کتاب دیر درخت نارنج

چاپ دوم کتاب دیر درخت نارنج (The priory of the orange tree) نوشته سامانتا شنن و ترجمه ابراهیم عامل محرابی و رمانی است که در سال ۱۴۰۱ توسط نشر ویدا منتشر شده است. این رمان که در ژانر فانتزی حماسی قرار گرفته، دنیایی خیالی را با الهام از افسانه‌ها و اسطوره‌های گوناگون خلق کرده است. داستان در دو سرزمین متفاوت، خاورزمین و باخترزمین، جریان دارد و شخصیت‌های متعددی را درگیر ماجراهایی سرنوشت‌ساز می‌کند. رمان حاضر با محوریت اژدهایان، خاندان‌های سلطنتی، آیین‌ها و توطئه‌های درباری به بررسی قدرت، وفاداری، خیانت و انتخاب‌های دشوار پرداخته است. نویسنده با خلق جهانی پر از جزئیات و شخصیت‌هایی چندبعدی، مخاطب را به سفری پرماجرا و پر از رمزوراز دعوت می‌کند. این کتاب برای نوجوانان نوشته شده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب دیر درخت نارنج اثر سامانتا شنن

کتاب دیر درخت نارنج (مجموعه ریشه‌های آشوب) به قلم سامانتا شنن که برای نوجوانان نوشته شده، آغازگر مجموعه‌ای با عنوان ریشه‌های آشوب به شمار می‌آید و در ژانر فانتزی حماسی جای گرفته است. داستان در دو جغرافیای خیالی، خاورزمین و باخترزمین، می‌گذرد و از افسانه‌ها و اسطوره‌های ملل مختلف الهام گرفته است. نویسنده در یادداشتی تأکید کرده است که سرزمین‌های داستانی این کتابْ بازتاب مستقیم هیچ فرهنگ یا کشور خاصی نیست. ساختار این رمان به‌گونه‌ای است که فصل‌های آن میان شخصیت‌ها و سرزمین‌های مختلف جابه‌جا می‌شود و هر بخش، زاویه‌ی دید متفاوتی را به ماجراها ارائه می‌دهد. محوریت رمان بر اژدهایان، خاندان‌های سلطنتی، آیین‌های باستانی و تهدیدهای پنهان استوار است. در کنار روایت‌های شخصیت‌ها، لایه‌هایی از سیاست، توطئه، وفاداری و انتخاب‌های اخلاقی نیز به چشم می‌خورد. فضای رمان حاضر سرشار از جزئیات فرهنگی، آیینی و جغرافیایی است که به غنای جهان‌سازی آن افزوده است.

خلاصه داستان دیر درخت نارنج

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

رمان با ورود غریبه‌ای زخمی به سرزمین سایکی آغاز می‌شود؛ جایی که تانه، دختری جوان و شاگرد دانش‌سرای جنوبی، ناخواسته در آنجا درگیر پنهان‌کردن این بیگانه می‌شود. این تصمیم، او را در معرض خطر و تردید قرار می‌دهد؛ چراکه شکستن انزوا و کمک به یک خارجی، پیامدهای سنگینی دارد. در باخترزمین، اید دوریان، ندیمه‌ی ملکه‌ی اینیس با تهدیدی مرموز روبه‌روست؛ آدمکش‌هایی ناشناس با کلیدهای مخفی به قصر نفوذ می‌کنند و جان ملکه را هدف قرار می‌دهند. اژدهایان که زمانی اسطوره‌هایی دوردست بودند، دوباره در جهان ظاهر شده‌اند و نشانه‌هایی از بیداری و تهدید آن‌ها دیده می‌شود. مراسم گزینش در سایکی، جایی که جوانان برای پیوستن به بهادران برومند دریا یا فضلا انتخاب می‌شوند، نقطه‌ی عطفی در زندگی تانه و دوستان اوست. سیاست، آیین‌های باستانی، وفاداری‌های خانوادگی و رازهای پنهان، سرنوشت شخصیت‌ها را به هم گره می‌زند. رمان با جابه‌جایی میان خاور و باختر، لایه‌های مختلفی از توطئه، عشق، خیانت و آرمان‌گرایی را آشکار می‌کند و هر شخصیت با انتخاب‌هایی دشوار روبه‌رو می‌شود که نه‌تنها زندگی خود، بلکه سرنوشت سرزمینشان را رقم می‌زند.

چرا باید کتاب دیر درخت نارنج را بخوانیم؟

رمان دیر درخت نارنج تجربه‌ای دیگر از ژانر فانتزی حماسی برای نوجوانان ارائه داده است. روایت چندصدایی و جابه‌جایی میان سرزمین‌های مختلف، امکان آشنایی با فرهنگ‌ها، آیین‌ها و افسانه‌های متنوع را فراهم می‌کند. حضور اژدهایان، آیین‌های کهن، توطئه‌های درباری و دغدغه‌های فردی، این رمان را از سطح یک ماجرای صرفاً قهرمانانه فراتر می‌برد و به آن عمق و پیچیدگی می‌بخشد. این کتاب برای کسانی که به‌دنبال رمان‌هایی با شخصیت‌های زن قدرتمند، انتخاب‌های اخلاقی دشوار و فضای پر از رمزوراز هستند، جذابیت دارد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب به نوجوانان، دوستداران ادبیات داستانی قرن ۲۱ انگلستان و قالب رمان در ژانر فانتزی حماسی، دوستداران داستان‌هایی با شخصیت‌های زن برجسته، کسانی که به روایت‌های پر از جزئیات علاقه دارند و افرادی که به‌دنبال داستان‌هایی با محوریت اژدها، آیین‌های باستانی و توطئه‌های درباری هستند، پیشنهاد می‌شود.

درباره سامانتا شنن

سامانتا شنن (Samantha Shannon) زاده‌ی سال ۱۹۹۱ میلادی که با نام کامل سامانتا شنن - جونز نیز شناخته می‌شود، نویسنده‌ی برجسته‌ی بریتانیایی در ژانر فانتزی و ادبیات پادآرمان‌شهری (دیستوپیا) است. او که از تبار ایرلندی است، ذوق نویسندگی خود را بسیار زود و در ۱۵سالگی با نگارش اولین رمان منتشرنشده‌اش به نام شفق قطبی (Aurora) آشکار کرد. پس از آن بین سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۳ به تحصیل در رشته‌ی زبان و ادبیات انگلیسی در کالج سنت آنِ دانشگاه آکسفورد پرداخت. در سال ۲۰۱۲ و درحالی‌که هنوز دانشجو بود، با امضای قراردادی شش‌رقمی با انتشارات بلومزبری برای انتشار سه جلد نخست از یک مجموعه‌ی هفت‌جلدی تحت‌عنوان فصل استخوان (The Bone Season)، توجه محافل ادبی را به خود جلب کرد؛ موفقیتی که در نمایشگاه کتاب لندن رقم خورد و او را در سال ۲۰۱۳، در ۲۱سالگی، به شهرت بین‌المللی رساند.

رمان نخست او که در سال ۲۰۵۹ در لندنی تحت کنترل نیروی سرکوبگری به نام سایون (Scion) روایت می‌شود، داستان «پیج ماهونی»، یک غیب‌گوی مبارز را دنبال می‌کند و به‌دلیل تخیل جسورانه و جهان‌سازی منحصربه‌فردش، تحسین منتقدان را برانگیخته و سبب شده است این نویسنده با نویسندگان دیگری چون جی. کی. رولینگ مقایسه شود. حق امتیاز اقتباس سینمایی و تلویزیونی این اثر ابتدا در سال ۲۰۱۲ به استودیوی ایمجیناریوم با مدیریت اندی سرکیس واگذار و بعدها در سال ۲۰۱۹ توسط شرکت لونار پارک تمدید شد. سامانتا شنن علاوه‌بر این مجموعه که شامل عناوینی چون «فرقه‌ی میم»، «طلوع ترانه»، «سقوط ماسک» و «آینه‌ی تاریک» است، با نگارش رمان تک‌جلدی و حماسیِ دیر درخت نارنج (The Priory of the Orange Tree) در سال ۲۰۱۹ که بازآفرینی افسانه‌ی سنت جورج و اژدها با رویکردی متفاوت است، به موفقیت خیره‌کننده‌ای دست یافت.

این نویسنده دنیای فانتزی یادشده را «ریشه‌های هرج‌ومرج» (The Roots of Chaos) نامید و با انتشار پیش‌درآمدی موفق به نام «روزی از شب سقوط‌کرده» در سال ۲۰۲۳ توانست در صدر فهرست پرفروش‌ترین‌های ساندی‌تایمز قرار بگیرد؛ روندی که با انتشار کتاب «در میان گل‌های سوزان» در سپتامبر ۲۰۲۵ ادامه یافت. سامانتا شنن که نامزد دریافت جایزه‌ی ستاره‌ی جوان از جوایز زنان آینده بوده، هویت خود را به‌عنوان نویسنده‌ای با گرایش سافیک (sapphic) معرفی کرده و آثارش به بیش از ۲۰ زبان ترجمه شده است. او با ترکیبی از تخصص آکادمیک و استعدادی شگرف در خلق جهان‌های فراطبیعی، به‌عنوان یکی از نویسندگان پرفروش نیویورک‌تایمز و چهره‌ای تأثیرگذار در ادبیات مدرن فانتزی شناخته شده که با هر اثر جدید، مخاطبان بیشتری را به دنیای پر از رمزوراز خویش فراخوانده است.

این کتاب یا نویسنده چه جوایز و افتخاراتی کسب کرده است؟

سامانتا شنن با آثار خود در حوزه‌ی ادبیات فانتزی، موفق به کسب نامزدی در جوایز معتبر ادبی شده است که از جمله‌ی مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به دو نامزدی در جوایز فانتزی بریتانیا اشاره کرد. او در سال ۲۰۱۴ برای رمان «فصل استخوان» نامزد دریافت جایزه‌ی سیدنی جی. باندز در بخش بهترین نویسنده‌ی نوظهور شد و در سال ۲۰۲۴ نیز کتاب «روزی از شب سقوط‌کرده» به قلم او در بخش بهترین رمان فانتزی (جایزه‌ی رابرت هولدستاک) نامزد دریافت جایزه شد. سامانتا شنن همچنین در سال ۲۰۲۰ برای رمان تحسین‌شده‌ی «دیر درخت نارنج» در بخش علمی - تخیلی، فانتزی و وحشتْ نامزدی جایزه‌ی لمدا (Lambda Award) را که به برترین آثار ادبی حوزه‌ی دگرباشان تعلق می‌گیرد، به کارنامه‌ی افتخارات خود افزود تا جایگاه خود را به‌عنوان نویسنده‌ای پیشرو در پیونددادن مفاهیم مدرن با ژانر فانتزی تثبیت کند.

نظر افراد یا مجله‌های مشهور درباره این کتاب چیست؟

fictiontea.co.uk: منتقد در این بررسی پرشور، کتاب دیر درخت نارنج را شاهکاری بی‌بدیل و عظیم در ژانر فانتزی توصیف کرده است.

kirkusreviews.com: کتاب دیر درخت نارنج حماسه‌ای باشکوه است که با تلفیق ایدئولوژی‌های مدرن و کلیشه‌های کلاسیک فانتزی، روایتی نو از نبرد میان خیر و شر ارائه می‌دهد.

onceuponabookcase.co.uk: منتقد در این بررسی، رمان دیر درخت نارنج را اثری با پیرنگ هوشمندانه، جهان‌سازی فوق‌العاده و روایتی جذاب توصیف می‌کند که با الهام از افسانه‌های سنت جورج، دنیایی غنی از جادو، اژدهایان و تضادهای مذهبی میان شرق و غرب را خلق کرده است. این منتقد با وجود تمجید از تنوع نژادی و جنسیتی شخصیت‌ها، از تک‌جلدی بودن کتاب و سرعت بالای حل‌وفصل حوادث ابراز ناامیدی می‌کند و معتقد است که پتانسیل بالای رمانْ فدای ایجاز شده و وقایع سرنوشت‌ساز بسیار ساده و سریع رخ داده‌اند.

beforewegoblog.com: منتقد در این بررسی از یک‌سو نثر شاعرانه، بیانیه‌های عاطفی عمیق و جهان‌سازی گسترده و پرجزئیات کتاب دیر درخت نارنج را ستایش کرده و از سوی دیگر، به کندیِ بیش‌ازحدّ ریتم رمان در ابتدا و توصیفات افراطی و طولانی که گاه مخل پیشروی اثر می‌شوند، انتقاد کرده است. منتقد اگرچه شخصیت‌پردازی ملکه سابران و سیر تحول او را در کنار مضامین فمینیستی و بازنمایی‌های اجتماعی مثبت کتاب می‌پسندد، معتقد است که تعدد شخصیت‌های فرعیِ فاقد ویژگی‌های متمایز، پیگیری رمان را دشوار کرده است. در نهایت این منتقد مطالعه‌ی رمان حاضر را با وجود دشواری در اتمام آن، به دوستداران فانتزی حماسی پیشنهاد می‌دهد.

چه نسخه‌های دیگری از این کتاب در ایران منتشر شده است؟

این کتاب به‌وسیله‌ی نشرهای گوناگونی منتشر شده است؛ برای نمونه می‌توان به فهرست زیر اشاره کرد:

‏- ‫صومعه درخت پرتقال ترجمه‌ی اطلسی‌خرامانی، نشر آذرباد، ۱۴۰۰.

- ‏‫دیر درخت نارنج ترجمه‌ی ابراهیم عامل‌محرابی، نشر کنار، ‏‫۱۴۰۳.‬

بخشی از کتاب دیر درخت نارنج

«جشن زمستانی از ساعت شش در تالار ضیافت قصر آسکالون آغاز شد که چون همیشه، با موسیقی و رقص در تالار حضور ادامه می‌یافت.

هنگامی که ناقوس‌های برج ساعت به صدا در آمدند، اید در آینه خودش را ورانداز کرد. جامه‌ای ابریشمین به رنگ آبی آسمانی، با مرواریدهای ریز و یقه‌ای که با قیطان سفید گلدوزی شده بود.

همین یک شب جامۀ درباریان را می‌پوشید. خواهرانش اگر می‌شنیدند که از ملکۀ اینیس لقبی پذیرفته است، او را بیش از پیش خیانت‌کار می‌دانستند. اما اگر خیال داشت اینجا زنده بماند، انگار چاره دیگری نداشت.

ضربه‌ای به در خورد و مارگرت وارد اتاق شد. جامه‌ای چرمینه به رنگ عاج پوشیده و روی آن زناری نقره‌ای بسته بود، و آتیفه‌اش با چند سنگ قمر تزئین شده بود.

مارگرت گفت: «از پیش سبران میام. می‌خواد من رو به‌عنوان یکی از ندیمه‌های خوابگاه اعلام کنه.» شمع را روی میز گذاشت و ادامه داد: «فکر کردم شاید نخوای تنهایی به تالار ضیافت بری.»

«مثل همیشه درست فکر کردی.» اید از درون آینه به دوستش نگاه کرد و پرسید: «مگ، لاث از من چی برات گفته؟»»