کتاب تاریخچه علم باستان شناسی

کتاب تاریخچه علم باستان‌شناسی نوشته غلامرضا معصومی و منتشرشده توسط انتشارات سمت، اثری جامع درباره پیدایش، تحولات و روند شکل‌گیری علم باستان‌شناسی، به‌ویژه در ایران است. این کتاب با رویکردی تحلیلی و مستند، به بررسی ریشه‌های باستان‌شناسی، اهداف و روش‌های آن، و همچنین نقش ایران در تاریخ این علم می‌پردازد. ساختار کتاب به‌گونه‌ای طراحی شده که هم دانشجویان رشته باستان‌شناسی و هم علاقه‌مندان به فرهنگ و تمدن ایران بتوانند از آن بهره‌مند شوند. نویسنده با تکیه‌بر مطالعات میدانی، منابع معتبر و تجربیات چند دهه فعالیت در حوزه باستان‌شناسی، تصویری روشن از فرازونشیب‌های این علم و جایگاه آن در مطالعات تاریخی ارائه داده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب تاریخچه علم باستان شناسی

کتاب تاریخچه علم باستان‌شناسی اثر غلامرضا معصومی، به‌عنوان منبع اصلی درس تاریخچه علم باستان‌شناسی در مقطع کارشناسی رشته باستان‌شناسی تدوین شده است. این کتاب با نگاهی دقیق به سیر تحول باستان‌شناسی، ابتدا به تعریف، هدف و پیدایش این علم می‌پردازد و سپس تحولات آن را در سطح جهانی و به‌ویژه ایران بررسی می‌کند. ساختار کتاب شامل فصل‌هایی درباره تاریخچه باستان‌شناسی در ایران، نقش سیاحان و جهانگردان اروپایی، قراردادهای مهم با دولت‌های خارجی، تأسیس موزه‌ها و انجمن‌های مرتبط، و همچنین بررسی‌های میدانی در مناطق مختلف کشور است. معصومی با بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای، اسناد تاریخی و تجربیات شخصی، روند شکل‌گیری و توسعه باستان‌شناسی را از دوران عتیقه‌فروشی تا تبدیل‌شدن به یک علم مدرن و دانشگاهی شرح داده است. در بخش‌هایی از کتاب، به نقش قوانین، سازمان‌ها و شخصیت‌های تأثیرگذار در حفاظت و معرفی آثار باستانی ایران نیز پرداخته شده است.

خلاصه کتاب تاریخچه علم باستان شناسی

کتاب تاریخچه علم باستان‌شناسی با تعریف و تبیین جایگاه این علم آغاز می‌شود و آن را به‌عنوان دانشی پویا معرفی می‌کند که به کشف و بازسازی گذشته بشر می‌پردازد. نویسنده هدف باستان‌شناسی را یافتن پاسخ به پرسش‌هایی درباره منشأ تمدن‌ها، شیوه‌های زندگی، اختراعات و تحولات انسان در طول تاریخ می‌داند. در ادامه، روند پیدایش باستان‌شناسی از دوران باستان تا قرون جدید بررسی شده و تأکید شده است که این علم ابتدا بیشتر جنبه عتیقه‌فروشی داشته و به‌تدریج با ورود روش‌های علمی و همکاری میان‌رشته‌ای، به دانشی تخصصی تبدیل شده است. در بخش‌های بعدی، کتاب به تاریخچه باستان‌شناسی در ایران می‌پردازد. ابتدا نقش سیاحان و جهانگردان اروپایی در شناسایی و معرفی آثار تاریخی ایران شرح داده شده و سپس به قراردادهای مهمی که در دوره قاجار با دولت فرانسه منعقد شد و تأثیر آن‌ها بر روند کاوش‌های باستان‌شناسی اشاره شده است. لغو این قراردادها و شکل‌گیری نهادهای ملی مانند اداره عتیقات و انجمن آثار ملی، نقطه عطفی در حفاظت و معرفی میراث فرهنگی ایران به‌شمار آمده است. کتاب همچنین به بررسی فعالیت‌های میدانی در مناطق مختلف ایران، تأسیس موزه‌ها، نقش قوانین و سازمان‌های مرتبط، و برگزاری کنگره‌های جهانی هنر و باستان‌شناسی ایران می‌پردازد. در مجموع، این اثر تصویری جامع از سیر تحول باستان‌شناسی، چالش‌ها و دستاوردهای آن در ایران و جهان ارائه می‌دهد.

چرا باید کتاب تاریخچه علم باستان شناسی را بخوانیم؟

این کتاب با ارائه روایتی مستند و تحلیلی از روند شکل‌گیری و توسعه علم باستان‌شناسی، نه‌تنها برای دانشجویان و پژوهشگران این حوزه، بلکه برای علاقه‌مندان به تاریخ، فرهنگ و تمدن ایران نیز جذابیت دارد. ویژگی شاخص کتاب، پرداختن به جزئیات تاریخی، قراردادها، شخصیت‌ها و رویدادهایی است که مسیر باستان‌شناسی ایران را شکل داده‌اند. همچنین، نویسنده با استفاده از منابع معتبر و تجربیات میدانی، تصویری واقع‌گرایانه از چالش‌ها و پیشرفت‌های این علم ارائه کرده است. مطالعه این کتاب به درک بهتر اهمیت میراث فرهنگی و ضرورت حفاظت از آثار تاریخی کمک می‌کند و مخاطب را با پشت‌صحنه تحولات علمی و اجتماعی در این حوزه آشنا می‌سازد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به دانشجویان و پژوهشگران رشته باستان‌شناسی، تاریخ و فرهنگ ایران، علاقه‌مندان به میراث فرهنگی و کسانی که دغدغه شناخت ریشه‌های تمدن و هنر ایرانی را دارند پیشنهاد می‌شود.