی و حل مسئله قرار بگیرند. ساختار ۱۴ فصلی کتاب باعث شده است که هر گروه از توابع (تجمیعی، متنی، منطقی، دیتابیسی، تاریخ و زمان، مالی، جستجو و رفرنس، ریاضیاتی، آماری، آرایه‌ای و توابع تکمیلی) جای مشخصی داشته باشد و خواننده بتواند بر اساس نیاز کاری خود به سراغ فصل مربوط برود. در هر فصل، علاوه‌بر معرفی ساختار تابع و ورودی‌ها، مثال‌های عددی و تمرین‌های حل‌شده آورده شده است؛ تمرین‌هایی مانند محاسبه‌ی درصد رشد، درآمد سال بعد، جمع تجمعی، رتبه‌بندی، میانگین نمرات برتر، محاسبه‌ی مالیات، ارزیابی اقتصادی پروژه و ساخت جدول‌ضرب با آدرس‌دهی آرایه‌ای. این رویکرد باعث می‌شود که کتاب فقط نقش یک فهرست توابع را نداشته باشد و خواننده بتواند منطق استفاده از توابع را در سناریوهای مختلف ببیند. نکته‌ی دیگر در این کتاب توجه به قابلیت‌های جدید اکسل ۲۰۲۱ است؛ از توابع آرایه‌ای جدید و آدرس‌دهی آرایه‌ای تا توابعی که برای ساخت توابع بازگشتی، آدرس‌دهی سه‌بعدی و کار با جداول و جداول محوری به‌کار رفته است. در کنار این موارد، نویسنده به خطاهای نحوی و منطقی، روش ردیابی سلول‌های تأثیرگذار و وابسته و تنظیم نحوه‌ی محاسبه پرداخته است تا خواننده بتواند در فایل‌های بزرگ و پیچیده، خطاها را شناسایی و اصلاح کند. وجود فایل‌های اکسل مثال‌ها و تمرین‌ها در سایت معرفی‌شده در متن نیز امکان تمرین هم‌زمان با مطالعه را فراهم کرده است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی مرجع توابع در اکسل ۲۰۲۱ به کسانی پیشنهاد می‌شود که با اکسل کار می‌کنند و می‌خواهند از سطح ثبت ساده‌ی داده‌ها به سطح تحلیل و گزارش‌گیری برسند. به دانشجویان و پژوهشگرانی که در کار خود با داده‌های عددی، آماری یا مالی سروکار دارند، به کارکنان اداری و مالی که محاسبات تکراری و گزارش‌های دوره‌ای انجام می‌دهند، به تحلیل‌گران داده و برنامه‌ریزان که نیاز به شناخت توابع آماری، مالی و جستجو دارند و به مدرسان و مربیان اکسل که به‌دنبال یک متن منظم برای آموزش توابع هستند این کتاب پیشنهاد می‌شود.