کتاب قمار توسعه

کتاب قمار توسعه نوشته‌ی استفان درکن با ترجمه‌ی شهریار آیرملو تبریزی، اثری است که نشر دکسا آن را منتشر کرده است. این کتاب به بررسی دلایل موفقیت یا شکست کشورهای مختلف در مسیر توسعه می‌پردازد و تلاش می‌کند با نگاهی تحلیلی و مقایسه‌ای، تجربه‌های متنوع کشورهای آسیایی و آفریقایی را در زمینه‌ی رشد اقتصادی و اجتماعی واکاوی کند. نویسنده با تکیه‌بر تجربیات شخصی و پژوهش‌های میدانی خود، به‌ویژه در کشورهای در حال توسعه، به این پرسش می‌پردازد که چرا برخی کشورها توانسته‌اند از فقر و رکود عبور کنند و برخی دیگر همچنان در تله‌ی توسعه‌نیافتگی گرفتار مانده‌اند. قمار توسعه با رویکردی انتقادی به نظریه‌های رایج توسعه، نقش نخبگان، سیاست‌گذاری و توافقات سیاسی و اقتصادی را در موفقیت یا ناکامی کشورها برجسته می‌کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب قمار توسعه

کتاب قمار توسعه نوشته‌ی استفان درکن، اثری پژوهشی و تحلیلی درباره‌ی مسیرهای متفاوت توسعه در کشورهای جهان است. این کتاب با تمرکز بر تجربه‌های کشورهای آسیایی و آفریقایی، به بررسی عوامل کلیدی موفقیت یا شکست در توسعه می‌پردازد. نویسنده با بهره‌گیری از تجربیات شخصی خود به‌عنوان استاد دانشگاه و مشاور دولت بریتانیا، و همچنین سفرها و پژوهش‌های میدانی در کشورهای مختلف، تصویری چندلایه از واقعیت‌های توسعه ارائه داده است. ساختار کتاب در سه بخش تنظیم شده است: بخش نخست به مرور دیدگاه‌های متفکران برجسته‌ی توسعه و نقد نظریه‌های رایج می‌پردازد؛ بخش دوم با روایت نمونه‌های عینی از کشورهایی مانند چین، هند، اندونزی، بنگلادش، اتیوپی و غنا، مفهوم «توافق توسعه» میان نخبگان را بررسی می‌کند؛ و بخش سوم به جمع‌بندی آموخته‌ها و ارائه‌ی پیشنهادهایی برای تقویت مسیر توسعه در کشورهای مختلف اختصاص دارد. قمار توسعه با رویکردی مقایسه‌ای و انتقادی، نقش سیاست، اقتصاد، نهادها و توافقات نخبگان را در شکل‌گیری یا شکست فرایند توسعه برجسته کرده است.

خلاصه کتاب قمار توسعه

کتاب قمار توسعه با طرح این پرسش آغاز می‌شود که چرا برخی کشورها با وجود شرایط اولیه‌ی مشابه، به موفقیت‌های چشمگیر در توسعه دست یافته‌اند و برخی دیگر همچنان در فقر و رکود باقی مانده‌اند. نویسنده با مرور تجربه‌ی چین و کشورهای آسیای شرقی، به این نتیجه می‌رسد که هیچ دستورالعمل واحد و جهانشمولی برای توسعه وجود ندارد و هر کشور باید مسیر خاص خود را با توجه به شرایط بومی و تاریخی طی کند. درکن تأکید کرده است که عامل کلیدی در موفقیت توسعه، شکل‌گیری یک «توافق توسعه» میان نخبگان سیاسی و اقتصادی است؛ توافقی که مستلزم کنارگذاشتن منافع کوتاه‌مدت برای دستیابی به اهداف بلندمدت توسعه است. در بخش‌های مختلف کتاب، نویسنده با نقد نظریه‌های رایج توسعه، از دیدگاه‌هایی مانند نقش منابع طبیعی، شکست بازار، شکست دولت و اهمیت نهادها سخن گفته و نشان داده است که هیچ‌کدام به‌تنهایی نمی‌توانند تفاوت‌های عمیق میان کشورها را توضیح دهند. او با بررسی نمونه‌های عینی از کشورهای موفق و ناموفق، به این نتیجه رسیده است که تعهد و اجماع نخبگان بر سر توسعه، شرط لازم برای عبور از تله‌های فقر و رکود است. قمار توسعه همچنین به نقش سیاست‌های اقتصادی، سرمایه‌گذاری در آموزش و بهداشت، اصلاحات نهادی و اهمیت یادگیری از اشتباهات اشاره کرده است. در نهایت، کتاب با ارائه‌ی پیشنهادهایی برای تقویت توافقات توسعه و نقش همکاری‌های بین‌المللی، بر ضرورت خطرپذیری و جسارت نخبگان برای حرکت به‌سوی توسعه‌ی پایدار تأکید دارد.

چرا باید کتاب قمار توسعه را بخوانیم؟

قمار توسعه اثری است که با رویکردی تحلیلی و انتقادی، تصویری واقع‌گرایانه از پیچیدگی‌های مسیر توسعه در کشورهای مختلف ارائه داده است. این کتاب با کنارگذاشتن نسخه‌های کلیشه‌ای و دستورالعمل‌های یکسان، اهمیت شرایط بومی، نقش نخبگان و ضرورت اجماع سیاسی و اقتصادی را در موفقیت یا شکست توسعه برجسته کرده است. خواننده با مطالعه‌ی این اثر، با نمونه‌های متنوعی از تجربه‌های موفق و ناموفق توسعه آشنا می‌شود و می‌تواند درک عمیق‌تری از چالش‌ها و فرصت‌های پیش‌روی کشورهای در حال توسعه به‌دست آورد. قمار توسعه همچنین با نقد نظریه‌های رایج و ارائه‌ی روایت‌های میدانی، به پرسش‌های بنیادین درباره‌ی عدالت، سیاست‌گذاری و نقش دولت و بازار در توسعه پاسخ داده است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن قمار توسعه به پژوهشگران و دانشجویان حوزه‌ی اقتصاد، علوم سیاسی و مطالعات توسعه، سیاست‌گذاران، فعالان اجتماعی و علاقه‌مندان به مسائل توسعه و عدالت اجتماعی پیشنهاد می‌شود. همچنین به کسانی که دغدغه‌ی فهم ریشه‌های عقب‌ماندگی یا پیشرفت کشورها را دارند و به دنبال تحلیل‌های عمیق‌تر از نسخه‌های رایج هستند، این کتاب توصیه می‌شود.

بخشی از کتاب قمار توسعه

«درواقع انتظارات زیاد بود و سیاستمداران در تلاش بودند تا ابتکار عمل را به دست گیرند. هم شرق و هم غرب با محدودیت مالی و همکاری جهانی تحت فشار بودند. فشار برای حصول اطمینان از اینکه حتی فقیرترین کشورها نیز الگوهای احیای اقتصادی شامل اهداف اقلیمی را بیابند، کار را ساده‌تر نمی‌کرد. در همین حال، کارشناسان توسعه و متخصصان نسخه‌هایی را که کشورهای در حال توسعه باید انجام می‌دادند یا می‌توانستند انجام دهند، دور ریختند. این همان چیزی بود که نگارنده را نگران کرد و دلیل نوشتن این کتاب شد. اغلب کسانی که طرفدار راه حل یا در حال بررسی راه حل‌ها هستند، درک درستی از آنچه در دهه‌های اخیر در جریان بوده، ندارند. حتی برخی از آن‌ها تجویزکنندگانی هستند که بیشترین اشتیاق را به توسعهٔ بین‌المللی دارند. پیش از هر چیز، «جهان در حال توسعه» دیگر به‌وضوح از نظر استانداردهای زندگی، فقر، سلامت یا سایر آمارهای توسعه، تعریف نشده است. امروزه برخی از اقتصادها و جوامعی که هم بالاترین و هم پایین‌ترین نرخ رشد اقتصادی و پیشرفت را دارند به یک اندازه «در حال توسعه» توصیف می‌شوند. از سوی دیگر، در طول سال‌هایی که در دانشگاه آکسفورد و در بخش دولتی بریتانیا در قسمت توسعهٔ بین‌المللی کار می‌کردم از این شگفت‌زده بودم که چقدر بین روایت‌ها در مورد چالش‌های موجود و راه‌حل‌های توسعه و رویهٔ واقعی توسعه که باعث پیشرفت در زمین شده است، فاصله وجود دارد. این شکاف‌ها که هم در سطوح دانشگاهی و هم در سازمان‌های بین‌المللی یا غیردولتی به توسعه مرتبط‌اند، ارزش پل‌زدن بین آن‌ها و برقراری ارتباط را دارند و این کتاب می‌تواند به «بهتر انجام‌دادن» فرایند توسعه کمک کند.»